به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از گاردین، شی جینپینگ امروز جمعه با نخستوزیر جدید بنگلادش دیدار کرد. این آخرین سفر رهبران جهان به پکن در سال جاری است، چرا که رهبر چین در حال ایجاد نفوذ و روابط اقتصادی خود و در پی «تغییر موازنه قدرت» از غرب به شرق دور است. دیدار شی با طارق رحمان کمتر از دو هفته پس از آن رخ میدهد که رهبر چین از مین آنگ هلینگ، فرمانده ارتش میانمار که اکنون رئیس جمهوری شده، در پکن استقبال کرد.
در ماه مه، شی میزبان رهبران ایالات متحده، روسیه، برونئی، صربستان، تاجیکستان و پاکستان بود، در حالی که جمعی از وزرای امور خارجه هم برای جلسات سطح پایینتر به چین آمدند. بیش از دوازده رهبر جهان - از جمله رؤسای جمهوری و نخستوزیران - تاکنون در سال جاری از جمله ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه، کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا و دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، از چین بازدید کردهاند.
ویلیام یانگ، تحلیلگر ارشد گروه بحران بینالمللی، گفت: «فهرست طولانی رهبران جهان که برای دیدار با شی جینپینگ به پکن سفر میکنند، نشاندهنده شناخت روزافزون از نفوذ جهانی رو به افزایش چین است.»
بسیاری از رهبرانی که امسال از چین بازدید کردند، از جمله مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، سفرهای خود را به عنوان فرصتی برای کشورهای «میانه قدرت» برای ترسیم یک رابطه مستقل با پکن در برابر پسزمینهای از یک آمریکای دمدمیمزاج که به طور فزایندهای دور از تعادل است، مطرح کردند.
یانگ گفت، چین میتواند از چنین سفرهایی برای «ترویج نظم جهانی چندقطبی جایگزین که خود مدافع آن بوده و در عین حال اعتماد و اطمینان این کشورها به ایالات متحده را تضعیف میکند» استفاده کند. چین خود را به عنوان منبع ثبات - و برای بسیاری از کشورهای فقیرتر، منبع وام - معرفی میکند، در زمانی که از دیدگاه بسیاری از کشورها، ایالات متحده از جایگاه رهبری خود در صحنه جهانی عقبنشینی میکند. و با وجود سفر رسمی پرزرق و برق ترامپ، پکن از جلب نظر رهبران کشورهای اقتدارگرا و کشورهای جنوب جهان نیز ابایی نداشته است.
رئیس ارتش میانمار که به ریاست جمهوری رسیده، در پکن مورد استقبال قرار گرفت. رهبر چین پیش از تکرار تعهد «اصل عدم دخالت» در «امور داخلی» این کشور جنگزده، «حمایت قاطع» خود را از رژیم مین آنگ هلاینگ اعلام کرد. مین که از سوی کارشناسان سازمان ملل به نظارت بر جنایات جنگی و نسلکشی در میانمار متهم شده بود، مردی شاد به نظر میرسید. این دومین سفر خارجی او از زمان تثبیت قدرت بر این کشور جنوب شرقی آسیا در انتخابات پرحاشیه شش ماه پیش است.
او از زمان سرنگونی دولت منتخب دموکراتیک میانمار در کودتای ۲۰۲۱، به طور فزایندهای منزوی شده است. اما به گفته جا ایان چونگ، استاد دانشگاه ملی سنگاپور و محقق غیرمقیم در کارنگی چین، این موضوع نگرانی چندانی برای پکن ایجاد نکرد، چرا که دولت چین با سفر این هفته خود، «پذیرش مشروعیت حکومت نظامی در میانمار» را نشان داد.
به گفته استیو تسانگ، مدیر موسسه چین در دانشگاه سواس لندن، این رویکرد را میتوان بخشی از پروژه گستردهتر شی جینپینگ برای تأثیرگذاری بر نظم بینالمللی دانست، به طوری که «هیچ کشوری حق ندارد به دیگران بگوید چگونه امور داخلی خود را مدیریت کنند». تسانگ گفت: «تعامل با رهبران کمتر جذاب از کشورهای فقیرتر، هدف اصلی این راهبرد است. [شی] اساساً در حال تغییر موازنه قدرت از دست دموکراسیهای پیشرفته... به کشورهای جنوب جهان، با رهبری چین است.»
در اوایل این ماه، شی جینپینگ در یک سفر نادر خارجی، با اجتناب از طرح یک مسئله دشوار دیگر، رویکرد مشابهی را در پیش گرفت. با وجود ابراز مخالفت شدید قبلی با برنامه تسلیحات هستهای کره شمالی، این موضوع به طور آشکار در گزارشها غایب بود. تثبیت روابط در اولویت قرار گرفت و سکوت پکن به عنوان پذیرش ضمنی وضعیت مسلح به سلاح هستهای کره شمالی تلقی شد.
رسانههای دولتی چین مشتاق بودهاند پکن را به عنوان قطب جدید دیپلماسی جهانی معرفی کنند. در ماه مه، روزنامه گلوبال تایمز مطلبی منتشر کرد که در آن آمده بود دیدارهای پشت سر هم ترامپ و پوتین «هم بر شدت تقویم دیپلماتیک چین و هم بر نفوذ رو به گسترش آن در صحنه جهانی تأکید میکند». این در حالی است که وقتی صحبت از حل واقعی بحرانهای بینالمللی میشود، نفوذ پکن محدود بوده است.
گرچه پکن به خاطر سوق دادن اولیه ایران به سمت مذاکرات آتشبس با ایالات متحده مورد تقدیر قرار گرفته، اما در این درگیری نقش میانجی صلح را نداشته است. در حالی که پکن در سال ۲۰۲۳ به ایجاد تنشزدایی بین عربستان سعودی و ایران کمک کرد، چین نفوذ تعیینکننده بر تهران ندارد و وقتی صحبت از جنگ اوکراین میشود، طرح ۱۲ مادهای چین برای یک توافق سیاسی که سال ۲۰۲۳ منتشر شد، مدتهاست فراموش شده و زیر سایه حمایت مداوم پکن از تهاجم روسیه قرار گرفته است.