سکینه‌سادات پاد - روزنامه اطلاعات: ایجاد ساز وکاری برای ثبت شکایات و مستندات مردم آسیب دیده در اغتشاشات دی ماه و تشکیل کمیته حقیقت یاب داخلی مکانیسمی ارزشمند برای استیفای حقوق مردم است.

من بر این پیشنهاد مصر و مصمم هستم و آن را از چند منظر و منظور مفید می دانم. آنچه مدعی آن هستم حاصل تجربه عملی و زیسته در کمیته‌ی ویژه بررسی نا آرامی های۱۴۰۱است. این تجربه وادارم می کند که زوایای مختلف آن را واکاوی کنم، چون بر این باورهستم که کمیته حقیقت یاب داخلی اگر اصولی و مبتنی بر بایسته های مختص ذات وماهیت نوع ماموریت چنین مکانیسم هایی تشکیل شود می تواند در تنویر و اقناع افکار عمومی و انسجام اجتماعی نقش قابل قبول و کارآمدی داشته باشد. 

کارآمدی مستلزم وجود شرایطی است. اعضای منتخب آن می بایست مستقل ، برخوردار از حریت فکری ، توانمند ، دارای استقامت روحی و صبور باشند، صاحب اندیشه و انگیزه فداکاری واقعی برای وطن ،آبرومند و صاحب جایگاه و پایگاه اجتماعی باشند ؛ از میان جامعه علمی ودانشگاهی ،جامعه شناسان ،حقوقدانان ،فعالان مدنی و نماینده اصناف و طیف هایی که بیشترین ارتباط را با حوادث داشتند برای این ماموریت مهم انتخاب شوند.

با ماموریت شفاف ،دارای اختیارات مکفی، صلاحیت مقتضی و برخوردار از اقتدار و عزت بوده و ارکان حاکمیت ملزم به همکاری وتسهیل گری در جهت انجام ماموریتی باشند که امر ملی در شرایط جنگی تلقی شود. تعامل مستمر با رسانه ها و ارائه اخبار و اطلاعات توسط کمیته حقیقت یاب داخلی از طریق سخنگویی مسلط، روایت صحیح را تثبیت می‌کند و این یک مواجهه عالمانه و مسوولانه در جنگ شناختی و ترکیبی و قدمی واقعی در راستای حکمرانی صحیح و روبه اصلاح وبهبودی است. اخبار امید بخش از جبران خسارات مادی ومعنوی ومعرفی مقصرین وقاصرین. بخش مهم و فلسفه اصلی ایجاد چنین مکانیسم هایی است . 

فراهم کردن شرایط برای کارآمدی این مکانیسم به عنوان یک مولفه مهم و روشمند در جنگ حقوقی وسیاسی یک ضرورت است ،در این فرایند بی شک یافته ها و گزارش کمیته مستقل داخلی منبع قابل اتکاء و باورپذیری در جنگ حقوقی خواهد شد که هرگونه مکانیسم بین المللی را نیز از حیز انتفاع خارج می کند. بخش هایی از تجربه مستقیم من در کمیته ویژه بررسی ناآرامی ها که هنوز هم به پایان نرسیده است توام با ذکر عملکرد کمیته حقیقت یاب بین المللی برای تبیین آنچه تا کنون نوشتم در ادامه می‌آید. 

کمیته ویژه وملی بررسی ناآرامی های۱۴۰۱ از جهت رسانه و اطلاع رسانی هم پای اقدامات قابل دفاعش نبود و ضعف داشت که بخشی از آن گریز ناپذیر و ناشی از فقدان برخی بایسته هایی است که ذکر شد.

پیش از کمیته حقیقت یاب داخلی ویژه نا آرامی های ۱۴۰۱ تجربه با این سبک و مشابه کمیته های مرسوم شورای حقوق بشر سازمان ملل وجود نداشت. بنابراین سازمان ها ونهادهای اجرایی ومرتبط در تشخیص شان واهمیت جایگاه کمیته دقت لازم را نداشتند و این مهم بر کیفیت همکاری آنها از جهت تسهیل گری درانجام سریع وبه موقع ماموریت محوله اثرقابل توجهی داشت. کمیته برخوردار از اقتدار متناسب با ماموریت نبود و بدون شک پیشنهاد تشکیل کمیته با تاکید بر وجود این ملاحظات دارای موضوعیت کارکردی و واقعی است . لیکن در همین شرایط با تلاش های ارزشمند و مسوولانه وقابل تحسین همکاران به ویژه دکتر حسین مظفر رییس محترم کمیته که صادقانه در جهت استیفای حقوق مردم ورعایت انصاف وعدالت قدم های مهمی برداشتند و منجر به اقدامات اثرگذار و عملی شد که به تدوین گزارش برای ارائه به مردم منجر گشت. 

این تجربه می‌بایست وجهه همت وتوجه دولت و کمیته حقیقت یاب در موضوع اغتشاشات۱۴۰۴قرار گیرد . 

کمیته حقیقت یاب بین المللی به ریاست خانم ساراحسین وکیل بنگلادشی برگزار شد، وکیلی که غیر مسوولانه از مندیت(رسالت) قانونی خارج شد و خلاف کردارنامه کمیته های حقیقت یاب به منابع نامعتبرحقوقی استناد کرد.

