منبع: شبکه الجزیره

مترجم: نادر مازوجی

جهان در حال حاضر تحولات فناوری بی‌سابقه‌ای را تجربه می‌کند که ناشی از توسعه هوش مصنوعی (AI)  و اینترنت اشیاء (IoT) است. این فناوری‌ها نه تنها دستگاه‌ها و سیستم‌ها را بهبود می‌بخشند، بلکه نحوه تعامل ما با محیط و نحوه سازماندهی زندگی روزمره‌ ما را نیز تغییر می‌دهند. در حالی که ادغام این فناوری‌ها یکی از هیجان‌انگیزترین مباحث در عرصه فناوری است، چالش‌ها و فرصت‌های مرتبط با آن، نیاز به تجزیه و تحلیل عمیق برای درک پیامدهای این ادغام در بخش‌های مختلف دارد.

تعریف اینترنت اشیاء و ادغام در هوش مصنوعی
اینترنت اشیاء (IoT) یک شبکه یکپارچه از دستگاه‌های متصل است که می‌توانند داده‌ها را از طریق اینترنت جمع‌آوری، پردازش و تبادل کنند. این دستگاه‌ها شامل همه چیز، از تلفن‌های هوشمند و لوازم خانگی گرفته تا خودروهای متصل و شبکه‌های صنعتی می‌شوند. به طور کلی، هدف اینترنت اشیاء ایجاد یک محیط تعاملی است که تجربه انسانی را بهبود می‌بخشد و امکان تعامل با دستگاه‌ها را فراهم می‌کند. از سوی دیگر، هوش مصنوعی (AI) با هدف تقلید از فرآیندای شناختی انسان، مانند یادگیری، تصمیم‌گیری و تعامل، عمل می‌کند. هوش مصنوعی برای بهبود دقت پیش‌بینی‌ها و تصمیم‌گیری‌ها به تجزیه و تحلیل حجم عظیمی از داده‌ها با استفاده از الگوریتم‌ها، مدل‌های یادگیری ماشین و یادگیری عمیق متکی است. ادغام هوش مصنوعی و اینترنت اشیاء شامل استفاده از هوش مصنوعی برای تجزیه و تحلیل کلان‌داده‌های جمع‌آوری‌شده از دستگاه‌های اینترنت اشیاء است. این ادغام، سیستم‌های متصل را قادر می‌سازد بر اساس اطلاعات دقیق و سریع، تصمیمات هوشمندانه بگیرند و این سیستم‌ها را چابک‌تر و کارآمدتر کند.
کاربردهای کلیدی ادغام
۱- شهرهای هوشمند:
در زمینه شهرهای هوشمند، شبکه‌های اینترنت اشیاء برای جمع‌آوری داده‌ها از دستگاه‌های متعدد مانند دوربین‌های نظارتی، حسگرهای محیطی و کنترل‌کننده‌های روشنایی به کار می روند. هوش مصنوعی می‌تواند این داده‌ها را تجزیه و تحلیل کند تا راه‌حل‌های هوشمندی در زمینه‌هایی مانند مدیریت ترافیک، تنظیم مصرف انرژی و بهبود خدمات عمومی ارائه دهد. به عنوان مثال، هوش مصنوعی می‌تواند افزایش حجم ترافیک در مناطق خاص را پیش‌بینی و وسایل نقلیه را برای جلوگیری از ازدحام، راهنمایی کند و به کاهش آلودگی و مصرف سوخت کمک کند.
۲- مراقبت‌های بهداشتی هوشمند:
ادغام هوش مصنوعی و اینترنت اشیاء در مراقبت‌های بهداشتی برای بهبود تشخیص بیمار و نظارت بر سلامت استفاده می‌شود. دستگاه‌های هوشمند متصل به اینترنت اشیاء، داده‌های حیاتی در مورد سلامت بیماران مانند ضربان قلب، سطح اکسیژن خون و فشار خون را ارائه می‌دهند. هوش مصنوعی این داده‌ها را تجزیه و تحلیل می‌کند تا پیش‌بینی‌هایی در مورد بیماری‌های احتمالی ارائه و مشاوره پزشکی را در زمان واقعی ارائه دهد. هوش مصنوعی همچنین می‌تواند برای شخصی‌سازی درمان‌ها و افزایش مراقبت از بیمار از طریق ابزارهای پیشرفته نظارت بر سلامت استفاده شود.
۳- کشاورزی هوشمند:
در بخش کشاورزی، ادغام اینترنت اشیاء با هوش مصنوعی، به بهبود بهره‌وری و کاهش هزینه‌ها کمک می‌کند. حسگرهای کشاورزی می‌توانند داده‌های مربوط به خاک، آب و هوا و محصولات را جمع‌آوری کنند و به کشاورزان این امکان را می‌دهند که در مورد آبیاری، هوادهی و استفاده از کود، تصمیمات آگاهانه بگیرند. هوش مصنوعی می‌تواند این داده‌ها را تجزیه و تحلیل کند تا توصیه‌های دقیقی در مورد زمان بهینه کاشت و برداشت ارائه دهد و در نتیجه، بهره‌وری کشاورزی را بهبود بخشد و تلفات را کاهش دهد.
۴- صنایع هوشمند:
در صنعت، از هوش مصنوعی برای ایجاد سیستم‌های تولید هوشمند مبتنی بر جریان‌های داده از دستگاه‌های متصل استفاده می‌شود. این داده‌ها برای پیش‌بینی نقص‌ها قبل از وقوع، کاهش زمان از کارافتادگی برنامه‌ریزی نشده و افزایش بهره‌وری کلی تولید استفاده می‌شوند. هوش مصنوعی همچنین می‌تواند فرآیندهای تولید را بهینه و زنجیره‌های تأمین را تجزیه و تحلیل کند تا راه‌حل‌های هوشمندی بیابد که هزینه‌ها را کاهش و بهره‌وری را افزایش می‌دهد.

