آیین رونمایی از کتاب «چهارشنبهسوری؛ پژوهشی در منشأ و پیشینه» نوشته محمدحسن ابریشمی، صبح روز گذشته با حضور جمعی از مسئولان فرهنگی، نویسندگان و اهالی رسانه در کتابخانه مرکزی پارک شهر برگزار شد. در این مراسم، سخنرانان ضمن تأکید بر اهمیت پژوهش درباره آیینهای کهن ایرانی، از جایگاه علمی و پژوهشی ابریشمی و نقش کتاب و مطالعه در حفظ هویت تاریخی و فرهنگی ایران سخن گفتند.
علاوه بر محمدحسن ابریشمی نویسنده کتاب، علی ربیعی دستیار اجتماعی رئیسجمهوری، جلال رفیع نویسنده و روزنامه نگار پیشکسوت، علی طلوعی مدیرکل میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی استان تهران، مسعود شهرامنیا رئیس مرکز نشر دانشگاهی، و ارغوان فرزینمعتمد پژوهشگر اقتصادی و عضو هیئتمدیره انجمن توسعه و نوآوری اجتماعی، در این مراسم حضور داشتند.
از شناخت و هویت تا توسعه حرفهای
به گزارش خبرنگار اطلاعات، در ابتدای مراسم، علی ربیعی با ابراز خرسندی از انتشار اثر جدید محمدحسن ابریشمی، به تشریح کارکردهای مختلف کتاب در جامعه پرداخت. وی شناخت و افزایش دانش اجتماعی را نخستین کارکرد کتاب دانست و گفت: این ظرفیت همچنان میان نسلهای مختلف پابرجاست. ربیعی با اشاره به کارکرد هویتی کتاب، بر ضرورت آشنایی نسل جدید با میراث فرهنگی و تاریخی تأکید کرد و افزود: کارکرد اجتماعی، انتقادی، روانشناختی و ابزاری و حرفهای نیز از دیگر کارکردهای مطالعه هستند. به گفته وی، کتاب به افراد امکان میدهد از محدوده تجربه شخصی فراتر بروند و با جامعه و جهان پیرامون خود ارتباط عمیقتری برقرار کنند.
دستیار اجتماعی رئیسجمهور در ادامه با انتقاد از وضعیت سیاستگذاری در حوزه کتاب اظهار کرد: متأسفانه در این حوزه بیشتر با بخشنامه مواجه هستیم تا سیاستگذاری منسجم و تصمیمها گاه سلیقهای گرفته میشوند.
از زعفران و پسته تا چهارشنبهسوری
ربیعی با اشاره به اهمیت اثر جدید ابریشمی، این کتاب را نمونهای از ظرفیت معنایی و فرهنگی ایران دانست و گفت: «آنچه امروز به چشم آمد، قدرت معنایی ایران بود.» وی با اشاره به پژوهشهای ابریشمی درباره کشاورزی لرستان، زعفران، پسته و آیین چهارشنبهسوری، این آثار را نشاندهنده عمق فرهنگ ایرانی دانست.
او تأکید کرد که ایران را نمیتوان صرفاً با تحلیلهای سیاسی و اجتماعی شناخت، بلکه بخش مهمی از هویت آن در میراث فرهنگی، سنتها، دانش بومی و آیینهای تاریخی نهفته است.
ابریشمی؛ پژوهشگری پویا
در ادامه، مسعود شهرامنیا رئیس مرکز نشر دانشگاهی، با اشاره به تجربه فعالیت خود در حوزه نشر و تعامل با نویسندگان، آشنایی با محمدحسن ابریشمی را از افتخارات خود دانست. وی با مرور بخشی از زندگی علمی و حرفهای این پژوهشگر، به فعالیتهای او در بانک کشاورزی و پژوهشهای ارزشمندش درباره محصولات کشاورزی ایران، بهویژه زعفران و پسته، اشاره کرد. شهرامنیا با تأکید بر جامعیت آثار ابریشمی اظهار کرد که کتاب «چهارشنبهسوری؛ پژوهشی در منشأ و پیشینه» در مقایسه با آثار پیشین این حوزه، پژوهشی کامل و قابلتوجه است. وی همچنین از استقبال مخاطبان و انتشار چاپ دوم کتاب خبر داد و پویایی علمی و استمرار فعالیتهای پژوهشی ابریشمی را از ویژگیهای برجسته او برشمرد.
