کارشناسان هشدار داده‌اند فرسودگی زیرساخت‌ها در شبکه توزیع و انتقال، سبب شده است نزدیک به یک‌سوم آب تصفیه‌شده کشور  هدر شود

 شیما فتح نجات

گروه شهرستان‌ها: فرسودگی شبکه‌ آبرسانی در نقاط مختلف کشورمان به ویژه در شهرها، هر از چند گاهی حوادث تلخی نظیر فروریزش زمین و مسمومیت هموطنان ناشی از آشامیدن آب آلوده را رقم می زند به نحوی که در تازه ترین مورد، ۸۱ نفر در بردسیر کرمان بر اثر مسمومیت تحت درمان قرار گرفتند.
طی سال‌های گذشته، علاوه بر اضافه برداشت آب از منابع زیرزمینی به منظور تداوم کشاورزی به شیوه سنتی، فرسودگی لوله‌ های آب هم سبب هدر رفت آب شده و کارشناسان هشدار داده‌اند فرسودگی زیرساخت‌ها در شبکه توزیع و انتقال سبب شده است نزدیک به یک‌سوم آب تصفیه‌شده کشور، هرگز به دست مصرف‌کننده نرسد و هدر شود.
اما پیامدهای این فرسودگی فقط به همین‌جا ختم نمی‌شود،  بلکه ترکیدگی لوله آب در بسیاری از موارد سبب وقوع فروریزش هم می‌شود و می تواند به شدت خسارت آفرین باشد.
۲روز قبل ترکیدگی خط انتقال آب در خیابان انقلاب شهر مشهد منجر به فروریزش ۵۰متر مربعی زمین شد که خوشبختانه این حادثه به خیر گذشت اما در صورت عبور خودرو یا عابر پیاده می توانست  یک اتفاق تلخی را رقم بزند.
علی نصیری رئیس سازمان پیشگیری و مدیریت بحران شهر تهران چندی قبل با اشاره به حوادث فروریزش طی سال‌های گذشته   از جمله فروریزش زمین در خیابان ولی‌عصر در محدوده توانیر و فروریزش شدید زمین در  سال ۹۵در منطقه شهران، تاکید کرد: واقعیت میدانی این است که هر روز در گوشه و کنار شهر فروریزش‌هایی وجود دارد و وقتی ریشه‌یابی می‌شود متوجه می‌شویم مهم‌ترین علت فروریزش زمین در تهران ترکیدگی لوله‌های آب است، هر چند که اداره آب و فاضلاب اغلب اوقات در ابتدای امر این موضوع را نمی‌پذیرد.
یکی دیگر از پیامدهای تلخ فرسودگی و ترکیدگی لوله آب، ورود مواد آلوده به داخل آب شرب است که به تنهایی می توان سبب وقوع بحران شود.در برخی نقاط کشورمان مردمانی هستند که همچنان به آب آشامیدنی سالم دسترسی ندارند و بر همین اساس احتیاط بیشتری نسبت به آشامیدن آب انجام می دهند  اما در شهرها و مناطق برخوردار از آب لوله کشی، این حساسیت و احتیاط وجود ندارد و مردم بدون هیچ نگرانی، آب شرب را  از طریق لوله کشی‌های انجام شده، دریافت می‌کنند.
 در چنین شرایطی، آلودگی آب ناشی از ترکیدگی لوله می‌تواند در کوتاه ترین زمان ممکن،شمار زیادی از مردم را به انواع بیماری نظیر اسهال، استفراغ، بیماری‌های پوستی و حتی حصبه مبتلا کند، به طوری که در چند سال گذشته، ۳۰۰۰نفر در پردیس به علت آلودگی آب ناشی از شکستگی لوله راهی بیمارستان شدند.
مسمومیت ۸۱ نفر در بردسیر
در جدیدترین اتفاق در این حوزه، ۸۱ نفر در شهر لاله‌زار شهرستان بردسیر استان کرمان با علائم گوارشی شامل اسهال و استفراغ به درمانگاه لاله‌زار مراجعه کردند که بر اساس اعلام مسئولان ذیربط،علت آن مصرف آب آلوده بوده است.
