آقای میرزا محمدعلی خان فرزین دیپلمات ونماینده ایران دردربار برلن ودولتمرد ایرانی و از تحصیلکردگان در دارالفنون مدتها وزیر مختار و سفیر ایران در برخی از کشورها ازجمله آ لمان بود و اوبود که در شناخت و معرفی برخی از چهرههای اقتصادی آ لمان به دولتهای پهلوی اول نقش بسزایی داشت از جمله تعیین یکخزانهدار سوئیسی برای وزارت مالیه که راپورت آن در تاریخ ۶ اردیبهشت ۱۳۰۷ درجریده اطلاعات به این شرح منتشر شد:
آقای فرزین نماینده ایران در دربار برلین تلگرافا اطلاع میدهند که دکتر والدر سوئیسی رئیس بانک دولتی سوئیس برای قبول پست خزانهداری مطابق مواد قانون مصوبه مجلس و مقررات معینه وزارت مالیه حاضرو از طرف مقامات مربوط دولت سوئیس معرفی شده است. از طرف وزارت مالیه مبلغ چهارصدتومان خرج سفرمشارالیه حواله شدو به طوری که اطلاع یافتهایم وی تا روز ۲۳ماه می (۲ خردادماه) امور مرجوعه خود را در بانک خاتمه داده و به طرف ایران حرکت خواهد کرد. با اشخاصی که از طرف مقامات عالیه برای مستشاری کل مالیه ریاست محاسبات و ریاست تفتیش معرفی شدهاند نیز مذاکرات در جریان است ولی هنوز موافقت قطعی اعلام نشده است.
و اما درباره مرحوم فرزین باید عرض کنم که متاسفانه درتاریخ معاصر به نقش بسزای او در رفع مشکلات امور اقتصادی ایران اشاره نشده . همین مرد (که عکس او را سوار برالاغی مشاهده میکنید)میرزامحمدعلیخان معروف به کلوپ بود که نام خانوادگی فرزین برگزید. او فرزند میرزامسیح اصفهانی بود. در مدارس جدیدالتأسیس تهران و مدرسه دارالفنون تحصیل کرد. در دارالفنون با ذکاءالملک (محمدعلی فروغی) دوست شد و این دوستی در آینده او را در پیشرفت در سیاست کمک کرد.
میرزا محمدعلی خان مدتی حسابدار کلوپ فرانسویها در همدان بود و از این رو به میرزا محمدعلی خان کلوپ معروف شد. سپس به استخدام مالیه همدان درآمد و نماینده این شهرستان در دوره سوم مجلس شورای ملی شد. در مجلس از اعضای اقلیت دموکرات بود. نمایندگی او به یکسال نکشید که به دلیل پیشروی ارتش روسیه بسوی تهران، مجلس تعطیل شد و نمایندگان به قم و کرمانشاه مهاجرت کردند. در دولتی که نظامالسلطنهمافی در کرمانشاه تشکیل داد، وزیر مالیه شد اما با شکست این دولت به برلن رفت و در انتشار روزنامه «کاوه» شرکت کرد. بعداً به ایران بازگشت و به مقام خزانهداری کل کشور در وزارت مالیه رسید و در دوره نخستوزیری سردارسپه، معاون وزیر مالیه شد.
در زمان رضاشاه ابتدا به عنوان وزیرمختار به برلن رفت و در ۲۴ دی ۱۳۰۷ به عنوان سفیر کبیر ایران در افغانستان تعیین شد اما پیش از آنکه راهی محل مأموریت شود، به علت مرگ ابوالقاسم عمید در بهمن ۱۳۰۷ به کفالت (سرپرستی) وزارت امور خارجه تعیین و در شانزدهم آن ماه به مجلس معرفی شد. در سی امتیر ۱۳۰۸ کفیل وزارت مالیه و در شانزدهم شهریور همان سال وزیر مالیه شد. کمی بعد در سیام آبان به وزارت امورخارجه رسید. سال بعد در ۲۳ اردیبهشت بار دیگر وزیرمختار ایران در
آ لمان شد. پس از بازگشت به ایران در دهمشهریور ۱۳۱۱ معاون بانک ملی و سپس رئیس بانک ملی شد. در پی حمله متفقین به ایران در سومشهریور ۱۳۲۰ دوست قدیمی اش محمدعلی فروغی نخستوزیر شد و او را وزیر دربار کرد.
محمدعلی فرزین در سال ۱۳۲۰ مدتی پس از تصدی وزارت دربار درگذشت.
شما چه نظری دارید؟