سیدمسعود رضوی - روزنامه اطلاعات: سیاست را با تقدیر کاری نیست زیرا علم مقدورات است. هرآنچه در توان و امکان داریم، باید سنجیده شود و بهکار آید تا صلح و امنیت و منافع ملی تأمین شود. هر بحران و التهاب، انقلاب و شورش و یا جنگ و نبردی موجب خسارات و مخاطرات خواهد بود و هزینههای آن را مردم و کشور و حکومت خواهند پرداخت. برای اجتناب از این امور خطیر و آسیبزننده میتوان درنگ و اصلاحات در پیش گرفت و به نتایج درخشان رسید.
مرحوم استاد جواد طباطبایی در یکی از درسهایش به نکتۀ مهمی اشاره کرد: جوامعی که نتوانند در نظریه و تئوری انقلاب کنند، در طغیانهای اجتماعی دست به انقلاب واقعی میزنند. به نظرم نخبگان و نظریهپردازان ایران در طول دهههای اخیر، یک انقلاب بزرگ فلسفی و نظری داشتهاند و ایدۀ عدم خشونت و شیوۀ اصلاحگری، نتیجۀ همین تحول انقلابی در فکر و فلسفۀ ایرانیان بوده است.
به خشونت کشاندن جامعۀ ایران از درون و تحمیل جنگ از بیرون، هرگونه اصلاح و اعتلا و پیشرفت را ناممکن خواهد کرد. اصلاحات تنها راه عقلانی و نتیجهبخش است و البته کسانی که سالها سدّ راه اصلاح و تحول بودهاند نیز در این زمینه قصور کرده و مسئولیت دارند. این که ما شهامت تغییر را از دست دادیم و با سخن و ادبیات تکراری و متعلق به چند نسل پیش، روش و منش و سبک زندگی و اندیشۀ نسلهای جوانتر را بیاهمیت تلقی کردیم، موجب شد تا چهرههای تکراری و کهنسالان بر اریکههای مدیریت کشور و دستگاههای حساس و حیاتی تکیه زنند و فکر نو و چهرۀ تازه، از میدان به در شود یا پشت در بماند یا مهاجرت کند و ناگزیر از میهن و زادگاه به غربت کوچ کند.
باید بپذیریم که برخی عقاید و شعارها و حتی سنتها نیازمند تازگی، تحول و تغییر هستند. به قول عنصری:
فسانه گشت و کهن شد حدیث اسکندر
سخن نو آر که نو را حلاوتی است دگر
این همه تأخیر در عرصۀ تغییر، این همه سختگیری و نارواداری در مقابل اصلاحات و سرانجام ثقل سامعه در هنگام فریاد و درخواست نسل جوان و نیازهای نوین، مسلماً جامعه و حکومت را به بنبست کشانده و در کوچۀ سرنوشت، رودر روی یکدیگر قرار میدهد.
اصلاحات نیازمند رواداری و شکیبایی و خردمندی است و تن دادن به آن نشانگر بلوغ و پختگی یک جامعه و مدیران آن است. در مقابل، سیستم و سنت و دیوانسالاری و کهنپنداری، پذیرش اصلاحات را در تضاد با موقعیت و منزلت خود تلقی میکند، حال آنکه اصلاحات سیستم و سنت را چابک و نوسازی میکند و دیوانسالاری و صنعت و مدارهای تازه و متناسب با جهان جدید را عرضه خواهد کرد.
چرخه معیوب تکرارها، دیریست که مردم و جوانان را سر خورده، بیآینده و حتی خشمگین کرده است. باید از این دایره بسته بیرون آییم و اجازه ندهیم، اقلیت کاسب تحریم و ارزبران و الیگارشی میلیاردرهای خوش نشین و بیرون نشین پشت پرده، در پیوندی شوم با متعصبان و ظاهرگرایانی که یادآور اخباریون و انجمن حجتیه هستند و تمام دولتهای منتخب اکثریت و تحولطلب را زمینگیر ساختهاند، با افزایش خشم و خشونت، راههای تحول و اصلاحات مسالمتآمیز را ببندد. بالاتر از همه، اجازه ندهیم به جای تحول از درون و بر اساس مصالح میهن، جای خود را به جنگ و خشونت ویرانگر دهد و هرج و مرج جانشین زندگی قانونمند شود. این چرخه بحران و التهاب، و این سایه نه جنگ و نه صلح بر سر ایران، در کنار تحریمهای بزرگ و توطئههای رقیبان و دشمنان ایران، مرز و ارض ایران را تهدید میکند و چشماندازهای پیشرفت و تحول را در چشم مردم تباه خواهد کرد. چرخه کنونی طی سالها همان است که مولانا بیدل دهلوی گفت و زیبا گفت:
عمرها شد؛ بر خط پرگار جولان میکنیم
رفتن ما آمدنها، آمدنها رفتن است
خداوند ایران، میهن گرامی و ملت کبیر ایران را نگاهبان باد.
