سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۴۰۵ دیروز در مراسمی با حضور مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور به‌صورت رسمی آغاز شد.
این سرشماری به روش ترکیبی، ثبتی‌مبنا و از طریق مراجعه حضوری و دریافت خدمات الکترونیکی انجام خواهد شد.
در این دوره از سرشماری وبرخلاف شیوه‌های سنتی، بخش قابل‌توجهی از اطلاعات مورد نیاز از طریق پایگاه‌های اطلاعاتی موجود در دستگاه‌های اجرایی جمع‌آوری خواهد شد.
در این روش، اطلاعاتی که پیش‌تر از شهروندان دریافت شده است، مورد بررسی و راستی‌آزمایی قرار می‌گیرد و در صورت وجود نقص یا مغایرت، اقدامات لازم برای تکمیل اطلاعات انجام خواهد شد.
بدین ترتیب، ارسال پیامک یا مراجعه حضوری مأموران سرشماری صرفاً برای افرادی انجام می‌شود که اطلاعات مربوط به کد ملی آن‌ها در سامانه‌های موجود ثبت نشده یا صحت اطلاعات آن‌ها به سطح اطمینان مورد نیاز نرسیده باشد. لذا، همه شهروندان الزاماً پیامک سرشماری دریافت نخواهند کرد و نیازی به مراجعه حضوری مأموران هم به تمامی خانوارها نیست.
براساس این گزارش، مسعود پزشکیان، رئیس جمهور درمراسم آغاز به کار سرشماری نفوس ومسکن ۱۴۰۵ که در سازمان برنامه وبودجه برگزارشد،گفت: تحقق عدالت، حق و انصاف در جامعه بر اساس داده‌ها و اطلاعات درست امکان‌پذیر است.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی ریاست‌جمهوری، وی افزود: با تکیه بر داده‌ها و شواهد صحیح است که می‌توانیم در منطقه کشوری الگو و نمونه باشیم. به گفته وی، برای حکمرانی مطلوب قدم نخست این است که مدیران و مسئولان اجرایی در تمام استان‌ها و شهرها ابتدا وضعیت سنجی عمیقی از شرایط جغرافیایی و استانی خود داشته باشند تا متناسب با آن آمارها و داده‌ها تصمیم گیری و حکمرانی انجام شود .
پزشکیان که در این مراسم لباس ماموران سرشماری را پوشیده بود، ادامه داد: در فرآیند حکمرانی، مبنا و عملکرد ما حتی در دورافتاده‌ترین منطقه کشور باید بر اساس حق و انصاف باشد. اخذ اطلاعات دقیق به تقسیم و توزیع منصفانه امکانات و حق کمک شایانی می‌کند .
رئیس‌جمهوری با اشاره به اینکه تمامی منابع و خدمات باید به صورت مستقیم به دست مصرف‌کننده نهایی برسد، بر ضرورت حذف زنجیره‌ها در فرآیند ارائه خدمات تأکید کرد و یادآور شد: چنانچه روند مدیریت و سیاست‌گذاری بر اساس آمارها و شواهد ثبتی و مبنایی باشد، پیشگیری از تخلف، قاچاق، رانت و رشوه آسان‌تر خواهد شد و با برخط شدن ارائه خدمات، بستری برای سوءاستفاده فراهم نخواهد شد. این روش به طور خاص در حوزه کنترل منابع طبیعی و ساخت‌وسازهای غیرمجاز قابل اجرا است.
پزشکیان بهره‌گیری از دانش و فناوری‌های نوین و هوشمند را اقدامی ضروری برای ارائه خدمات و پیشگیری از ایجاد اختلاف و تعارض برشمرد و تصریح کرد: با هوشمند شدن ارائه خدمات می‌توان به موقع از وقوع تخلف پیشگیری کرد.
پزشکیان تأکید کرد: طرح و برنامه‌های قابل اجرا باید بر اساس شرایط اقلیمی و سرزمینی هر منطقه باشد و در این بخش، توجه به ارائه طرح‌هایی که ارزش افزوده دارند و موجب ارتقای سطح ارائه خدمات و بهره‌وری می‌شوند، ضرورت دارد. در مسیر پیشرفت باید هوشمندانه عمل کنیم؛ این‌گونه است که هر چشم‌اندازی داشته باشیم، به آن دست خواهیم یافت.
پزشکیان سرشماری ثبتی‌محور را اقدامی مؤثر در مسیر مدیریت، نظارت و ارزیابی هوشمندانه مبتنی بر رعایت حق و عدالت برشمرد و گفت: این اقدام، فعالیتی بزرگ و ارزشمند است. با این شیوه می‌توان هزینه اثربخشی طرح‌های اجرایی را کاهش و بهره‌وری را افزایش داد.
پزشکیان مشارکت و مداخله آحاد مختلف مردم در سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری را اقدامی اساسی در حکمرانی مطلوب برشمرد و گفت: در راستای حرکت به سوی رشد و شکوفایی، مردم را در برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری‌ها مشارکت دهیم و با یکدیگر همکاری و تعامل سازنده داشته باشیم. هیچ‌گاه کسی جای دیگری را نخواهد گرفت. 
 
