سرویس سیاسی – اجتماعی:
در آستانه برگزاری دور سوم مذاکرات ایران و آمریکا که قرار است پنجشنبه در ژنو برگزار شود، فضای سیاسی و رسانهای دو کشور بیش از هر زمان دیگری با پیامهای متناقض، تهدیدهای لفظی و سیگنالهای دیپلماتیک درهمآمیخته است. از یکسو، گزارش روزنامه گاردین از بررسی پیشنهاد تازه ایران در کاخ سفید و وابسته بودن تصمیم نهایی دونالد ترامپ به ارزیابی فرستادگان ویژهاش حکایت دارد و از «آخرین فرصت» گفتگوهای پیشرو سخن میگوید؛ از سوی دیگر، مقامات ایرانی ضمن تأکید بر آمادگی برای دستیابی به توافقی «عادلانه و منصفانه»، همزمان بر بیاعتمادی به واشنگتن و ضرورت حفظ آمادگی دفاعی تأکید میکنند.
تماسهای دیپلماتیک منطقهای، از جمله گفتگوی سیدعباس عراقچی وزیر خارجه با همتای اماراتی خود، و مواضع صریح مقامهای ایرانی در نشستهای بینالمللی ژنو، نشان میدهد تهران تلاش دارد مذاکرات را در چارچوبی حقوقی و منطقهای پیش ببرد. در مقابل، تهدیدهای نظامی و اظهارات بعضاً ضد و نقیض از سوی مقامهای آمریکایی، فضای مذاکرات را با ابهام همراه کرده است. اکنون در حالی که دو طرف خود را برای دور سوم رایزنیها آماده میکنند، این پرسش مطرح است که آیا پنجره دیپلماسی همچنان گشوده خواهد ماند یا سایه تهدیدها بر سر میز گفتگو سنگینی خواهد کرد؟
در این میان، کارشناسان روابط بینالملل معتقدند دور سوم مذاکرات نسبت به مراحل پیشین از حساسیت بیشتری برخوردار است. به باور آنان، هر دو طرف اکنون با درک دقیقتری از خطوط قرمز یکدیگر وارد گفتگو میشوند؛ ایران بر حق بهرهمندی از برنامه هستهای صلحآمیز و رفع مؤثر تحریمها تأکید دارد و آمریکا بهدنبال دریافت تضمینهای عینی درباره محدودسازی فعالیتهای هستهای است. تحلیلگران میگویند اظهارات تند و تهدیدآمیز بیش از آنکه نشانه تصمیم قطعی برای تقابل باشد، بخشی از «چانهزنی سیاسی» و تلاش برای افزایش قدرت مانور در میز مذاکره است.
در همین رابطه، منابع مطلع خبر می دهند، تصمیم دونالد ترامپ رئیسجمهوری آمریکا برای هر اقدامی در قبال ایران به ارزیابی «استیو ویتکاف» و «جرد کوشنر» فرستادگان ویژه او در مذاکرات با ایران از گفتگوها درباره پیشنهاد تازه ایران برای یک توافق احتمالی بستگی خواهد داشت.
به گزارش ایسنا، روزنامه گاردین با اشاره به مذاکرات جاری تهران ـ واشنگتن پیرامون محدودسازی برنامه هستهای ایران در ازای لغو تحریمها که در میانه تهدیدهای جنگطلبانه ترامپ در حال برگزاری است، نوشت: رئیسجمهوری آمریکا هنوز تصمیم نهایی خود را درباره هرگونه حمله اتخاذ نکرده است، چراکه دولت آمریکا قرار است این هفته جدیدترین پیشنهاد ایران را درباره پیشنویس یک توافق احتمالی دریافت کند. این پیشنهاد پیش از مذاکراتی ارائه میشود که برای پنجشنبه در ژنو برنامهریزی شده است و مقامات آمریکایی از آن به عنوان آخرین فرصت یاد کردهاند.
تماس عراقچی با همتای اماراتی
در این شرایط،سیدعباس عراقچی وزیر امور خارجه ایران در تماسی تلفنی با شیخ عبدالله بن زاید آل نهیان وزیر امور خارجه امارات متحده عربی درباره تحولات منطقهای و بینالمللی گفتگو کرد.
