چهارشنبه ۲۷ آبان ۱۴۰۵ - ۰۹:۳۸
نظرات: ۰
۰
-
[محمدعلی حیدری‌هائی] بازی الزیدی در زمین آمریکا

از نگاه بسیاری از ناظران اوضاع عراق، علی فالح الزیدی نخست وزیر این کشور، از اردیبهشت امسال فرمان را به شدت به سمت واشنگتن چرخانده و موازنه را بر هم زده است.

از لغو پروازهای ایرانی به دلیل تحریم های آمریکا در مهرماه تا بستن مرز چذابه در آبان ماه امسال، یا اتهام زنی اخیر او علیه مقاومت عراق مبنی بر قاچاق نفت که گفته می شود با هدف تسریع در خلع سلاح گروههای مقاومت صورت می گیرد، از جمله برخوردهایی بوده که برای بسیاری غافلگیری محسوب می شد.

فارغ از تعارفات دیپلماتیک، اینگونه به نظر می رسد که دولت جدید عراق برخلاف اسلاف خود در برقراری نوعی موازنه میان تهران و واشنگتن، بیشتر در پی همسو نشان دادن با سیاست های آمریکا در منطقه و حتی در قبال ایران است.حال، واقعیت موضوع چیست؟ آیا عراقی ها قصد دارند پیوندهایشان با ایران را که در دو دهه گذشته مبتنی بر فرهنگ، دین، مبارزه با تروریسم و مرزهای مشترک بنا کرده اند و از این روابط به عنوان ابزار برقراری موازنه سیاسی با واشنگتن استفاده می کنند، بگسلند یا حاکمیت در عراق پوست اندازی کرده و در حال بازنگری در روابط ۲۳ ساله اش با این همسایه شرقی است؟

چرخش دولت عراق به سمت واشنگتن و غافلگیری های دولت الزیدی، تنها به لغو پروازهای ایرانی به دلیل تحریم های آمریکا یا انسداد مرز چذابه محدود نمی شود، بلکه حلقه های بیشتری را در بر می گیرد، از جمله مواضع سیاسی اخیر این کشور در قبال مسائل مرتبط با ایران و محور مقاومت.حاکمیت عراق در دوره نخست وزیری محمد شیاع السودانی را می توان با دوره ۷ ماهه الزیدی در اتخاذ مواضع رسمی شان مقایسه کرد که رهبران عراق در نشست مشترک اول تیرماه ۱۴۰۴ (جنگ ۱۲ روزه) به شدت حمله به ایران را محکوم کردند. 

در آن جلسه، محمد شیاع السودانی نخست وزیر عراق بود و  عبداللطیف رشید رئیس‌جمهور، محمود المشهدانی رئیس پارلمان و فائق زیدان رئیس شورای عالی قضایی بودند.این محکومیت و موضع تند حداقل ظاهر داستان را هم که شده حفظ می کرد. یا اینکه ۲۶ اسفند ۱۴۰۴ دولت عراق به ریاست السودانی حمله اسرائیل و آمریکا به مواضع الحشدالشعبی را به شدت محکوم کرد و آن را بزدلانه خواند.

اما در دولت الزیدی، حمله مشترک آمریکا و عربستان به الحشدالشعبی، آن هم در ایام اربعین حسینی چندان جدی گرفته نشد و تنها با چند بیانیه، آن هم در حاشیه نشست هایی مانند شورای امنیت ملی عراق و یا نشست چارچوب هماهنگی شیعیان، از موضوع عبور کرد؛ اگرچه الزیدی مجبور شد تحت فشار افکار عمومی و جریان های سیاسی، سفر روز هفتم مرداد خود را به ریاض لغو کند.الزیدی اما اواخر مهرماه و بعد از حدود ۷۷ روز تاخیر، در سفر به ریاض و در حضور محمد بن سلمان ولیعهد این کشور، حمله به عربستان را به شدت محکوم کرد، آن هم بدون اشاره به شرکت عربستان در هدف قرار دادن الحشدالشعبی دراربعین حسینی.

