مریم جلیلوندفرد
مدیر پایگاه میراث جهانی بافت تاریخی یزد با هشدار نسبت به افزایش تغییر کاربری خانههای تاریخی به هتل و اقامتگاههای بومگردی اعلام کرد: تمرکز تعداد زیادی از واحدهای اقامتی در برخی محلات تاریخی، علاوه بر تشدید مشکلات فاضلاب و ایجاد آسیبهای احتمالی به کالبد بناها، میتواند زندگی اجتماعی محلات و میراث ناملموس یزد را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
بافت تاریخی یزد در حالی با اجرای مجموعهای از پروژههای مرمتی و حفاظتی، از مرمت بازار تاریخی و برج و باروی شهر گرفته تا مرمت بناهای شاخصی همچون مدرسه رکنیه، در مسیر احیا و حفاظت قرار دارد که افزایش تغییر کاربری خانههای تاریخی به هتل و اقامتگاههای گردشگری به یکی از دغدغههای جدی پایگاه میراث جهانی این شهر تبدیل شده است.
مجید علومی، مدیر پایگاه میراث جهانی بافت تاریخی یزد، در گفتوگو با خبرنگار اطلاعات اظهار کرد: در صورت تداوم روند تغییر کاربری خانههای تاریخی، زندگی ساکنان قدیمی محلات به حاشیه رانده میشود؛ موضوعی که حتی میتواند پایداری گردشگری در این شهر تاریخی را نیز با مشکل مواجه کند.
او همچنین به تشریح پروژههای در دست اجرای این مجموعه تاریخی پرداخت و گفت: فعالیتهای حفاظتی و مرمتی در بافت تاریخی یزد در چند محور دنبال میشود که بخشی از آنها شامل پروژههای بزرگ و مستمر مرمتی و بخشی دیگر مربوط به حفاظت از تکبناهای شاخص، انجام مطالعات و برنامهریزی برای مدیریت و پایش بافت تاریخی است.
ادامه مرمت بازار تاریخی و برج و باروی یزد
علومی با اشاره به تداوم عملیات مرمت بازار تاریخی یزد اظهار کرد: پروژه مرمت بازار این شهر از سالها قبل آغاز شده و همچنان در بخشهای شمالی و جنوبی آن ادامه دارد. طرح مرمت این مجموعه با همکاری مشاوران تهیه و به تصویب رسیده و حدود سه سال است که عملیات اجرایی آن در حال انجام است.
به گفته مدیر پایگاه میراث جهانی بافت تاریخی یزد، اجرای این پروژه بهصورت مشارکتی انجام میشود و علاوه بر اداره میراث فرهنگی، کسبه بازار، شهرداری و دستگاههای خدماترسان از جمله ادارات آب و گاز نیز در ساماندهی و حفاظت از این مجموعه مشارکت دارند.
او همچنین از مرمت و احیای برج و باروی تاریخی یزد بهعنوان یکی دیگر از پروژههای بزرگ حفاظتی نام برد و گفت: برج و باروی تاریخی شهر یزد با وسعتی حدود چهار هکتار، متعلق به قرن هشتم هجری و دوره آل مظفر است. در بخشهایی که برج دچار آسیب شده بود، عملیات مرمت انجام شده و در قسمتهایی که آثار آن تخریب شده است، اقدامات مربوط به خواناسازی و بازسازی در حال انجام است.
مدیر پایگاه میراث جهانی بافت تاریخی یزد از مرمت بناهای شاخصی همچون مدرسه رکنیه متعلق به قرن هشتم هجری، مدرسه شمس و بقعه ستی فاطمه نیز خبر داد و افزود: در این بناها، علاوه بر مرمت کالبدی، اقدامات لازم برای حفاظت و مرمت آرایههای معماری نیز انجام شده است.
او با اشاره به اهمیت مرمت مدرسه رکنیه گفت: این بنا یکی از مهمترین پروژههای مرمتی مجموعه است که به مدت ۱۶ سال در محاصره داربست قرار داشت و به دلیل کمبود اعتبارات، عملیات مرمت آن به پایان نمیرسید.
علومی همچنین درباره پروژه موزه بزرگ یزد اظهار کرد: این پروژه نیز هر سال اعتبار دریافت میکند و پیشبینی میشود در صورت تداوم تأمین منابع مالی، طی حدود سه سال آینده به پایان برسد و افتتاح شود.
ضوابط جدید حفاظت از بافت تاریخی
مدیر پایگاه میراث جهانی بافت تاریخی یزد از پایان یکی از پروژههای مهم مطالعاتی این پایگاه پس از سه سال تلاش مستمر خبر داد و گفت: تدقیق عرصه و حریم ثبت ملی شهر یزد، لایهبندی بخشهای مختلف بافت تاریخی و بررسی ویژگیهای عملکردی و کاربریهای موجود در آن، از جمله اقداماتی بود که در قالب این مطالعات انجام شد.
به گفته او، در جریان این مطالعات، ویژگیهای مختلف بافت تاریخی مورد بررسی قرار گرفت و برای حفاظت از بخشهای گوناگون آن، طرح و ضوابط مشخصی تدوین شد.
علومی افزود: این ضوابط با هدف فراهم کردن امکان نظارت قانونی بر ساختوسازها تهیه شده است و مشخص میکند که در کدام بخشهای بافت تاریخی و با رعایت چه شرایطی امکان ساختوساز وجود دارد. این طرح در شورای ثبت وزارت میراث فرهنگی نیز به تصویب رسیده و ابلاغ آن در دستور کار قرار دارد.
او همچنین از انجام سرشماری جدید در بافت تاریخی یزد خبر داد و گفت: از سال ۱۳۹۵ تاکنون سرشماری جدیدی در این محدوده انجام نشده بود. به همین دلیل، با توجه به ثبت جهانی بافت تاریخی یزد در سال ۱۳۹۶، تصمیم گرفتیم وضعیت سکونت و شرایط اجتماعی محلات تاریخی را بار دیگر بررسی کنیم.
به گفته علومی، این سرشماری انجام شده و اطلاعات بهدستآمده در مرحله تحلیل قرار دارد تا پس از تکمیل، در اختیار دستگاههای مرتبط قرار گیرد و مبنایی برای برنامهریزی و اجرای اقدامات آنها در بافت تاریخی یزد باشد.
شما چه نظری دارید؟