روز ۱۹ تیر ۱۳۱۵ یعنی درست ده سال بعد از انتشار اولین شماره روزنامه اطلاعات، جشن ده سالگی این روزنامه برگزار شد. بر اساس راپورتی که در روز ۱۹ تیر ۱۳۱۵ در جریده اطلاعات منتشر شد، در این جشن مهمترین اتفاقی که رخ داد، گزارش مبسوطی بود که عباس مسعودی مدیر مسئول و سردبیر این روزنامه به حاضران در این مراسم داد.
این راپورت تقریباً بازگوکننده عزم راسخ مدیریت روزنامه اطلاعات از روز اول برای جاودانه شدن و ماندگاری بود و رنجها و مرارتها و سختیهایی که متحمل شدند را وانمایی کرده است. به همین دلیل به گوشههایی از این گزارش مهم میپردازیم.
در ابتدای این گزارش آمده است: برحسب دعوتی که بعمل آمده بود آقای رئیس مجلس شورای ملی و هیئت دولت و آقایان نمایندگان مجلس، رجال و محترمین و رؤسای ادارات و وزارتخانهها و عدهای از فضلا و دانشمندان و مدیران جراید و نویسندگان و همچنین عدهای از آقایان تجار در مجلس جشن دهسالگی روزنامه اطلاعات برگزار شد. برنامه این جشن عبارت بود از سرود ملی، نطق جناب آقای اسفندیاری رئیس مجلس شورای ملی، نطق آقای مسعودی مدیر روزنامه اطلاعات، بازدید از شعبات و تشکیلات روزنامه و مطبعه، مراسم افتتاح ماشین روتاتیو جدید چاپ روزنامه اطلاعات و در پایان نوازندگی ساز ویلن توسط استاد صبا.
در ابتدای برنامه جشن، آقای اسفندیاری ریاست مجلس شورای ملی نطق مبسوطی ایراد کرد و طی آن تلاشهای عباس مسعودی را ستود و شروع این روزنامه در دو صفحه و رساندن آن ۱۲ و ۱۶ صفحه را توفیقی بزرگ برای روزنامه اطلاعات برشمرد.
چرا اطلاعات شدیم؟
در ادامه عباس مسعودی ضمن تشکر از ریاست مجلس شورای ملی گفت: ده سال قبل روزنامه اطلاعات در دو صفحه عصرها منتشر شد. در آن موقع ادارهای برای تمرکز اخبار به نام «مرکز اطلاعات» وجود داشت و فعالیت میکرد و به همین مناسبت این روزنامه به نام «اطلاعات» امتیاز گرفته شد و در واقع از روز اول هم نظر این بود که روزنامه به تمام معنا اطلاعات جامع داخله کشور و دیگر کشورها را که در آن اداره اطلاعات متمرکز میشد، در نزدیکترین وقت انتشار دهد و اولین شماره اطلاعات، عصر روز ۱۹ تیر ۱۳۰۵ در دو صفحه حاوی جریان و آیین گشایش ششمین دوره تقنینیه انتشار یافت و برای آنکه وسایل و موجبات انتشار فراهم و کامل شود یک ماه تعطیل گردید و شماره دوم آن ۱۹ مرداد منتشر شد و بعد از آن همه روزه عصرها بدون وقفه و تعطیلی در دو صفحه انتشار یافت.
کارکنان این روزنامه از همان قدم اول تصمیم گرفتند که به قدر قوه و توانایی خود سعی کنند قدم به قدم با ترقیات سریع کشور پیش ببرند و همین تصمیم، این اداره را در پایان سال اول متوجه نمود که دو صفحه روزنامه یومیه عصر برای انجام آن وظیفه ملی و معارفی که عهدهدار آن شدهاند کافی نیست.
