به گزارش خبرنگار اطلاعات، مشکلات ناشی از تشدید تحریمهای بینالمللی باعث شده تا انتقال هرگونه کالای صادراتی یا ترانزیتی از خاک ایران به دشواری صورت گیرد.
معاون سازمان راهداری و حملونقل جادهای ۳ هفته قبل وعده داده بود که با رایزنیهای صورت گرفته میان مقامات ایرانی و کشورهای همسایه، از اول مهرزمان توقف کامیونهای ترانزیتی پشت مرزها کمتر خواهد شد، ولی ارزیابیهای جدید نشان می دهد که مشکل جابجایی کالا در مرزها بشدت افزایش یافته و زمان انتظار کامیونها نسبت به هفتههای قبل بیشتر شده است.
احسان ملکزاده رئیس هیات مدیره انجمن صنفی شرکتهای حملونقل بینالمللی ایران دیروز اعلام کرد: میانگین زمان ایستایی مرزی کامیونهای ترانزیتی در ایران به ۱۷روز رسیده و صف توقف پشت مبادی مرزی طولانیتر شده است.
وی با اظهار ناخرسندی از انتظار طولانی کامیونها برای خروج از مرز به ایرنا گفت: فقدان مدیریت یکپارچه مرزی، فشارهای سنگین مالیاتی و هجوم شرکتهای غیرتخصصی به حوزه جادهای باعث آشفتگی روال خروج کامیونهای ترانزیتی از مرزها شده است.
ملکزاده افزود: هم اینک به دلیل اعتراض مالکان کالاهای ترانزیتی تعداد پروندههای کمیسیون حل اختلاف انجمن نسبت به سال گذشته ۴ تا ۵ برابر شده است.
وی گفت: اگرچه تردد کامیونهای حامل کالا در همه مرزهای کشور ادامه دارد، اما متأسفانه معضل ایستایی کامیونها تشدید شده و حداقل زمان توقف پشت مرزها به ۱۶ تا ۱۷ روز رسیده است.
رئیس هیات مدیره انجمن صنفی شرکتهای حملونقل بینالمللی ایران افزود: این معضل هم در مرزهای غربی کشور از جمله مرز بازرگان و رازی و هم در مرزهای شرقی نظیر دوغارون و ریمدان وجود دارد و تقریباً در همه گمرکات مرزی شاهد ایستایی و صفهای طولانی هستیم.
وی با اشاره به دلایل ماندگاری بالای ناوگان در مبادی خروجی کشور تصریح کرد: عمدهترین چالش داخلی ما، تعدد سازمانهای تصمیمگیر در مرزها است. سالهاست که خواهان استقرار واقعی «مدیریت یکپارچه مرزی» هستیم. البته اقداماتی در دست پیگیری است، اما تا زمانی که فرماندهی واحد مرزی شکل نگیرد، این چالش رفع نخواهد شد.
وی اضافه کرد: در بُعد خارجی هم نیازمند فعالتر شدن دیپلماسی اقتصادی و رایزنیهای مستمر با کشورهای همسایه هستیم تا ظرفیت پذیرش و پردازش ناوگان در طرف مقابل مرز افزایش یابد.
این فعال صنعت حملونقل بینالمللی با اشاره به نقش این بخش در پشتیبانی از اقتصاد کشور گفت: حملونقل بینالمللی و داخلی کشور در سختترین شرایط نشان داده که از تابآوری بالایی برخوردار است و همواره یاریگر کشور در روزهای سخت بوده است؛ اما متأسفانه در داخل با فشارهای مضاعف روبهرو هستیم.
ملکزاده ادامه داد: در حال حاضر شرکتها از سوی سازمان امور مالیاتی و سازمان تأمین اجتماعی به شدت تحت فشار قرار دارند. به ویژه در بخش مالیات، ظاهراً استفاده از الگوریتمها و هوش مصنوعی در برآورد عملکرد، ارقام نجومی و غیرواقعی را متوجه شرکتها کرده که تطابقی با درآمد واقعی آنها ندارد. علاوه بر این، تعدد سامانهها و قطعیهای مکرر آنها، فرایند کار را برای فعالان این حوزه بسیار پیچیده و فرساینده کرده است.