به گزارش ایرنا، عراقچی در این گفتگو طرف اماراتی را در جریان روند پیشرفت مذاکرات هستهای ایران - آمریکا قرار داد.
طرفین همچنین بر اهمیت تداوم رایزنیها بین کشورهای منطقه برای صیانت از منافع مشترک و حفظ ثبات و امنیت منطقه تاکید کردند.
عراقچی همچنین با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: ایران بر مبنای تفاهمهایی که در دور پیشین شکل گرفت، با عزمی راسخ برای دستیابی به یک توافق عادلانه و منصفانه در کوتاهترین زمان ممکن، گفتگوها با ایالات متحده را در ژنو از سر خواهد گرفت.
وی در پیام خود نوشت: مواضع و باورهای بنیادین ما کاملاً روشن است؛ ایران تحت هیچ شرایطی هرگز به دنبال توسعه سلاح هستهای نخواهد بود. در عین حال ما ایرانیان هرگز از حق خود برای بهرهمندی از منافع فناوری هستهای صلحآمیز برای مردممان چشمپوشی نخواهیم کرد.
در پیام وزیر خارجه آمده است: اکنون یک فرصت تاریخی در اختیار داریم تا به توافقی بیسابقه دست یابیم که نگرانیهای متقابل را برطرف ساخته و منافع مشترک را تأمین کند. دستیابی به توافق در دسترس است، اما فقط در صورتی که به دیپلماسی اولویت داده شود.
عراقچی نوشت: ما ثابت کردهایم که برای پاسداری از حاکمیت خود، شجاعانه از هیچ تلاشی فروگذار نخواهیم کرد. همان شجاعت را هم به میز مذاکره میآوریم، جایی که برای دستیابی به حلوفصل مسالمتآمیز هرگونه اختلاف، تلاش خواهیم کرد.
تخت روانچی: هیچ راهحل نظامی برای پرونده هستهای ایران وجود ندارد
معاون سیاسی وزیر امور خارجه و عضو ارشد تیم مذاکرهکننده ایران هم در مصاحبه ای با رادیو ان پی آر آمریکا با تاکید بر اینکه جنگی که آغاز شود قابل مهار نبوده و این یک قمار واقعی از نظر ماست، گفت: بیایید بر دیپلماسی تمرکز کنیم زیرا دیپلماسی به نفع همه خواهد بود. هیچ راهحل نظامی برای پرونده هستهای ایران وجود ندارد. بنابراین به جای جنگطلبی، به جای اعزام نیرو و فرستادن ناوگان نظامی به منطقه ما بهتر است بر دیپلماسی تمرکز شود.
به گزارش ایرنا، مجید تختروانچی با اشاره به اینکه مذاکرات پیشرو در همان چارچوبی دنبال میشود که در مسقط و ژنو جریان داشته و تغییری در دستورکار ایجاد نشده است، گفت: تهران آماده دستیابی سریع به توافق است و ایران با حسن نیت وارد مذاکرات ژنو خواهد شد و در صورت وجود اراده سیاسی در همه طرفها، امکان دستیابی سریع به توافق وجود دارد.
وی تصریح کرد: موضوع مذاکرات صرفاً پرونده هستهای است و مسائل دیگری از جمله موضوعات موشکی در دستورکار قرار ندارد. معاون وزیر خارجه همچنین درباره استقرار نیروهای نظامی آمریکا در منطقه و احتمال اقدام نظامی علیه ایران، تأکید کرد: تهران امیدوار است با چنین سناریویی مواجه نشود، چراکه آغاز جنگ قابل کنترل نخواهد بود و پیامدهای آن کل منطقه را دربر خواهد گرفت. در صورت هرگونه حمله یا تجاوز، ایران بر اساس برنامههای دفاعی خود پاسخ خواهد داد.
هشدار مسکو به واشنگتن درباره حمله به ایران
رئیس کمیته امور بینالملل دومای روسیه و عضو سابق هیات مذاکرهکننده این کشور با اوکراین هم ضمن ابراز نگرانی نسبت به هرگونه حمله نظامی به ایران، هشدار داد که هرگونه حمله آمریکا به ایران میتواند به یک تنش جدی و درگیری چندجانبه منجر شود.
