تهران در روز وداع با رهبر شهید انقلاب، تنها میزبان حضور میلیونی مردم نبود؛ بلکه فضای شهری نیز با زبان هنر روایتگر اندوه، مقاومت و خاطره شده است. این روزها از خیابان دماوند تا میدان آزادی، دیوارهای پایتخت با گرافیتیها و دیوارنگارههایی با مضامین انقلابی، دفاع مقدس و شهادت، به گالری بزرگی از هنر شهری بدل شدهاند؛ هنری که تلاش دارد پیام ایستادگی و وفاداری را در بطن زندگی روزمره شهروندان جاری کند.
دیوارهای پایتخت؛ بستر روایت مقاومت
به گزارش اطلاعات، در مسیر تشییع رهبر شهید انقلاب، جلوههای مختلفی از هنر شهری در خیابانهای تهران نمایان شد. دیوارهایی که پیشتر تنها بخشی از منظر شهری بودند، اینبار به رسانهای برای انتقال مفاهیم تاریخی و اعتقادی تبدیل شدند. گرافیتیهای اجراشده در خیابان انقلاب تا میدان آزادی، تصاویری از حماسههای ملی، جنگ تحمیلی ۱۲ روزه، جنگ رمضان و پرترههایی از رهبر شهید را به نمایش گذاشتند.
این آثار توسط گروههای تخصصی هنر شهری و با مدیریت هنری خانه کاریکاتور ایران طراحی و اجرا شدند؛ اقدامی که نشان داد هنر معاصر شهری میتواند در کنار مناسبتهای ملی و اجتماعی، نقشی فراتر از زیباسازی محیط ایفا کند و به بستری برای روایت تاریخ و هویت جمعی تبدیل شود.
هنر خیابانی؛محتوا به جای خالق اثر
عباس قاضی زاهدی، مدیر خانه کاریکاتور ایران، درباره این پروژه هنری توضیح داد که هدف از اجرای این آثار صرفاً تزئین فضای شهری نبوده، بلکه بازخوانی تاریخ ایستادگی ملت ایران و انتقال مفاهیم مقاومت از طریق زبان هنر بوده است.
به گفته وی، این مجموعه در قالب هنر شهری و با رویکردی متفاوت اجرا شد تا فضای بصری مسیر تشییع با نمادهایی از پیروزی، مقاومت و وفاداری همراه شود. یکی از ویژگیهای مهم این پروژه، عنصر غافلگیری عنوان شده است؛ چراکه بسیاری از آثار در ساعات ابتدایی صبح و بدون اطلاع قبلی شهروندان روی دیوارها نقش بستند تا پیام خود را بهصورت مستقیم و بیواسطه به مخاطبان منتقل کنند.
قاضی زاهدی تأکید کرد که هویت هنرمندان در این پروژه کمتر مورد توجه قرار گرفت تا نگاه مخاطبان به جای خالق اثر، متوجه پیام و محتوای آن باشد؛ رویکردی که در بسیاری از جریانهای هنر شهری نیز مورد توجه قرار دارد.
روایت تصویری از حماسه و شهادت
مضامین بهکاررفته در این دیوارنگارهها طیفی گسترده از موضوعات مرتبط با مقاومت و تاریخ معاصر ایران را شامل میشود. از یادآوری روزهای دفاع مقدس گرفته تا روایت شهادت رهبر شهید انقلاب، هر اثر تلاش داشته بخشی از حافظه تاریخی جامعه را بازنمایی کند.
برخی از این آثار به موضوع حمله اخیر رژیم آمریکا به اصفهان و مقایسه آن با حادثه طبس پرداختهاند؛ روایتی که در قالب تصویر، بر مفهوم شکست متجاوزان و تکرار تجربههای تاریخی تأکید دارد.
ابعاد اجرای این آثار نیز قابل توجه بوده است؛ بهگونهای که برخی دیوارنگارهها در مساحت حدود ۳۲ مترمربع اجرا شده و یکی از پرترههای بزرگ رهبر شهید در ابعاد چهار در هشت متر در نقاط مهم مسیر تشییع قرار گرفته است.
مدیر خانه کاریکاتور ایران با اشاره به واکنشهای گسترده مردم و کاربران فضای مجازی، اظهار کرد که پیوند میان هنر مدرن شهری و مفاهیم اعتقادی توانسته تأثیر قابل توجهی بر فضای عمومی مسیر تشییع بگذارد.
سوگ در قالب تولید آثار هنری
در کنار هنرهای تجسمی، حوزههای دیگر هنری نیز در این ایام به بازتاب سوگ عمومی جامعه پرداختند. امیرحسین شفیعی، کارگردان، تهیهکننده و مدیر باشگاه تئاتر سوره حوزه هنری انقلاب اسلامی، با اشاره به حضور گسترده هنرمندان در مراسم تشییع، اظهار کرد که بسیاری از فعالان فرهنگی، رهبر شهید انقلاب را یکی از مهمترین حامیان هنر انقلاب میدانند.
وی افزود: هنرمندان تلاش کردند سوگواری خود را تنها به مراسم رسمی محدود نکنند و با خلق آثار هنری، بخشی از احساسات و ارادت خود را به نمایش بگذارند.
تولید ۷۰ نمایش برای روایت یک فقدان
شفیعی از تولید مجموعهای از آثار نمایشی در این ایام خبر داد و گفت مجموعه «دیدار روی ماه» بر اساس روایتهای افرادی ساخته شده که تجربه دیدار با رهبر شهید انقلاب را داشتهاند. این مجموعه تلاش میکند خاطرات و احساسات این افراد را در قالب روایتهای تصویری به مخاطبان منتقل کند.
شما چه نظری دارید؟