مهرداد اسدی
گروه شهرستانها: چهارمحال و بختیاری همانند نگینی درقلب زاگرس مرکزی، با جاذبههای طبیعی بکر و تنوع زیستی منحصربهفرد میدرخشد اما در میان گنجینههای طبیعی این استان، لالههای واژگون به عنوان یک میراث طبیعی دلربا طی سالهای گذشته با تهدیدهای جدی به ویژه از سوی اندک گردشگران نادان مواجه شده و زنگ خطر بقای این گونه ارزشمند به صدا درآمده است.
بررسیهای میدانی و گزارشهای محلی حاکی از کاهش چشمگیر سطح و تراکم لالههای واژگون در مناطق اصلی رویش این گیاه در چهارمحال و بختیاری به ویژه در شهرستانهای کوهرنگ و اردل، است.در سالهای گذشته، دشتهای وسیع پوشیده از لالههای واژگون، منظرهای بیبدیل را خلق و گردشگران بسیاری را به سوی خود جلب میکرد اما امروز این صحنه شگفتانگیز رو به افول است و در برخی مناطق، دیگر خبری از تراکم سابق لالههای واژگون و آن مناظر زیبا نیست.
علل اصلی بحران
برداشت بیرویه و غیرقانونی از جمله دلایلکاهش تراکم لالههای واژگون محسوب می شود.این گل منحصر به فردبه دلیل زیبایی و ارزش اقتصادی، سالهاست مورد طمع سودجویان قرار گرفته و برداشت غدهای این گیاه توسط افراد غیربومی و حتی برخی افراد محلی، بدون توجه به فصل برداشت و میزان مجاز، ضربه مهلکی به تراکم این گونه وارد کرده است. این برداشتها که غالباً در فصل گلدهی یا پیش از آن صورت میگیرد، مانع از رسیدن گیاه به مرحله بذردهی و تکثیر طبیعی میشود.
چرای دام،تخریب زیستگاه ناشی از توسعه زیرساختها، ساختوسازهای غیرمجاز و تغییر کاربری اراضی و همچنین نبود آگاهی کافی در بین برخی از مردم و گردشگران در زمینه اهمیت حفاظت از این گونه گیاهی ،۳ عامل دیگری است که تاثیر سوء فراوانی در این زمینه داشته است.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری چهارمحال و بختیاری در گفتگو با اطلاعات با اشاره به موارد یاد شده، اظهار داشت: به دلیل بارش های اخیر، زادآوری لالهها افزایش یافته ، اما اکنون اصلیترین تهدید برای لالههای واژگون، کملطفی گردشگران است.
وی با تأکید بر این که با ورود گردشگران به منطقه،ممانعت از حضور آنها در دشت لاله ها دشوار میشود و دیگر نمیتوان از این پوشش گیاهی محافظت کرد، ادامه داد: ورود به دشت لاله ها از حدود ۴سال قبل ممنوع شده است اما این ممنوعیت به طور کامل اعمال نمی شود.
احمدی درباره دلیل این موضوع تاکید کرد: کنترل جمعیت گردشگر با همراهی یکی دو نفر ممکن نیست و حفاظتها با مشارکت و کمک دستگاه انتظامی، فرمانداری و از طریق ممنوعیت کامل باید انجام شود .همچنین همکاری جوامع محلی برای حفاظت از لالههای واژگون ضروری است.
مدیرکل منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری بر برگزاری کارگاههای آموزشی، انتشار بروشور ، اطلاعرسانی از طریق رسانههای محلی و ملی در زمینه اهمیت حفاظت از لالههای واژگون و آموزش و همچنین معرفی روشهای صحیح مشاهده لاله زار به عنوان اقداماتی یاد کرد که میتواند به حراست از این میراث طبیعی کمک کند.
ضرورت برخورد با متخلفان
وی همچنین با تاکید بر ضرورت تقویت گشتهای حفاظتی و برخورد قاطع با متخلفان،افزود: افزایش نظارت و گشتزنی در مناطق رویش لالههای واژگون و برخورد قانونی و قاطع با افرادی که اقدام به برداشت غیرمجاز میکنند، باید در دستور کار قرار گیرد
مدیریت چرای دام،موضوع دیگری است که احمدی بر آن تاکید کرد و گفت: تعیین مناطق ممنوعه برای چرای دام در فصل رویش لالهها و مدیریت علمی و اصولی چرای دام در مناطق حساس هم باید انجام شود .
مدیرکل منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری همچنین با بیان این که دشت لالههای چهارمحال و بختیاری در سالهای گذشته تحت تاثیر سوء پدیده شوم خشکسالی قرار گرفت،ادامه داد: امسال با بارشهای خوب، وضعیت به گونهای دیگر رقم خورده است،اما نباید این موضوع را فراموش کنیم که تا وقتی نگاه و رفتار گردشگران نسبت به حفاظت از این میراث منحصر به فرد اصلاح نشود،نمیتوان چشم انداز خوبی را در این حوزه داشته باشیم.
شما چه نظری دارید؟