به گزارش ایسنا، «لئونید اسلوتسکی» در گفتگو با شبکه خبری «الجزیره» با تاکید بر اینکه روسیه هرگز به هیچ تقابلی علیه آمریکا ملحق نخواهد شد و هرگونه تصمیمی در مورد حمایت نظامی از ایران به دیدگاه «ولادیمیر پوتین» رئیس جمهوری روسیه مربوط است، حل مشکلات از راه مذاکره و منطق، و نه جنگ را خواستار شد.
وی در پاسخ به انتقادها درباره نقش روسیه در برابر همپیمانان خود همانند ایران، سوریه و ونزوئلا، با تاکید بر اینکه مسکو به قوانین بینالمللی احترام میگذارد، گفت: آمریکا نیز باید به قطعنامههای بینالمللی پایبند بوده و شورای امنیت را دور نزند.
چین: تحولات مربوط به ایران را از نزدیک زیر نظر داریم
وزارت خارجه چین هم دیروز در بیانیهای اعلام کرد، دامن زدن به تنشها در خاورمیانه به نفع کسی نیست.
«مائو نینگ» سخنگوی وزارت امور خارجه چین در این بیانیه اعلام کرد: پکن از نزدیک اوضاع خاورمیانه را زیر نظر دارد و امیدوار است که همه طرفها خویشتنداری کرده و اختلافات را از طریق گفتگو حل کنند.به نقل از شبکه خبری الجزیره، این وزارتخانه همچنین اعلام کرد: تشدید تنشها در خاورمیانه به نفع هیچ طرفی نیست و پکن از همه میخواهد خویشتنداری کنند.
سخنگوی وزارت خارجه چین همچنین در یک نشست خبری در پاسخ به سئوالی در مورد گزارشهایی مبنی بر بررسی حمله نظامی محدود آمریکا به ایران، گفت: ما تحولات مربوط به ایران را از نزدیک زیر نظر داریم و خواستار حل اختلافات از طریق گفتگو هستیم.
مهمانپرست: باید صددرصد آماده جنگ باشیم
رامین مهمانپرست سخنگوی پیشین وزارت امور خارجه در گفتگو با ایسنا درباره روند جاری مذاکرات ایران و آمریکا پیرامون مساله هستهای با بیان اینکه چارچوب برنامه کاری ایران در جریان مذاکرات غیرمستقیم میان تهران و واشنگتن مشخص است، تصریح کرد: آنچه روشن است، این طرف آمریکایی است که باید تکلیف خود را در این ارتباط روشن کند. ما برای رسیدن به یک تفاهم عادلانه و منصفانه آمادگی کامل داریم و اکنون توپ در زمین آمریکاییهاست.
وی با بیان اینکه در حال حاضر اظهارات متفاوتی از سوی مقامات آمریکایی میشنویم و بعضاً مواضع ضدونقیضی از سوی کاخ سفید مطرح میشود، تصریح کرد: تصور آقای ترامپ و برخی از اطرافیان او این است که با تهدید نظامی میتوانند از ایران امتیاز بگیرند. آنها بر این باورند که اگر این شیوه در مورد برخی کشورها نتیجه داده، در مورد ایران هم پاسخ خواهد داد، در حالی که این تصور اشتباه و نادرستی است. سخنگوی پیشین وزارت خارجه با بیان اینکه هر دو طرف در این دور از مذاکرات نسبت به دورههای قبلی به برخی مسائل واقفتر شدهاند و تغییراتی در رویکردهایشان ایجاد شده است، گفت: طرف ایرانی بیش از گذشته به این موضوع پی برده که آمریکاییها به هیچوجه قابل اعتماد نیستند؛ برای پیشبرد اهداف خود به هر دغل کاری متوسل میشوند و حتی اگر شرایط برایشان فراهم باشد، اقدام به عملیات نظامی میکنند و به هیچ قاعده بینالمللی پایبند نیستند.
