به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از الجزیره، تیتری که روز سهشنبه در صفحه اول سایت خبری اسرائیلی هاآرتص چاپ شد، احساسات بسیاری را خلاصه میکرد: «شکست مفتضحانه در برابر ایران، بزرگترین ناکامی نتانیاهو از ۷ اکتبر تا امروز است». پس از سه ماه و نیم جنگ پراکنده با ایران، متحد اصلی اسرائیل بدون هیچگونه دخالتی از سوی تلآویو، به توافق موقت با تهران دست یافته است.
در عوض، حکومت ایران که سیاستمداران اسرائیل دهههاست آن را یک تهدید وجودی معرفی میکنند، هنوز پابرجاست و به دلیل کنترلش بر تنگه هرمز، مسلماً قدرتمندتر از گذشته شده است. در داخل، توانایی اسرائیل برای ادامه عملیات نظامی در لبنان، که ادعا میکرد برای محافظت در برابر شلیک موشک از سمت حزبالله ضروری است، اکنون باید در برابر پتانسیل آن برای ایجاد مشکل بین ایالات متحده و ایران، پیش از امضای توافقنامه سنجیده شود.
مخالفت با این توافق در اسرائیل هم از سوی میانهروها و هم از سوی راست افراطی مطرح شده است. گادی آیزنکوت، یک میانهرو که از گزینههای اصلی برای برکناری بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در انتخابات اواخر امسال است، در انتقاد از رهبر اسرائیل و توافق آمریکا و ایران، بیدریغ سخن گفت. آیزنکوت «نتیجه غمانگیز یک دولت شکستخورده» را به باد انتقاد گرفت و به «شکاف عمیق» بین «وعدههای توخالی پیروزی کامل» نتانیاهو و طرح کلی توافق بین آمریکا و ایران اشاره کرد.
اعضای راست افراطی دولت ائتلافی نتانیاهو - یعنی ایتامار بن گویر، وزیر امنیت ملی و بزالل اسموتریچ، وزیر دارایی - معمولاً سازشناپذیر بودهاند و احتمالاً نگاهی به انتخابات دارند. بن گویر با اشاره به رهبران آمریکا و اسرائیل گفت: «ما نباید طبق توافقات بین ترامپ و [مجتبی] خامنهای عمل کنیم.» در حالی که اسموتریچ آن را «توافق بد» خواند.
نتانیاهو که سالها برای جنگ با ایران تلاش و آن را در اسرائیل محبوب کرده، میداند که پایان دادن به این درگیری در داخل اسرائیل محبوبیتی ندارد. نخستوزیر زحمات زیادی کشیده تا بین خود و آنچه «تصمیم ترامپ» برای پایان دادن به جنگ مینامد، فاصله زیادی ایجاد و همزمان ادعا کند که در پیشبرد آن با ایالات متحده شریک برابر بوده است.
نتانیاهو با بیاعتنایی به آنچه منتقدان موضع فاجعهبار اسرائیل پیش از امضای توافقنامه ایران و آمریکا مینامیدند، ادعای موفقیت کرد و روز دوشنبه در یک کنفرانس خبری گفت: «ما این خطر را که برای سالهای آینده بر سر ما سایه افکنده بود، از بین بردیم. ما کشور اسرائیل را از نابودی نجات دادیم.» این گفته او به طرز عجیبی بازتاب دقیقی از ادعاهایش پس از جنگ ۱۲ روزه با ایران بود، وقتی گفت «پیروزی تاریخی» بر ایران را برای اسرائیل تضمین کرده است که «نسلها باقی خواهد ماند».
دانیل لوی، مشاور سابق دولت اسرائیل، به الجزیره گفت: «این [رویکرد] خوب عمل نمیکند و ادعاها معتبر نیستند. فرض این بود که اگر آمریکا را وارد جنگ کنید، بدیهی است ایران شکست خواهد خورد و چیزهایی که اسرائیل نمیتواند از نظر نابودی رژیم و تسلیم ایران به دست آورد، میتواند با آمریکا به دست آید.» در حالی که چنین نشده است.