کتابخوانی در روزگار دشوار
ارغوان فرزینمعتمد پژوهشگر اقتصادی و عضو هیئتمدیره انجمن توسعه و نوآوری اجتماعی، دیگر سخنران این مراسم بود. وی با اشاره به آشنایی دیرینه خود با ابریشمی، او را شخصیتی ارزشمند در زندگی خود توصیف کرد و از برگزارکنندگان و مسئولان حاضر برای حمایت از فعالیتهای فرهنگی و پژوهشی قدردانی کرد. فرزین معتمد با تأکید بر نقش امیدبخش کتابخوانی، مطالعه را بهویژه در شرایط دشوار اجتماعی و اقتصادی، عاملی برای تقویت روحیه و نگاه امیدوارانه به آینده دانست و ابریشمی را «میراث زنده» خواند؛ شخصیتی که باید بیش از گذشته از دانش و تجربه او بهره گرفت.
بازخوانی تاریخ ایران از دریچه کشاورزی
علی طلوعی، مدیرکل میراث فرهنگی و گردشگری و صنایع دستی استان تهران، در سخنان خود جایگاه پژوهشی ابریشمی را شایسته برگزاری همایشی مستقل دانست و گفت: ویژگی برجسته آثار او، بازخوانی تاریخ ایران از منظری متفاوت است؛ منظری که بهجای تمرکز صرف بر جنگها و سلسلههای پادشاهی و پایتختها، زندگی کشاورزان و محصولات و تحولات مرتبط با کشاورزی را مورد توجه قرار میدهد.
طلوعی با اشاره به ساختار کتاب چهارشنبهسوری، به روایت مربوط به سرو کاشمر پرداخت و گفت: نویسنده از سرگذشت این درخت کهن به بررسی پیشینه یک آیین ایرانی رسیده است. وی با اشاره به روایتهای تاریخی درباره کاشت سرو به دست زرتشت و فرمان متوکل خلیفه عباسی برای قطع آن، نقش منابعی همچون تاریخ طبری و شاهنامه فردوسی را در پژوهش ابریشمی یادآور شد.
ایران را دوست دارم
در بخش پایانی مراسم، محمدحسن ابریشمی با قدردانی از سخنان حاضران گفت: «شایسته این همه تمجید نیستم. من ایران را دوست دارم.» وی با بیان خاطراتی از دوران کودکی و زندگی علمی خود، از جمله تأثیر کتابخانه پدر و آشنایی با شادروان حاج حسین آقای ملک، به اهمیت کتابخانهها، موقوفات فرهنگی و نقش آنها در گسترش دانش اشاره کرد.
این پژوهشگر همچنین خاطراتی از ورود خود به دانشگاه ملی (شهید بهشتی کنونی)و فعالیت در بانک کشاورزی بیان کرد و با اشاره به پژوهشهایش درباره ریشه واژگان و محصولات کشاورزی، به ارتباط تاریخی کار و کشاورزی در فرهنگ ایرانی پرداخت. ابریشمی در ادامه با اشاره به افرادی که سرمایه و توان خود را صرف اعتلای ایران میکنند، بر اهمیت حفظ میراث ملی تأکید کرد و با یادآوری کتیبه داریوش و درخواست دور ماندن سرزمین ایران از دروغ و خشکسالی، نسبت به بحران خشکسالی نیز هشدار داد.
وی در پایان با تأکید بر ماندگاری تمدن ایران، جملهای را بیان کرد که به یکی از محورهای اصلی این مراسم تبدیل شد: «من میمیرم، اما ایران زنده خواهد ماند.»
شما چه نظری دارید؟