خطر فاسد شدن کالاها
عبدالله منظمی مدیر یک بنگاه باربری دیروز به خبرنگار اطلاعات گفت: در هفتههای اخیر برای حمل میوه صادراتی و محصولات کشاورزی به کشورهای اطراف با مشکل جدی روبرو شدهایم.
به گفته وی، توقف دو هفتهای کامیونهای حمل بار پشت گمرکات مرزی، خطر فاسد شدن محصولات را بالا برده و گلایه مشتریان و صاحبان کالا را در پی داشته است.
منظمی گفت: قبلا محصولات کشاورزی را از بنادر جنوبی به کشورهای اطراف ارسال میکردیم ولی با تشدید جنگ ناچار شدهایم از مسیرهای جاده ای تردد کنیم و این مسأله زمان انتقال کالاهای صادراتی به بازارهای مقصد را بالا برده و کرایه حمل را چند برابر کرده است. ضمن اینکه در مورد کالاهای فسادپذیر با خطر فاسدشدن محمولات در طول مسیر روبرو هستیم.
کاهش زمان تخلیه کشتیها
به موازات این مشکلات در مرزهای زمینی، کاهش حمل بار در مسیرهای دریایی باعث شده زمان تخلیه کالا در بنادر به نحو قابل ملاحظهای کاهش یابد.
محمد شکیبینسب معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی دیروز از روند سریع تخلیه بار در بنادر کشور خبر داد و گفت: در حوزه انبارش کالا، هماکنون علاوه بر ظرفیتهای عملیاتی داخل بنادر، بیش از ۵۵ درصد ظرفیت انبارش در محیطهای پیرامونی بنادر تحت نظارت گمرک وجود دارد که با بهرهگیری بهینه از این بسترها، فرآیند دپو و نگهداری کالاها تسهیل شده است.
وی ادامه داد: با هماهنگی و توافق صورتگرفته با گمرک جمهوری اسلامی ایران، ساعات کاری و فرآیندهای تخلیه، بارگیری و خروج کالا بهصورت ۲۴ ساعته برنامهریزی شده است. این تصمیم تاثیر بسزایی در ارتقای توان عملیاتی و بهرهوری بنادر بر جای گذاشته است.
معاون وزیر راه و شهرسازی افزود: ظرف شش ماهه گذشته میزان تخلیه کالاهای اساسی در بنادر شمالی ایران در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، بیش از ۹۰ درصد افزایش یافته و تخلیه و بارگیری سایر کالاها هم ۶۵ درصد بیشتر شده است.
وی افزود: سهم بنادر شمالی از مجموع تخلیه کالای اساسی کشور در سنوات گذشته حدود ۱۸ درصد بود، اما اکنون این سهم با جهشی چشمگیر به حدود ۳۱ درصد رسیده است. مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی درباره شبهه ایستایی کالا در محوطه بنادر توضیح داد: توقف کالا در انبارهای ترانزیتی بندر فرآیندی فنی و استاندارد جهانی است و چنانچه قصد داشته باشیم بار شناور را بهصورت حمل یکسره با کامیون خارج کنیم، تخلیه یک کشتی ممکن است تا یک هفته طول بکشد؛ اما با انتقال سریع به انبارهای ترانزیتی مستقر در بندر، تخلیه همان کشتی به حدود ۳ روز کاهش مییابد و سپس کالا به مقاصد مصرف توزیع میشود.
شکیبینسب گفت: با راهاندازی و عملیاتیسازی پایانههای مکانیزه غلات و ارتقای روشهای عملیاتی، نُرم تخلیه کالا جهش فوقالعادهای را تجربه کرده است، بهطوری که کشتیهایی که پیش از این تخلیه آنها تا ۱۰روز زمان میبرد، اکنون طی ۲.۵ تا ۳ روز به طور کامل تخلیه میشوند؛ دستاوردی راهبردی که ثمره کار تیمی و همافزایی دستگاههای مستقر در زنجیره لجستیک کشور است.
کاهش قابل توجه میزان حمل کالا از مسیرهای دریایی به ایران و بالعکس، تقاضای حملونقل کالا را به مسیرهای جاده ای منتقل کرده ولی ظرفیت محدود گمرکات مرزی برای پذیرش کامیون های حمل بار باعث ایجاد صفوف طولانی پشت مرزها شده است.