کاظم غریبآبادی معاون وزیر امور خارجه ایران طی گفتوگویی تلویزیونی اظهار کرد: اکنون توقف شناورها پشت تنگه هرمز هزینه سنگینی را برای کشتیها دارد، اعم از هزینه توقف و یا هزینههای مربوط به انبارداری و عدم رساندن محموله به مقصد. حتی گزارشاتی به دست ما رسیده که هزینه بیمههای جنگی در طول همین دو سه ماه گذشته تا ۵۰۰ درصد افزایش داشته است.
وی تاکید کرد: در حال حاضر نفع همین موضوع را کشورهای غربی و شرکتهای بیمهای اروپایی میبرند، ضرر هم متوجه شناورها است. دو کشور ایران و عمان ضرری متوجهشان نیست اما نفع را چه کسی میبرد؟ کشورهای غربی. هزینه چه کسی افزایش پیدا کرده؟ هزینه شرکتها، کشورها و کشتیها و شناورهایی که پشت تنگه هرمز منتظر هستند که از این مسیر عبور کنند. بنابراین به نفعشان است که با نظاماتی که ایران در نظر گرفته همراهی کنند، زیرا هزینه خدمات دریایی بسیار کمتر از بیمههای جنگی است و ریسک توقف، بازرسی و توقیف هم ندارد، عبور سریع اینها تضمین میشود، از این رو به نفعشان است که با این نظامات همراهی کنند.
غریبآبادی با طرح این پرسش که برخی کشورها دنبال این هستند که بدانند ایران چه هدفی از وضع ساز و کار جدید دارد گفت: به آنها تفهمیم میکنیم که به نفع شما، شرکتهای شما و شناورهای شما هست که بیایید با این نظامات همراهی کنید، هزینههای شما کاهش پیدا میکند. ریسکهای امنیتیتان کاهش پیدا میکند و عبور تسهیل میشود. اکنون این کشورها به این نتیجه میرسند که انجام این کارها به نفعشان است. هدف جمهوری اسلامی ایران این نیست که کشتیها را پشت تنگه نگه دارد، هدفش این است که به این ها بگوید من دارم کاری را انجام میدهم که مغایر حقوق بینالملل نیست.
معاون وزیر خارجه تاکید کرد که ترتیبات وضع شده از سوی ایران، موقتی نیست. این ترتیبات چه دوست داشته باشید یا نه، از سوی ایران اعمال خواهد شد. قطعا سخت، پیچیده و دشوار خواهد بود و انتقادها و فشارهایی در پی دارد اما ما دنبال اجرای این خواهیم بود و از این موضوع کوتاه نخواهیم آمد.
غریبآبادی خاطرنشان کرد: این منطقه دو دولت ساحلی بیشتر ندارد؛ جمهوری اسلامی ایران و سلطنت عمان، این دو دولت هستند که حق اعمال حاکمیت بر آبهای سرزمینی و تنگه هرمز را دارند و از این جهت هم مهم است.
وی تصریح کرد: در شرایط جنگی، جمهوری اسلامی ایران ترتیبات را تعریف کرده و عبور و مرور در تنگه هرمز را کنترل میکند، ما در این زمینه به هیچ کشور دیگری اجازه ندادیم دخالت کند.
معاون حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه همچنین بیان کرد: اما باید برای شرایط صلح هم بیاندیشیم، اگر شرایط عادی شود طبیعتا باید ترتیباتی را برای عبور در آنجا مقرر کنیم. ترتیباتی که شناورها بتوانند عبور امن و ایمن داشته باشند زیرا این محدودیتها که مادام العمر نخواهد بود از این رو مهم است که ما همکاری دولت دیگر ساحلی یعنی سلطنت عمان را داشته باشیم. در واقع ترتیبات حقوقی با همکاری و هماهنگیها با دولت عمان است، مشورتهایی که در این زمینه داشتیم در این جهت بود تا بتوانیم اشتراک نظری داشته باشیم و برای اعمال ترتیبات عبور در زمان صلح هماهنگی داشته باشیم.
عمان معتقد است حق اعمال حاکمیت بر آبهای سرزمینی را و به این حق هیچ خدشهای وارد نیست
وی خاطرنشان کرد: ما به پیشرفتهای خوبی دست پیدا کردیم، به نظر میرسد عمان معتقد است حق اعمال حاکمیت بر آبهای سرزمینی دارد و این حقی است که هیچ خدشهای به آن وارد نیست و ما به رایزنیها و مشورت با عمان ادامه میدهیم.
غریبآبادی یادآور شد: دیدیم مقامات آمریکایی از جمله رئیس جمهور این کشور، عمان را تهدید کردند که این نقض خقوق بین الملل است، گرچه آمریکا احترامی برای حقوق بینالملل قائل نیست و هر جا میبیند کشورها برای اعمال حاکمیت خود گام بر میدارند آنها را تهدید میکند اما این مساله رد است و هیچ جایگاهی در نظام حقوق بینالملل ندارد.
معاون عراقچی درباره اینکه عمانیها این مسیر را ادامه میدهند یا خیر؟ گفت: بستگی به دولت عمان دارد، ما از آنها خواستیم تسلیم این تهدیدها نشوند، حق دولت عمان است که بتواند حاکمیت خود را اعمال کند، قطعا گزینه ترجیحی و اولویت دار ما این است ترتیبات عبور را با هماهنگی و همکاری عمان بهعنوان دولت ساحلی برای زمان صلح به پیش ببریم.