چالش‌های مرتبط با ادغام
۱- امنیت سایبری و حفاظت از داده‌ها:
ادغام هوش مصنوعی با اینترنت اشیاء، حجم عظیمی از داده‌ها را تولید می‌کند که تهدیدات امنیتی را افزایش می‌دهد. اگرچه این دستگاه‌ها ممکن است در جمع‌آوری و تجزیه و تحلیل داده‌ها قابل اعتماد باشند، اما همچنان در برابر حملات سایبری آسیب‌پذیر هستند که می‌تواند منجر به نشت داده‌های حساس شود. بنابراین، ادغام این فناوری‌ها نیاز به راه‌حل‌های امنیتی پیشرفته برای محافظت از داده‌ها و تضمین امنیت مداوم دارد.
۲- حریم خصوصی:
حریم خصوصی، مسئله اصلی در این ادغام بخصوص در مورد جمع‌آوری داده‌های شخصی حساس از دستگاه‌های متصل است. اگر اطمینان حاصل نشود که این داده‌ها به طور ایمن پردازش و ذخیره می‌شوند، می‌توانند در معرض سوءاستفاده توسط اشخاص غیرقابل اعتماد قرار گیرند. بنابراین، شرکت‌ها و سازمان‌های دولتی باید متعهد به اجرای مقررات سختگیرانه برای محافظت از حریم خصوصی افراد باشند.
۳- پیچیدگی مدیریت داده‌ها:
با افزایش حجم داده‌های جمع‌آوری و تجزیه و تحلیل شده توسط فناوری‌های هوش مصنوعی و اینترنت اشیاء، کاربران و سازمان‌ها با چالش‌هایی در مدیریت و سازماندهی این داده‌ها روبرو هستند. این ادغام نیاز به استراتژی‌های مؤثر برای تجزیه و تحلیل سریع و دقیق داده‌ها دارد. در غیر این صورت، اطلاعات ارزشمند ممکن است مبهم یا غیرقابل استفاده شوند. 
۴- چالش‌های بازار کار:
کاربرد هوش مصنوعی در بسیاری از زمینه‌ها ممکن است منجر به تغییر در مشاغل سنتی شود. اتکا به سیستم‌های هوشمند می‌تواند باعث نابودی برخی حرفه‌ها شود و شکافی بین مهارت‌های مورد نیاز و مهارت‌های موجود ایجاد کند. لذا این تحول مستلزم آن است که دولت‌ها و مؤسسات در آموزش مهارت‌های آینده‌نگر به نیروی کار، سرمایه‌گذاری کنند.