مهمانپرست با اشاره به تهدیدات نظامی آمریکا علیه ایران گفت: در این دوره، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در بالاترین سطح آمادگی قرار دارند و ما به موازات پیشبرد مذاکرات دیپلماتیک، بر آمادگی نیروهای مسلح خود نیز تمرکز و توجه داریم.
وی تأکید کرد: به نظر من یک اصل اساسی این است که اگر میخواهیم جنگی رخ ندهد، باید صددرصد آماده جنگ باشیم. هر زمان این آمادگی وجود داشته باشد، احتمال وقوع جنگ کاهش مییابد؛ اما هرگاه خوشبینی جایگزین هوشیاری شود و نیروهای مسلح در آمادگی کامل نباشند، این وضعیت میتواند طرف مقابل را به اقدام نابخردانه تحریک کند. در همین چارچوب، ما در مذاکرات با قدرت کامل سخن میگوییم، از حقوق خود دفاع میکنیم و تأکید کردهایم که آمادهایم برای رفع نگرانیهای هستهای ادعایی طرف مقابل همکاری کنیم و این نگرانیها را برطرف سازیم، اما تحت فشار و تهدید نظامی تسلیم خواستههای آنان نخواهیم شد.
سخنگوی پیشین وزارت خارجه ادامه داد: ممکن است آنها دست به حماقت بزنند و گمان کنند با عملیات گسترده نظامی میتوانند موفق شوند، اما در عین حال بهخوبی میدانند که دست ایران خالی نیست و جمهوری اسلامی برای دفاع از استقلال و تمامیت ارضی خود با همه توان وارد میدان خواهد شد.
مهمانپرست تصریح کرد: بر این اساس، هر دو طرف با بهرهگیری از این تجربیات نسبت به گذشته تغییراتی در رویکرد خود ایجاد کردهاند و اگر این نکته در چارچوبی منطقی به کار گرفته شود، بهگونهای که هم حقوق ما رعایت شود و هم نگرانیهای ادعایی آنها درباره فعالیتهای صلحآمیز هستهای ایران برطرف شود، میتوان به توافق دست یافت.
غریب آبادی: آمریکا عامل فروپاشی نظم بینالمللی مبتنی بر حقوق بینالملل است
معاون امور حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه در نشست عالیرتبه «گروه دوستان دفاع از منشور سازمان ملل متحد» که همزمان با شصتویکمین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در ژنو و با حضور وزرا و معاونان وزرای خارجه کشورهای عضو برگزار شد، اظهار داشت: امروز با جهانی مواجه هستیم که در آن ایالات متحده آمریکا ـ که سالها خود را مدعی نظم بینالمللی مبتنی بر حقوق بینالملل معرفی میکرد ـ به یکی از عوامل اصلی تضعیف و فروپاشی این نظم بدل شده است.
به گزارش فارس، کاظم غریبآبادی در این نشست با اشاره به رویکردهای زورگویانه آمریکا در قبال سایر کشورها گفت: مداخلات مستقیم نظامی، اقدامات قهری اقتصادی، تهدید علیه تمامیت ارضی کشورها و بیاعتنایی نظاممند به اصول حاکمیت و عدم مداخله، بیانگر تلاشی حسابشده برای فروپاشاندن نظم مبتنی بر حقوق بینالملل است.
وی تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران این واقعیت بیثباتکننده را نخواهد پذیرفت. ما تعهد راسخ خود را به منشور سازمان ملل متحد، مصونیت حاکمیت ملی و اصل عدم مداخله مجدداً تأیید میکنیم و از حقوق خود نه از طریق تسلیم، بلکه از مسیر مقاومت قانونی و سنجیده و با اتکا به خوداتکایی راهبردی، دفاع خواهیم کرد.
گروه دوستان دفاع از منشور سازمان ملل متحد متشکل از کشورهایی از جمله ایران، روسیه، چین، کوبا، ونزوئلا، الجزایر، بلاروس، بولیوی، کره شمالی، گینه، اریتره، لائوس، مالی، نیکاراگوئه، فلسطین، سنت وینسنت و گرنادینها، سوریه، آنگولا و کامبوج است.
شما چه نظری دارید؟