اطلاعات نوشت: کوچه و خیابان بسیاری از شهرهای کشورمان در جریان ناآرامیها و اغتشاشات اخیر،به محلی برای جولان اغتشاشگران بدل شد بهگونهایکه اقدامات آنها، علاوه بر شهادت شمار زیادی از مردم عادی و مدافعان امنیت، به تخریب برخی آثار تاریخی هم منجر شد و برخی مساجد و امامزادهها هم مورد تعرض قرار گرفتند.
اکنون با پایان این غائله، نخستین و مهمترین مطالبه مردم، شناسایی اغتشاشگران و ریشهیابی علت توانایی آنها برای دست زدن به اعمال جنایتکارانه در بسیاری از نقاط ایران است تا بتوان با رفع نقصهای انتظامی و امنیتی، از وقوع حوادث مشابه جلوگیری کرد.
در روزهای گذشته فرماندهان انتظامی و مسئولان شهری در گزارشهای جداگانه و به تفصیل، میزان خسارت به اموال عمومی، اماکن دولتی و کیوسکهای پلیس را اعلام کردهاند اما در این میان برخی ابنیه و آثار تاریخی هم از سوی افراد ناشناس و اغتشاشگر هدف قرار گرفتند و آسیب دیدند که لطمهای جدی به میراث فرهنگی کشور است.
به گزارش اطلاعات، بر اساس اعلام رئیس اداره بناهای تاریخی وزارت میراث فرهنگی، ۸ استان شامل آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، بوشهر، فارس، خراسان رضوی، کهگیلویه و بویراحمد، کردستان و سیستان و بلوچستان جزو مناطقی هستند که یا هیچگونه آسیبی به آثار تاریخی آنها وارد نشده یا خسارتها در حد بسیار محدود گزارش شده است. در سایر استانها اما شاهد آسیب هایی به بناهای تاریخی بوده است.
با این حال، بیشترین میزان خسارت ثبتشده مربوط به بازار تاریخی رشت است. در جریان این ناآرامیها، بخشهایی از بازار رشت دچار آتشسوزی شد و تعدادی از مغازهها بهطور کامل از بین رفت.
همچنین کاروانسرای تاریخی ملک، واقع در محدوده این بازار و ثبتشده در فهرست آثار ملی، بر اثر حریق تخریب شد که این موضوع بهعنوان جدیترین آسیب به میراث تاریخی کشور در این حوادث مطرح شده است.
در دیگر نقاط کشور نیز آسیبهایی گزارش شده و بافتهای تاریخی استانهای فارس، البرز و بوشهر و همچنین بافت تاریخی مراغه، خسارتهایی دیده است.
ساختمان دارایی در بافت تاریخی تنکابن، کاشیهای امامزاده سیدابراهیم در ایلام و چند بنای تاریخی در اصفهان از دیگر موارد آسیبدیده در ناآرامیهای اخیر به شمار میروند. بخش ورودی بقعه شیخ ابومسعودیه و مسجد سید اصفهان هم دچار سوختگی شدند.
موزه صنایعدستی و مردان نمکی زنجان نیز جزو اماکنی هستند که خسارت هایی را تجربه کردند. به گفته مسئولان، اقدامات حفاظتی در روزهای اخیر تشدید شده و یگان حفاظت توانسته است از ورود افراد به برخی موزهها و کاخموزهها از جمله کاخ نیاوران تهران، کاخ چهلستون اصفهان و مجموعه عطار نیشابوری جلوگیری کند. اشیای تاریخی نیز در مخازن امن نگهداری میشود و پاکسازی آثار جزئی مانند شعارنویسی در دستور کار فوری قرار گرفته است.
به آتش کشیدن شدن مدرسه ۶۰۰ساله
در این میان، آتشافروزی عده ای اغتشاشگر در گرگان، منجر به خسارت زیاد به مدرسه تاریخی عمادیه شد.
این مدرسه که بیش از ۶۰۰سال قدمت دارد و در گذر سدههای مختلف نظارهگر اتفاقات و حوادث بسیاری بوده، هیچگاه اینگونه مورد تعرض قرار نگرفته بود.
همچنین به گزارش خبرنگار ما در همدان، حیدری مدیرامور کانونهای مساجد گفت: اغتشاشگران به مسجد حوض آقا و مسجد چهار بابالحوائج در محدوده امامزاده عبدالله تعرض کردند که با حضور به موقع نیروهای انتظامی و بسیج از آسیب به این ۲ مسجد جلوگیری شد.
مسجد حوض آقا مشهور به مسجد کوچک شریفالملک، مسجدی در انتهای محله دورودآباد است که به کوچه بختیاریا میپیوندد. این مسجد یادگار سعیدالممالک فرزند ارشد شریف الملک است که چون اهل محل به او آقا میگفتند و به حوض مقابل مسجد نیز حوض آقا، بنابراین مسجد هم به این نام خوانده میشد . این مسجد دوره قاجار ساخته شده است و بیش از یک قرن قدمت دارد.
