در این مقاطع حساس، کانونهای قدرت بینالمللی و سرویسهای اطلاعاتی جهان، با دقتی مضاعف به رصد کوچکترین تغییرات رفتار جمعی پرداخته و برآوردهای خود را درباره ضریب پایداری ملی و تابآوری سیستمهای سیاسی بهروزرسانی میکنند. در این میان، پدیده حضور میلیونی و منسجم مردم در مراسم تشییع رهبرشهید، فراتر از ابعاد عاطفی و آیینی، به عنوان یک مؤلفه استراتژیک در حوزه «قدرت نرم» عمل میکند و مستقیماً بر موازنه قدرت جهانی اثرگذار است. از منظر جامعهشناسی سیاسی، تجمعات انبوه و همگرا در شرایط فقدان یا انتقال رهبری، قویترین پاسخ به فرضیه «شکاف دولت ـ ملت» است.
بسیاری از سیاستهای فشار خارجی، تحریمهای هوشمند و راهبردهای مهار، بر پایه این فرض طراحی میشوند که فشارهای اقتصادی میتوانند بدنه اجتماعی را از بدنه حاکمیتی جدا سازند. با این حال، گسیل جمعیتهای میلیونی به خیابانها در بزنگاههای تاریخی مخصوصا مراسم پیشرو، این محاسبات را در اتاقهای فکر غربی به چالش میکشد. این حضور میدانی، عملا کارآمدی اهرمهای فشار را زیر سؤال برده و به ناظران بینالمللی پیام میدهد که انسجام داخلی در هسته سخت خود دستنخورده باقی مانده است؛ پدیدهای که در دکترینهای امنیتی به عنوان «بازدارندگی غیرنظامی» شناخته میشود و هزینه هرگونه مداخلهجویی خارجی را به شدت بالا میبرد.
علاوه بر کارکرد دفاعی و امنیتی، این پدیده به طور مستقیم ظرفیت چانهزنی دیپلماتیک کشور را در مناسبات بینالمللی ارتقا میدهد. در دیپلماسی مدرن، قدرت یک کشور در میز مذاکره، برآیندی از عمق استراتژیک و پشتوانه اجتماعی آن در درون مرزهاست. وقتی ساختار سیاسی بتواند در یک گذار مهم، حمایت میلیونی تودهها را به تصویر بکشد، دیپلماتها با سرمایه سیاسی مضاعف و از موضع قدرت به گفتوگوها ورود میکنند.
طرفهای مقابل در چنین شرایطی درمییابند که با یک سیستم متزلزل روبرو نیستند، بلکه با ساختاری مواجهاند که از مشروعیت مردمی بالایی برخوردار است و در نتیجه، ناگزیر به تعدیل انتظارات و پذیرش واقعیتهای میدانی جدید میشوند. در نهایت، در عصر جنگ روایتها ابعاد رسانهای مراسم وداع با رهبر شهید انقلاب نقشی تعیینکننده دارد. رسانههای جریان اصلی جهان در دورههای انتقال قدرت معمولا به دنبال القای گزارههایی چون «سردرگمی عمومی» یا «آینده مبهم» هستند.
اما ثبت تصاویر هوایی از اقیانوسهای انسانی در تهران، قم و مشهد و بازتاب رسانهای این حضور بیبدیل، روایتهای رسانهای رقیب را خنثی کرده و واقعیتی انکارناپذیر از ثبات و پیوستگی اجتماعی را به افکار عمومی جهان تحمیل میکند. حضور میلیونی مردم در مراسم وداع با رهبر شهید، یک قدرت راهبردی به شمار میرود که ثبات داخلی را تضمین کرده و معادلات بینالمللی را به نفع منافع ملی بازتعریف میکند.