در مقایسه دوران محمد شیاع السودانی و علی فالح الزیدی این را هم باید متذکر شد که هر دو، گزینه های چارچوب هماهنگی (ائتلاف اکثریت شیعیان به غیر از جریان صدر) بوده اند، اما السودانی از اعضای قدیمی حزب الدعوه و با سابقه مدیریتی در سطح وزارتخانه بود، درحالی که الزیدی بدون حزب و پشتوانه جریان سیاسی، و در کارنامه سوابقش عنوان تجارت ثبت شده است .

با اینحال سوال مهمتری که پیش می آید این است که آیا الزیدی متاثر از حلقه مدیران و مشاوران نزدیکش قرار دارد یا سیاست های چارچوب هماهنگی را به اجرا می گذارد؟

اگرچه شاید بتوان اظهارات اخیر عمار حکیم رئیس جریان حکمت ملی عراق را که گفته بود «عواطف ما با ایران است، اما کشور را نمی‌توان با عاطفه اداره کرد»، در قالب سیاست های چارچوب هماهنگی دید و آن را نشانه تصمیم حاکمیت عراق برای بازنگری در روابطش با ایران و سرخوردن به سمت آمریکا تلقی کرد، اما نمی توان رهبران عراق را ساده اندیش فرض کرد؛ چراکه چارچوب هماهنگی، هم خود را خوب می شناسد، هم ایران را و هم آمریکا را.

در این ارتباط خوب است به تازه ترین یادداشت منتشر شده در وب سایت آمریکایی الحره اشاره کرد که حاوی نکات کلیدی است.الحره در این یادداشت به صراحت دولت عراق را از اینکه بخواهد در میانه میدان رقابت های سیاسی در آمریکا مانور بدهد، برحذر می دارد.

 این مقاله اشاره ای است به ارزیابی یکی از اعضای چارچوب هماهنگی در خصوص نتایج انتخابات اخیر آمریکا و معتقد است این ارزیابی بازتاب دهنده نگرانی هایی در برخی محافل سیاسی عراق می باشد مبنی بر اینکه چالش دولت آمریکا با کنگره در آینده ممکن است توجه به سیاست خارجی را کاهش دهد و گروه های نزدیک به ایران در عراق، این وضعیت را فرصتی برای رقابت های داخلی و گسترش دامنه فعالیت‌های خود حساب کنند.

الحره به اینجا که می رسد، هشدار می دهد درگیری ترامپ با کنگره لزوماً به معنای کاهش فشار آمریکا بر بغداد در خصوص ضرورت مهار نفوذ گروه‌های مسلح همسو با ایران نیست. البته الحره مخاطب این عبارت را مشخص نکرده که شخص الزیدی است یا چارچوب هماهنگی. الحره در نهایت به عراقی ها توصیه می کند زیاد به تغییرات سیاسی، بویژه در سطح کنگره دلخوش نباشند و تا زمانی که دشمنی آمریکا علیه ایران ادامه دارد، فشار بر عراق، بویژه از طریق ارسال محموله های دلار نیز ادامه خواهد داشت.

مقاله الحره از آنجا حائز اهمیت است که نشان می دهد دولت ترامپ از اینکه بخشی از حاکمیت عراق به الزیدی توصیه می کند از تمرکز بر دولت جمهوری خواه آمریکا پرهیز کرده و تعاملات خود را با سایر احزاب و نهادها بویژه دموکرات ها توسعه دهد، عصبانی است؛ نکته ای که روشن می کند فرمان چرخش عراق به سمت واشنگتن دقیقا دست کیست.

بدون شک، فضای بین المللی و منطقه ای از ماه ژانویه دستخوش تغییراتی خواهد بود و تا دو سال آینده، جهان و منطقه با کنار رفتن ترامپ، جهانی دیگر خواهد شد و خوب است حلقه مشاوران الزیدی به آن توجه داشته باشند، اما فعلا آنچه در مقابل چشم ناظران قرار دارد این است که الزیدی به رغم همه تحولات جاری در آمریکا، همچنان تخم مرغ هایش را در سبد دولت ترامپ می‌چیند.

برچسب‌ها

شما چه نظری دارید؟

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
0 / 300
captcha

پربازدیدترین

پربحث‌ترین

آخرین مطالب

بازرگانی