به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از نشریه المجله، بر اساس تصاویر ماهوارهای، در شب ۱۷ ژوئیه ۲۰۲۶، یک حمله موشکی ایران به ساختمانهای محل استقرار نیروهای آمریکایی در پایگاه هوایی موفق السلطی در اردن اصابت کرد که منجر به کشته شدن سه نظامی آمریکایی و آسیب دیدن دستکم ۱۹ ساختمان در آن محدوده شد.
این حمله بخشی از یک رویارویی نظامی (کینتیک) مداوم با ایران بود؛ درگیریای که با حمله مشترک ایالات متحده و اسرائیل در ۲۸ فوریه آغاز شد؛ حملهای که در آن آیتالله سیدعلی خامنهای، رهبر عالی ایران، و تنی چند از مقامات ارشد رهبری این کشور به شهادت رسیدند. این رویداد نشان داد که پایگاههای ایالات متحده در منطقهای که اساساً برای اعمال قدرت آمریکا در آنجا ایجاد شدهاند، تا چه حد آسیبپذیر شدهاند.
با طولانی شدن جنگ، هزینهها نیز انباشته شدند. تا ۱۶ اکتبر، برآورد هزینهها به ۴۷.۱ میلیارد دلار رسید و خسارات وارده به پایگاهها نیز ۵ میلیارد دلار دیگر به این رقم افزود. یکی از منابع به نقل از روزنامه وال استریت ژورنال اظهار داشت که این رقم ممکن است به ۱۵ میلیارد دلار برسد.
افزایش هزینههای جنگ، همراه با آسیبپذیری فزاینده پایگاهها و تأسیسات نظامی ایالات متحده در سراسر منطقه، پرسشی را که سالهاست بر سر منطقه خلیج فارس سایه افکنده، دوباره زنده کرده است: آیا آمریکا در حال ترک منطقه است؟ و چه نوع ساختار امنیتی برای جایگزینی آن مناسبتر خواهد بود؟
گرچه هنوز تصمیمی برای خروج کامل نیروهای آمریکایی از خلیج فارس اتخاذ نشده، اما گفته میشود واشنگتن در حال بررسی جابهجایی و کاهش تعداد نیروهاست. در گزارشی که در ماه اکتبر از سوی موسسه بینالمللی مطالعات راهبردی منتشر شد، آمده است که حضور نظامی ایالات متحده در خاورمیانه احتمالاً به سمت شرق مدیترانه تغییر جهت خواهد داد؛ این گزارش هشدار میدهد که هم متحدان و هم دشمنان، این اقدام را به منزله نشانهای از تضعیف تعهد آمریکا به امنیت خلیج فارس تفسیر خواهند کرد.
همچنین، دیوید پترائوس، رئیس پیشین سازمان سیا و فرمانده سابق فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام)، در مصاحبهای با کریستین ساینس مانیتور گفت که پایگاههای آمریکا در این منطقه «دیگر کارآمد و قابلدوام نیستند». جنیفر کاوانا، مدیر تحلیل نظامی در اولویتهای دفاعی، به نوبه خود پیشنهاد میکند که پایگاههای آمریکایی در بحرین، امارات، عربستان، قطر و کویت بسته شوند، در حالی که ترتیبات دسترسی و استقرارهای چرخشی حفظ و از تأسیسات اردن و عمان استفاده شود.
کریستین الکساندر، محقق امنیت خلیج فارس، در مطالعهای که در ماه سپتامبر در مرکز استیمسون منتشر شد، استدلال میکند که بهترین رویکرد، شبکهای پراکنده از پایگاهها با حفظ مراکز کلیدی پشتیبانی شده توسط تأسیسات کوچکتر و استقرارهای چرخشی است.
جاناتان روهه، محقق موسسه یهودی امنیت ملی آمریکا، معروف به جینسا، از جابجایی داراییها و مأموریتهای نظامی آمریکا به اسرائیل حمایت میکند. استدلال او بر پایگاه هوایی اودا، زیرساختهای آن که قادر به پذیرش هواپیماهای آمریکایی است، دفاع چندلایه آن و سهولت همکاری عملیاتی متمرکز است. این موسسه همچنین استقرار هواپیماهای جنگنده آمریکایی را قبل از جنگ در آنجا مستند کرده است.

نقشه پراکندگی پایگاههای آمریکا در خاورمیانه
از آنجا که زیرساختهای اسرائیل در فاصله دورتری از ایران نسبت به پایگاههای خلیج فارس در نزدیکی سواحل ایران قرار دارد، او استدلال میکند که این امر آن را به مکانی بهتر برای مرکز عملیات هوایی، پشتیبانی لجستیکی و اطلاعاتی تبدیل میکند. اما اسرائیل هنوز در برد موشکهای ایران است و گرچه فاصله بیشتر از ایران ممکن است برخی جنبههای دفاعی را بهبود بخشد، اما آن را از حمله مصون نمیکند. همین منطق در صورت انتقال پایگاههای ایالات متحده به شرق مدیترانه نیز صدق میکند.
ایالات متحده سه گزینه کلی برای آینده دارد. اولین و پرخطرترین گزینه، بازسازی پایگاههای کلیدی در عین کاهش تمرکز نیروهای در معرض خطر و بهبود استحکامات و حفاظت است. این تأسیسات همچنان در برابر حمله آسیبپذیر خواهند بود، اما توانایی واکنش سریع و نزدیک ماندن به صحنههای عملیاتی را حفظ میکنند.
گزینه دوم، گسترش نیروهای آمریکایی در یک شبکه گستردهتر شامل تأسیسات منتخب خلیج فارس، اردن، اسرائیل و شرق مدیترانه، با انبارهای تدارکاتی دورتر و تأسیسات پشتیبانی لجستیکی است. این امر وابستگی به هر تأسیسات واحد را کاهش میدهد. اما یک شبکه گستردهتر مستلزم توافقات سیاسی است که امکان استفاده از این تأسیسات را در طول بحران فراهم میکند و همچنین هزینههای حمل و نقل، نگهداری و ارتباطات را افزایش میدهد. اگر تعداد نیروها سریعتر از ایجاد این جایگزینها کاهش یابد، استقرار مجدد میتواند منجر به از دست رفتن واقعی توانایی عملیاتی شود.
گزینه سوم، که گستردهترین پیامدهای سیاسی را به همراه دارد، کاهش چشمگیر نیروهای مستقرِ دائمی و اتکای بیشتر بر نیروهای دریایی، یگانهای هوایی دوربرد و اعزام نیروهای کمکی در مواقع لزوم است. گرچه این رویکرد باعث میشود شمار کمتری از نیروهای مستقرِ دائمی در معرض حمله قرار گیرند، اما کارآمدی حضور ایالات متحده کاهش خواهد یافت.
کشورهای حوزه خلیج فارس نه تنها نگران سرنوشت پایگاههای آمریکایی در خاکشان هستند، بلکه بیش از آن، دغدغه کاهش توانایی واشنگتن در تأمین امنیت این کشورها را دارند. حتی اگر ایالات متحده تسلیحات، اطلاعات، امکانات ارتباطی و نیروهای کمکی در اختیارشان قرار دهد، کشورهای حوزه خلیج فارس به این واقعیت پی میبرند که ممکن است در آینده ناچار شوند مسئولیت بیشتری را برای دفاع از قلمرو خود بر عهده بگیرند.