منابع ایشان مانند گروهک منافقین بودند که هزاران نفر از مردم ایران را به شیوه دی ماه ۱۴۰۴سلاخی کردند ویا از شهود ومستنداتی استفاده کردند که قابلیت راستی آزمایی ندارند اما نکته مهمی که قصدم از بیان این مبحث تاکید وتوجه بر آن است، این است که ایشان در پارلمان کشورهای اروپایی حضور می یافت وبا هم افزایی رسانه های ضد ایرانی گزارش های خلاف واقع می داد وبه تهییج وتشویش افکار آنها اهتمام می کرد که بخشی از نتیجه آن را در نشست غیرقانونی شورای امنیت در دی ماه ۱۴۰۴ درو کرد. این یک سناریوی حقوقی وسیاسی تمیزوغیراخلاقی بود. ما هم می توانستیم از ظرفیت کمیته حقیقت یاب ملی وداخلی در سطح کشورها ودولت های همسو و هم پا با این روش ها استفاده کنیم تاگزارش واقعی وروایت اصیل ومستند خود را ارائه بدهیم واین می توانست بخشی ازوظیفه تسهیل گری برنامه ریزی شده توسط مسوولین مربوطه باشد.

این شیوه برای رسانه های بین المللی و کشورهایی که در پارلمان آنها حضور پیدا می کردیم جذابیت داشت و در اقناع افکار عمومی داخلی وبین المللی پر اثر بود وامکان دریافت نتیجه بهتر در جنگ ترکیبی وشناختی وحقوقی متصور بود. این بخشی از حقوق ملت است چرا که به دلیل مغشوش شدن و قلب حقیقت و روایت سازی های بعضا غیر واقعی توسط مکانیسم بین المللی به ریاست «سارا حسین» دو بار متضرر شدند.

یک بار در اغتشاشات و بار دوم آسیب و ضررناشی از تحریم های غیر انسانی و ناجوانمردانه اما بخش عجیب و غم انگیز ماجرا تلاشی بوده و هست که نسبت به جلب اعتماد مردم به کمیته حقیقت یاب بین المللی انجام شد. در حالی که همین کمیته به بهانه دفاع از حقوق مردم مقدمات تحریم آنها را فراهم می کند. لذا تاکید می کنم کمیته حقیقت یاب داخلی با وجودشرایط کارآمدی یک امرمهم وضروری ملی است. 

من به چهار گوشه ومرکز ایران عزیز به عنوان عضو کمیته ویژه بررسی ناآرامی ها سفر کردم تا با مردم نجیب و رنجور و متضرراز ناآرامی های ۱۴۰۱ازنزدیک ورخ به رخ گفتگو کنم و تحقیق وبررسی میدانی ودقیق داشته باشم . در این روزها، مادران غمگینی را در آغوش کشیدم وهق هق گریه شان راشنیدم واز میان گفته های خودشان با تمام وجودم تغییرات نسلی را باور کردم. پدران ومادرانی که برای وطن رزمندگی کرده بودند اما فرزندشان ناغافل وسط معرکه بی حاصلی واقع شده بود. او داغ نبودنش را بر دل پدر ومادرش نشاند و من سوگوارانه می شنیدم که باز همین پدر ومادر داغدار تلاش می کردند وفاداری‌شان را به کشور ونظام سیاسی فریاد بزنند و قدردان حضور من بودند. آنها مصاحبه وروایت سازی با رسانه ایران ستیز و معاند وخارجی را رد کرده بودند.

 بله این مردم نجیب عمیقا به مکانیسم داخلی خودشان اعتماد می کردند وراحت وبی تکلف هم گلایه و نقد می کردند، هم مستندات ارائه می دادند و هم ترجیح می دادند شکایت نزد اغیار نبرند .

بعد در کارگروه بررسی ریشه ها برایم مسجل شد برخی از سیاست گذاریهای ناکارآمد، شکاف نسلی را وسیع تر کرده است .تجربه های حضورم ازروستاهای سرسبز گیلان ومازندران ،سرزمین آیینه و آفتاب سیستان وبلوچستان تا سرزمین نارنجستان و نرگس شیراز وتا کرمانشاه سلحشور و سردشت مقاوم تا یزدخوش لهجه و دیار کریمه قم و خراسان سرزمین خورشیدو میان مردم حکایت های مشابه فراوان دارد و این بخشی از فرهنگ رنگارنگ ومتنوع اما همیشه متحد ومنسجم ایران بوده که کمتر به عنوان فرصت دیده شده است.

تجربه شنیدن شرح شکایت و روایت مستقیم می گوید صرف همین تعامل مستقیم بخشی از راه حل مساله هاست. با مسوولین استانی وشهری ،با سمن ها و انجمن هاوگروههای مردم نهاد نیزساعت ها گفتگو کردم ودر تهران نیز کمیته با بهره مندی از متخصصین، ریشه ناآرامی ها را آسیب شناسی کرد و برحسب یافته ها پیشنهاداتی داده شد که اتفاقا زمان نشان داد چقدر پیشنهاداتی دقیق بود.

تصویب وتعیین تکلیف دو لایحه «حق بر پایی اجتماعات موضوع اصل ۲۷» و «لایحه کرامت بانوان و منع خشونت» در اولین گزارش تقدیمی به دو رییس جمهور محترم، حسب بررسی وتحقیق کمیته مورد تاکید بود . اکنون نیز تشکیل کمیته حقیقت یاب داخلی وملی را با تاکید بر ترمیم ضعف ها وکاستی های قبلی نه تنها بخشی از راه حل برون رفت از مشکلات و مسائل مهم دی ماه ۱۴۰۴ ، بلکه بسیار تعیین کننده می دانم .