بهره‌ برداری از رصدخانه برنامه و بودجه
دکتر سیدحمید پورمحمدی معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور هم در این مراسم از آغاز فعالیت رصدخانه این سازمان برای ارایه آمار جامع در حوزه های مختلف خبر داد و اعلام کرد: در این رصدخانه، بیش از ۵۰ هزار متغیر از اطلاعات گذشته جمع‌آوری می‌شود که می‌تواند در انجام بیش‌از چهار هزار پیش‌بینی و تصمیم‌گیری کلیدی نقش‌آفرینی کند. همچنین فرآیند بررسی آمایش سرزمین در حوزه سرمایه‌گذاری به هوش مصنوعی سپرده شده است.
وی گفت: آمار، داده‌ها را جمع، تناقضات را رفع و شفافیت ایجاد می‌کند همچنین آمار نواقص را رفع و اعتماد عمومی را جلب می‌کند تا بتوانیم برنامه و اجرای درست داشته باشیم. بنابراین اولین هدف، گرامی‌داشت امر آمار و برنامه‌ریزی است.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور تاکید کرد: این اقدامات در سطح ملی انجام شده و درحال تکمیل در سطوح استانی است به این معنا که هر استاندار می‌تواند در تصمیم‌گیری‌های خود با اتکا به الگوریتم‌های طراحی‌شده توسط کارشناسان سازمان برنامه و بودجه رویکردی شواهدمحور اتخاذ کند.
  
آمایش سرزمین
پورمحمدی ادامه داد: تهیه آمایش سرزمین در ایران طی سالهای گذشته گرفتار دو مشکل بود؛ یکی اینکه آمایش سرزمین آخرین مجوز بود و یک فعال اقتصادی اول همه مراحل را طی می‌کرد و بعد می‌خواست آمایش سرزمین را اخذ کند لذا احساس می‌کرد که در این مرحله، اعطای مجوز حق مسلم اوست و مشکل دوم این بود که اخذ مجوز آمایش سرزمین به طور متوسط ۹ ماه زمان می‌برد.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور افزود: اکنون تمام این سازوکارها به هوش مصنوعی سپرده شده و به جای ۹ ماه در کمتر از ۲۰ دقیقه یک شخص می‌تواند بگوید آیا موقعیتی که قرار است سرمایه‌گذاری کنم، مطلوب است یا نه؟ آیا آب در این منطقه هست یا نه؟ آیا منجر به فرونشست خواهد شد یا خیر؟ آیا محیط زیست را آلوده می‌کند یا خیر؟ جمعیت بیش‌از اندازه بارگذاری می‌کند یا نه؟ همه اینها را هوش مصنوعی به راحتی پاسخ می‌دهد.
 
محدودیت منابع یارانه‌ای
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور به موضوع یارانه‌ها و محدودیت منابع دولت اشاره کرد و افزود: هنر این است که این منابع محدود به دست نیازمندان برسد نه اینکه ثروتمندان از آن بهره‌مند شوند.
پورمحمدی ادامه داد: با همراهی دستگاه‌های ذیربط پیامک برای حدود ۴۴‌میلیون نفر که از نگاه سازمان برنامه و بودجه نیازمند یارانه هستند، ارسال شده است و پرسشنامه تکمیل شده توسط این افراد مورد راستی‌آزمایی قرار می‌گیرد تا یارانه به دست نیازمندان برسد.