ایران در صدر؟
بخش عمدهای از گفتگوها در اسرائیل پس از پایان جنگ، بر جایگاه ایران به عنوان یک قدرت منطقهای، و همچنین به عنوان یک قدرت هستهای بالقوه، متمرکز بوده است. دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، اصرار داشته است که ایران هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت. با این حال، هنوز مشخص نیست که ایالات متحده چگونه قصد دارد ایران را متقاعد کند ذخایر اورانیوم غنیشده خود را پس از جنگی که بسیاری از ایرانیان معتقدند در آن پیروز شدهاند، به ویژه با توجه به پیامدهای اقتصادی ناشی از بسته شدن عملی تنگه هرمز، تسلیم کند.
آهرون برگمن، استاد ارشد گروه مطالعات جنگ در کالج کینگ لندن، گفت: «نتانیاهو یک فاجعه راهبردی به اسرائیل تحمیل کرد. او جنگی را با ایران آغاز کرد که هدف آن سرنگونی رژیم بود، اما رژیم هنوز پابرجاست و [از قبل] رادیکالتر شده است. ایران زرادخانه موشکی خود را بازسازی خواهد کرد.»
همچنین مشخص نیست که اسرائیل تا چه مدت میتواند به حمایت ایالات متحده برای ادامه تهاجم خود به لبنان تکیه کند. ایران مدتهاست توقف حملات اسرائیل به لبنان را شرط هر گونه توافق برای پایان دادن به جنگ قرار داده است. اما نتانیاهو ادعا کرده توافق بین ایالات متحده و ایران شامل آزادی عمل اسرائیل در لبنان نمیشود و این امر به گفته تحلیلگران میتواند مانعی برای هر گونه آتشبس و همچنین منبع فزایندهای از تنش بین اسرائیل و حامیانش در واشنگتن باشد.
روز سهشنبه، ترامپ تلاش کرد بر این اختلافات تأکید کند و گفت که از رفتار اسرائیل در لبنان «راضی» نیست و افزود نتانیاهو باید در مورد همسایه شمالی اسرائیل «مسئولیتپذیرتر» باشد.
برگمن اظهار داشت: «لبنان جرقه و ماشه دور بعدی درگیریها بین اسرائیل و ایران خواهد بود. آیا ایالات متحده دوباره برای جنگ با ایران به اسرائیل خواهد پیوست؟ من شک دارم که هیچ رئیس جمهوری آمریکایی با ذرهای عقل سلیم، جنگی را با ایران آغاز کند.» او با اشاره به تنگه هرمز و توانایی ایران در جلوگیری از عبور نفت از آن گفت: «جغرافیا به نفع ایران است و این یک بمب هستهای اقتصادی است که ایرانیها بدون هیچ تردیدی دوباره از آن استفاده خواهند کرد.»
نتانیاهو همچنان پردوامترین نخستوزیر اسرائیل است و کمتر کسی حاضر است او را پیش از انتخابات امسال کنار بگذارد. اما آلون پینکاس، سفیر و سرکنسول سابق اسرائیل در نیویورک، به الجزیره گفت که قضاوتهای تاریخ در مورد آخرین ماجراجوییهای منطقهای بیبی در حال شکلگیری است: «او اکنون خود را در حالی میبیند که فاجعه ۷ اکتبر [حمله حماس به اسرائیل در ۲۰۲۳]، شکست در لبنان و یک جنگ فاجعهبار علیه ایران پشت سر گذاشته است. در نهایت، نتانیاهو مردی دیده میشود که فرصتی را که یک عمر به او داده شد، هدر داد.»
پینکاس گفت: «او بالاخره همه چیز را به نفع خود داشت: یک رئیس جمهوری ایالات متحده، ایران تنها و بدون متحد و یک مزیت نظامی و فناوری و همه چیز را خراب کرد. نتانیاهو ۳۰ سال است در مورد این موضوع صحبت میکند و وقتی نوبت به آن رسید، همه چیز را خراب کرد. او درست میگوید که چشمانداز سیاسی خاورمیانه را تغییر داده است. او این کار را به نفع ایران انجام داد.»