 دکتر صافی‌زاده، رئیس دبیرخانه سلامت و امنیت غذایی دانشگاه علوم پزشکی کرمان در گفتگو با اطلاعات  گفت: از ۹خرداد شاهد مراجعه بسیاری از مردم لاله‌زار   بردسیر به   مراکز درمانی به دلیل مسمومیت بودیم، که شماری از آنها   سرپایی درمان شدند و مابقی تحت نظر قرار گرفتند که البته اکنون همه مراجعان مرخص شده اند.
وی افزود: در بررسی ها مشخص شد این مراجعات ناشی از عوارض بیماری گوارشی  در پی استفاده از منبع مشترک آب آلوده‌ بوده است که البته این مشکل برطرف شده است ولی در عین حال به مردم توصیه می کنیم حتماً از آب بهداشتی برای مصارف شرب استفاده کنند.
شکستگی لوله آب و نشت آلودگی
همچنین دکتر غلامرضا خادمی، رئیس اورژانس و مدیریت حوادث دانشگاه علوم پزشکی استان کرمان،   گفت: به نظر می‌رسد منشأ آلودگی، شکستگی لوله‌  آب و نشت آلودگی به داخل آب شرب بوده است، اما اظهار نظر صریح به بررسی‌های کارشناسی و دقیق‌تر نیاز دارد .
وی ادامه داد: تاکنون ۴۸نفر از مراجعان در درمانگاه اقدامات درمانی و خدمات حمایتی دریافت کرده‌اند و ۳۳نفر هم پس از ویزیت سرپایی، اقدامات لازم را دریافت و ترخیص شدند. رده سنی بیماران از ۱.۵سال تا ۸۰سال گزارش شده است.
رئیس اورژانس کرمان افزود: تیم‌های بهداشت محیط و تیم‌های مبارزه با بیماری‌ها به همراه واحدهای عملیاتی اورژانس پیش‌بیمارستانی در منطقه حضور دارند و اقدامات لازم در زمینه پایش وضع بهداشتی منطقه و پیگیری‌های لازم برای مشخص کردن منبع آلودگی و پیشگیری از گسترش موارد احتمالی در دستور کار قرار دارد.
واکنش آبفای کرمان ؛نه تائید، نه تکذیب 
علیرضا عبدیان، مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان کرمان، نیز گفت: آب شرب توزیعی در شبکه بردسیر سالم، بهداشتی و تحت کنترل مستمر کیفی بوده و تاکنون هیچ‌گونه شواهد یا مستندات فنی مبنی بر آلودگی آب و ارتباط آن با مسمومیت گزارش‌  ارائه نشده است.
وی با تأکید بر پایش دائمی کیفیت آب شرب در سطح استان افزود: روزانه به‌طور میانگین ۵۱۶۶مورد آزمایش با هدف اطمینان از سلامت آب در استان کرمان انجام می‌شود و نمونه‌برداری‌ها و آزمون‌های تخصصی مطابق استانداردهای بهداشتی و تخصصی، به‌صورت مستمر در نقاط مختلف شبکه توزیع صورت می‌گیرد.
عبدیان با اشاره به نتایج آزمایشات تخصصی آب افزود: نتایج آزمایشات کلرسنجی، میکروبی و شیمیایی آب، سلامت و کیفیت انطباق آب شرب با استانداردهای بهداشتی را تأیید می‌کند و ما با اتکا بر کنترل‌های کیفی و پایش مستمر آب شرب، به صراحت اعلام می‌کنیم موضوع مسمومیت مطرح‌شده ارتباطی با آب شرب شبکه توزیع ندارد.مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان کرمان تأکید کرد: درپی این حادثه شورای سلامت بخش لاله‌زار با حضور رئیس دبیرخانه سلامت و امنیت غذایی استان، مدیر شبکه بهداشت و درمان بردسیر، رئیس اداره آبفا و مسئولان بخش برگزار شد و موضوع مورد بحث و بررسی قرار گرفت. وی به‌رغم تکذیب مسمومیت ۸۱ نفر بر اثر مصرف آب لوله‌کشی، تصریح کرد: مشکل شکستگی لوله رفع شده است و با انجام کلرزنی، اکنون آب در وضع بهداشتی و کاملا سالم قرار دارد.