فرصت‌های اقتصادی و اجتماعی
۱- دستیابی به رشد اقتصادی پایدار:
ادغام هوش مصنوعی و اینترنت اشیاء، فرصت قابل توجهی برای رشد اقتصادی فراهم می‌کند. سیستم‌های هوشمند به بهبود بهره‌وری و کاهش هزینه‌ها در بخش‌های مختلف کمک می‌کنند. بعلاوه، این فناوری‌ها فرصت‌های شغلی جدیدی را در زمینه‌هایی مانند توسعه نرم‌افزار، تجزیه و تحلیل داده‌ها و نگهداری سخت‌افزار ایجاد می‌کنند.
۲- افزایش همکاری دولتی-خصوصی:
این ادغام می‌تواند همکاری بین دولت‌ها و شرکت‌های خصوصی را تقویت کند. با ادغام سیستم‌های هوشمند در زیرساخت‌ها و خدمات عمومی، بخش دولتی می‌تواند کیفیت زندگی شهروندان را بهبود بخشد، در حالی که بخش خصوصی از فناوری‌های هوش مصنوعی و اینترنت اشیاء برای افزایش کارایی و پیشبرد نوآوری استفاده می‌کند. 

کجا در هوش مصنوعی سرمایه‌گذاری کنیم؟
۱- روبوتاکسی
با توجه به شتاب شگفت‌انگیز هوش مصنوعی، شرط‌ بندی روی آینده آن - همانطور که بلومبرگ توصیف می‌کند - ترکیبی از وسوسه و ریسک است. بلومبرگ آنچه را  «هوش تجسم‌یافته» می‌نامد، در صدر فرصت‌های سال ۲۰۲۶ به‌ویژه حمل‌ونقل خودران قرار می‌دهد و تخمین می‌زند که سیستم جهانی تاکسی‌های خودران می‌تواند ظرف مدت ۵ تا ۱۰ سال به ۸ تا ۱۰ تریلیون دلار گسترش یابد، بخصوص با توجه به اینکه تسلا در آمریکا و در سطح بین‌المللی در «موقعیت پیشرو» قرار دارد.
۲- بخش مراقبت‌های بهداشتی
بلومبرگ به دومین حوزه نوظهور اشاره می‌کند، یعنی «مراقبت‌های بهداشتی» که آن را به عنوان عرصه‌ای با «بازگشت سرمایه» توصیف می‌کند که می‌تواند از تمرکز سنتی بر تراشه‌ها و نرم‌افزار فراتر برود. بلومبرگ به جهش‌هایی در فناوری‌های توالی‌یابی ژن و ظهور آنچه «توالی‌یابی تک سلولی» می‌نامد، اشاره می‌کند که به طور گسترده در شناسایی سرطان‌ها و توسعه استراتژی‌های درمانی استفاده می‌شود.
۳- مس و انرژی
به نوشته بلومبرگ، هوش مصنوعی یک نیروی اقتصادی است که می‌تواند به دلیل هزینه‌های سرمایه‌ای در مراکز داده، فشارهای تورمی ایجاد کند. این امر باعث می‌شود کالاها به ویژه مس، به یک ابزار ریسک نسبتاً نادیده گرفته شده تبدیل شوند، زیرا تقاضا به صورت تصاعدی افزایش می‌یابد در حالی که عرضه رو به وخامت است.
۴- زندگی روزمره
بلومبرگ در نهایت اشاره می کند که چگونه متخصصان هوش مصنوعی از این ابزارها در زندگی روزمره خود استفاده می‌کنند؛ از استفاده از مدل‌ها برای توضیح مسائل ریاضی به فرزندانشان گرفته تا تولید داستان‌هایی در مورد حیوانات خانگی برای کودکان دور از دسترس، و کمک به آنها در درک موسیقی کلاسیک پیچیده. بلومبرگ با تکیه بر نظرات کارشناسان خود، به یک نتیجه عملی روشن می‌رسد که قرار گرفتن در معرض هوش مصنوعی باید متنوع باشد و سرمایه‌گذاری‌ها نباید به یک مسیر واحد محدود شوند، زیرا ممکن است فرصت‌های بزرگی در بخش‌هایی ایجاد شود که در اوج رونق بازار نادیده گرفته می‌شوند.