تعرض به ۲۵ مسجد در اصفهان
مدیر اجرایی مرکز رسیدگی به امور مساجد استان اصفهان نیز با بیان این که در نا آرامیهای اخیر ۲۵ مسجد در استان مورد تعرض اغتشاشگران قرار گرفت، گفت: حدود یک سوم آنها متحمل خسارت قابل توجه شدهاند و بقیه به صورت جزیی خسارت دیدهاند.
به گزارش خبرنگار ما در اصفهان، حجت الاسلام والمسلمین حجت الله شاهسنایی افزود: برآورد خسارت وارد شده به برخی از مساجد اصفهان تا ۲۰ میلیارد تومان است.
وی با بیان این که بیشتر این تعرضات در شهرستانهای نجف آباد، شهرضا، اصفهان و شاهین شهر رخ داده است،تصریح کرد: مساجد محله دهنو اصفهان، صاحب الزمان (عج) ملک شهر و فاطمه الزهرا (س) شهرضا بیشترین آسیب را دیدهاند.
مدیر اجرایی مرکز رسیدگی به امور مساجد استان اصفهان افزود: برخی مساجد اصفهان مانند مسجد محله دهنو، توسط آشوبگران به طور کامل سوخت و نیازمند بازسازی کامل است.
همچنین سرپرست روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اصفهان با ارائه گزارشی از خسارت به آثار تاریخی استان، گفت: بناهای تاریخی اصفهان به دلیل هوشمندی و عملکرد خوب یگان حفاظت استان در حوادث اخیر آسیب جدی ندید اما تعرضاتی انجام گرفت که رفع شد.
علی محمد فصیحی افزود: یگان حفاظت میراث فرهنگی اصفهان در حوادث اخیر به صورت شبانه روزی و با تمام قوا از بناهای تاریخی اصفهان حفاظت و مراقبت کردند تا آسیبی به بناهای تاریخی از سوی اغتشاشگران وارد نشود.
وی با بیان این که خسارت وارد شده به بناهای تاریخی اصفهان جزئی بوده است گفت: به عنوان مثال، اغتشاشگران قصد داشتند درِ مسجد جامع شهرضا را آتش بزنند که خوشبختانه با هوشمندی یگان حفاظت از این اقدام جلوگیری شد؛ همچنین، تلاش آنها برای آسیب رساندن به درِ مسجد سید اصفهان نیز ناکام ماند.
سرپرست روابط عمومی اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان گفت: در ناآرامیهای اخیر، فقط بقعه شیخ ابو مسعود رازی در خیابان چهارباغ پایین اصفهان بیشتر مورد تعرض آشوبگران قرار گرفت و درِ قدیمی آن به طور کامل در آتش سوخت. فصیحی افزود: فضای داخلی بقعه نیز دچار دود زدگی شده است که قابل جبران بوده که البته هنوز میزان خسارت وارد شده به این بنای تاریخی به طور کامل مشخص نشده است.
خسارتها در مشهد
کلالی، مدیر روابط عمومی میراث فرهنگی خراسان رضوی هم در گفتگو با اطلاعات با بیان این که آثار باستانی و ساختمانهای میراث در جریان ناآرامیهای اخیر خسارت ندیدند، افزود: البته مساجدی هم این شهر آسیب دیدند که جزو میراث و ابنیه تاریخی نبودند.
از سویی دیگر معاون امنیتی و انتظامی استاندار خراسان رضوی دیروز در دهمین جلسه شورای اداری شهرستان مشهد، شمار جانباختگان ناآرامیهای این استان را کمتر از ۴۰۰نفر اعلام کرد و گفت: بیش از ۸۰درصد از کل جانباختگان، شهید هستند. امیرالله شمقدری با بیان این که ۹۵درصد کسانی که در اغتشاشات حضور داشتند، معترض بودند، افزود: شمار زیادی از کشته شدگان از فاصله نزدیک و از پشت مورد اصابت گلوله از ناحیه سر و قلب قرار گرفتهاند.
وی اتفاقات اخیر را توطئه ازپیش برنامه ریزی شده دانست و در پاسخ به سئوال خبرنگار اطلاعات، میزان خسارت وارد شده به زیرساختهای شهری، دولتی و بانکها در خراسان رضوی را بیش از ۵هزارمیلیارد تومان اعلام کرد.
معاون استاندار درباره وضعیت نوجوانان بازداشتی نیز گفت: شمار زیادی از دستگیر شدگان از رده سنی جوان و نوجوان بودند که برخی از آنها در همان ساعت اولیه آزاد شدند و تا این لحظه افزون بر ۵۰درصد دستگیرشدگان آزاد شدهاند.
آتش زدن بنای امامزاده سبز قبا و مزار سردار شهید رشید در خوزستان از دیگر اقداماتی بود که در ایام اغتششات اتفاق افتاد.
در استان فارس هم بر اساس بررسیهای اولیه، تعرض به ۲۷ مسجد و امامزاده به تائید رسیده است.
