امام علی بن محمد هادی(ع)، مشهور به «نقی» نیمه ذی‌حجه سال ۲۱۲ق و به روایتی ۲۱۴ق در حوالی مدینه متولد شد و به جهت سکونت طولانی در سامرا، به «عسکری» معروف شد؛ زیرا سامرا شهری نظامی بود. بخشی از دوران امامت ایشان همزمان با خلافت متوکل بود که مشهور به دشمنی با اهل بیت پیامبر(ص) و خاصه امام علی(ع) بود. از ایشان سخنان کوتاهی نقل شده که از آن جمله است:
حکمت‌ها
۱ـ هر کس از آفریدگار اطاعت کند، دیگر باکی از خشم آفریدگان نداشته باشد، و هر کس که خدا را به خشم آورَد، بداند که دچار خشم مخلوقان خواهد گردید.
۲ـ هر کس از خدا بترسد، از او بترسند؛ و چون خدا را فرمان برَد، از او فرمان برند.
۳ ـ هر کس پروردگارش را بشناسد، مصیبت دنیا برایش سبک می‌شود.
۴ـ خداوند دنیا را سرای آزمون و امتحان، و آخرت را سرای پاداش قرار داده، و آزمون دنیا را سبب و موجب پاداش آخرت ساخته، و پاداش آخرت را در عوض آزمون دنیا.
۵ـ خداوند زیبایی و آراستگی را دوست دارد و ژولیدگی و ژولیده را دوست نمی‌دارد.
۶ـ پیامبر ما فروتن‌ترینِ مردم، بردبارترینِ ایشان، دست و دلبازترینِ آدمیان و دلاورترینِ آنان در حمایت از وابستگان خود بود.
۷ـ ما خاندانی هستیم که نسبت به دوستان خود دلسوزیم، و از [دیدن] احسان و فضل پیاپی خداوند بر آنان، شاد و خرسندیم.
۸ ـ شکرگزار به خودِ آن شکر بیش از نعمتی که موجب شکر شده سعادتمند و خوشبخت است؛ زیرا نعمت‌ها تنها کالای دنیا هستند، ولی شکر، هم نعمت است و هم پاداش.
۹ ـ خداوند قرآن را برای زمان خاصی و یا طایفه‌ای مخصوص قرار نداده است، به همین جهت همیشه جدید است و تا قیامت برای هر گروهی تازگی دارد.
شایست، نشایست
۱۰ـ حکمت اثری در دلهای فاسد نمی‌گذارد.
۱۱ـ دانش میراثی است گرامی، و ادب زیوری است زیبا.
۱۲ـ اگر خدا خیر بنده‌ای را بخواهد، هر گاه ملامت شود، می‌پذیرد.
۱۳ـ نافرمانی والدین، تنگدستی می‌آورد و به ذلّت می‌کشاند.
۱۴ـ مصیبت بر شکیبا یکی است و بر بی‌تاب دو تا.
۱۵ـ فروتنی آن است که با مردم چنان کنی که دوست داری با تو آن کنند.
۱۶ـ از خوبی بهتر، کسی است که خوبی می‌کند.
۱۷ـ از زیبایی زیباتر، کسی است که زیبا می‌گوید.
۱۸ـ از دانش بهتر، دارندة اوست.
۱۹ـ توانگری کم‌خواهی است و خشنودی به آنچه برایت کفایت می‌کند.
۲۰ـ هر که خود را سبک بشمارَد، از شرش در امان مباش.
۲۱ـ لودگی، شوخی نابخردان و پیشه جاهلان است.
۲۲ـ حسد نابودکنندة نیکی‌هاست.
۲۳ـ خودخواهی جذب‌کنندة دشمنی است.
۲۴ـ خودبینی مانع علم‌اندوزی است و شخص را در پستی و نادانی نگه می‌دارد. 
۲۵ـ تنگ‌چشمی بدترین خوست.
۲۶ـ خودپسندی، از کسب دانش بازمی‌دارد و به تحقیر دیگران و جهل فرا می‌خواند.
۲۷ـ بگومگو دوستی دیرپا را نابود می‌کند و پیمان‌های استوار را از هم می‌گسلد. کمترین نتیجه‌اش، پیروزی برطرف مقابل است و پیروزی، سبب اصلی جدایی است.
۲۸ـ هر که از خودراضی باشد، بدگویانش زیاد خواهند شد.
۲۹ـ آزمند آسایش ندارد.
۳۰ـ نادان، اسیر زبان خویش است.
۳۱ ـ همنشینی با بدکاران نشانة بدکاری همنشین است.
۳۲ـ ابلیس گفت: ما هر گاه فرزند آدم را تنگ‌نظر یا آزمند یا حسود یا متکبّر و یا شتابکار بیابیم، او را چون گوی می‌رُباییم، و اگر همه این خصلت‌ها در وجودش باشد، او را «شیطانِ گردنکش» می‌نامیم!
دستورها
۳۳ـ از کسی که دوستانه راهنمایی‌ات کند، پیروی کن.
۳۴ـ با برخورد درست، نعمت‌ها را نگه دارید و با شکرگزاری، آن را بیفزایید. 
۳۵ـ کسی را که به تو امید بسته، ناامید مکن، وگرنه خدا بر تو خشم می‌گیرد و دشمن می‌شود.
۳۶ـ از کسی که نسبت به او کدورت داری، صفا مجوی. و از کسی که نسبت به او بدگمانی، نصیحت مخواه؛ زیرا دل دیگران همانند قلب تو نسبت به آنهاست.
۳۷ ـ راوی گوید: خدمت امام رسیدم در حالی که انگشتم خراشیده و شانه‌ام صدمه دیده و در پی ازدحام مردم، لباسم پاره شده بود، گفتم: «چه روز شومی!» حضرت فرمود: «تو هم با اینکه با ما آمد و شد داری، گناهت را به گردن بی‌گناهان می‌اندازی؟ مگر روزها چه گناهی دارند که چون جزای کردار خود را می‌بینید، آنها را شوم پنداشته و بد می‌گویید؟ آن [بدگویی‌ها] به شما سودی نمی‌بخشد، بلکه خدا شما را به سبب مذمت کردن بی‌گناهان مجازات می‌کند. دیگر تکرار مکن و برای روزها هیچ تأثیری در فرمان و حکم خداوند قائل مشو!»
۳۸ـ به یاد آور لحظه‌ای را که در مقابل بستگانت جان می‌دهی، نه پزشک کاری می‌تواند بکند و نه از دوست کاری ساخته است.
۳۹ ـ مردم در دنیا با ثروت [شناخته می‌شوند] و در آخرت با اعمال.