دکتر محمدعلی فیاضبخش
در دههی شصت طرحی در دبیرستانها به میان آمد به نام «طرح کاد». بر اساس آن طرح یک نیمهروز در هفته دانشآموزان دبیرستانی بر مبنای انتخاب قبلی، به مراکز کار و خدمات اعزام میشدند و کارآموزی میکردند. گذشته از عوارض جانبی طبیعی آن طرح، اما طرحی نیکو در کنار دانشاندوزی نوجوانان بود؛ که متاسفانه به دلایل مختلف به تعطیلی انجامید.
در سالیان بعد از دههی هفتاد با تورّم فضاهای دانشگاهی و بدون توجه به نیازسنجیهای بعد از فارغالتحصیلی، فرهنگ کارآموزی و مهارتیابی در نوجوان و جوان رو به افول نهاد. خیل دانشآموختگان دانشگاهی، از یکسو با بازار کمرونق نسبت به آموختههای خود مواجه شدند و از دگرسو، تهی از مهارتهای عملی، ناچار به کنارنهادن سالهای تحصیل خود گشته و رویآور به انبوه شغلهای خدماتی؛ که تورّم سرسامآور آن را یا در استخدامهای بیرویّه و بعضاً رانتی میبینیم، یا در پیکهای اشیاءرسان و ترافیک موتورسوارانی که حاکمیت بلامنازع در همهی خیابانها دارند؛ یا.....
ریشهی مشکل در انبوهسازی دانشآموزان در دروس نظری و تزریق و بلکه پمپاژ آنها به صندلیهای دانشگاهی است. نظام آموزش و پرورش ما باید از نیمهی تحصیل دبیرستانی هدایتگر دانشآموزان به مراکز کار و حرفه و لااقل به مدارس فنی و حرفهای باشد.
تعداد این مدارس و مراکز در مقایسه با مدارس نظری تقریباً هیچ به همه است. از سوی دیگر، تجهیزات آموزشی پیشرفته تحت عنوان پرطمطراق و بعضاً فریبندهی «مدارس هوشمند» بیشتر شبیه ویترینهایی است که فقط به کار توجیه بالابردن شهریهها در این مدارس است؛ در حالی که تجهیزات و ابزار کار مناسب در مدارس فنی و حرفهای فعلی پاسخگوی نیازهای این مراکز نیست.
با گسترش روزافزون مدارس غیردولتی- که تقریبا همه انتفاعی هستند- مناسب است که برنامه و بودجهی مناسب برای مدارس کار- دانش در نظر گرفته شود و از همامروز آیندهای میانمدت برای تربیت نسلی ماهر و کارآمد فراهم شود.
این مهم مانند امور دیگر در گروی عزم و ارادهای است که روزمرّگیها را درنوَردد و فردا روز را از پشت عینک امروز نیک بنگرد.
شما چه نظری دارید؟