رسیدن از دو صفحه به ۸ صفحه
سال دوم این روزنامه در چهار صفحه منتشر گردید و در آن تاریخ انتشار دادن مرتب چهار صفحه روزنامه در هر روز خود موفقیت بزرگی برای کارکنان این اداره بود و هفت سال روزنامه اطلاعات در چهار صفحه منتشرگردید و هر سال نسبت به سال دیگر بذل مساعی میشد که نواقص این چهار صفحه هم مرتفع گردد حالا تا چه اندازه در این منظور موفق شدند قضاوت آن با بنده و کارکنان روزنامه اطلاعات نیست، بلکه با خوانندگان و مشترکین است همین قدر متذکر میشوم که در جریان سال هشتم (سال ۱۳۱۲) روزنامه گاهی در شش صفحه انتشار پیدا میکرد، تا آن که بالاخره تصمیم اداره بر آن شد که روزنامه را در شش صفحه انتشار بدهد این تصمیم از اول اسفند ۱۳۱۲ عملی گردید و روزنامه اطلاعات در شش صفحه انتشار یافت، اما انتشار شش صفحه زیاد دوام نکرد و بیش از یک سال و نیم یعنی از اول تیرماه ۱۳۱۴ و در آغاز دهمین سال حیات خود روزنامه اطلاعات در ۸ صفحه منتشر شد و در تاریخ ۴ اردیبهشت ۱۳۱۵ یک قدم دیگری برداشته شد و آن انتشار روزنامه در روزهای جمعه بود.
انگیزه یک چاپخانه مستقل
وی در ادامه گفت: حالا اگر بخواهیم واقعاً یک مقایسه بین دو سال قبل و حالا بنماییم تفاوت فاحش خواهیم یافت که بدون شک نتیجه تأثیرات عمیق ترقیات روزافزون کشور بوده است. مثلاً روزنامه در ده سال قبل در مطبعه «بوسفور» که در آن روز از بهترین مطابع تهران بشمار میرفت میتوانست ساعتی هزار شماره روزنامه را چاپ کند، حال آنکه دستگاه چاپ کنونی روزنامه را (که امشب بازدید میکنید) ساعتی بیست هزار شماره روزنامه در ۸ صفحه چاپ کرده و بیرون میدهد که اگر نسبت به دو صفحه ده سال قبل قیاس کنیم ساعتی هشتاد هزار نسخه چاپ میکند یا به عبارت دیگر کار هشتاد ساعت ماشین ده سال قبل را این ماشین در یک ساعت انجام میدهد.
روزنامه اطلاعات پس از آنکه دو سال در مطبعه بوسفور و پنج سال در مطبعه «سیروس» که از مطابع خوب تهران است چاپ شد، موفقیت بزرگی نصیب آن شد که عبارت است از تأسیس مطبعه جدیدی که متعلق به خود اداره روزنامه بود. این مطبعه در سال هشتم روزنامه با ماشینهای برقی و ادوات جدید کار میکرد و لیکن رفته رفته روزنامه جلومیرفت و تشکیلات آن وسعت مییافت و با وجود این روزنامه با ماشینهای برقی در دو دستگاه بزرگ چاپ و انتشار مییافت.
بالاخره اگر امروز آقایان ملاحظه مینمایند که روزنامه دو صفحهای ده سال قبل، حالا به صورت هشت صفحه در آمده در تشکیلات آن تکاملی شده و هم چنین سایر روزنامهها پیش رفتهاند و باید تصدیق کرد همه در اثر ترقیات حاصله در سایر شئون حیاتی این کشور بوده است که این موسسه و کارکنان آن درحد توانایی خود از آن پیروی نموده و کامیاب شدهاند.
داستان وارد شدن روتاتیو
وی در ادامه به تشکیل «شرکت سهامیچاپ» هم اشاره کرد و گفت: این شرکت بستگی تامی با روزنامه اطلاعات داردو یکی از بهترین شرکتهایی ست که خدمات بزرگی از طریق طبع کتب و روزنامه به کشور انجام میدهد. به طوری که اشاره شد توسعه روزافزون روزنامه اطلاعات به جایی رسید که از انجام طبع روزنامه برنمیآمد و با این که شبانه روز ماشین مخصوص کار میکرد، معهذاء ما نمیتوانستیم تقاضای خوانندگان را اجابت کنیم و در یک ساعت مشخص و معین روزنامه را انتشار بدهیم و یا بتوانیم بر تعداد آن بیفزاییم، زیرا ماشین در هر ساعت مقدار معین چاپ میکرد و در ۲۴ ساعت که هشت صفحه در چهار دفعه زیرچاپ میرفت، بیش از یک میزان معین نمیتوانست روزنامه چاپ کند پس چارهای جز وارد کردن ماشین رتاتیو نبود.
وی در آخرین بخش گزارش خود گفت: از یک سال و نیم قبل فکر وارد کردن این ماشین کارکنان روزنامه را بخود مشغول کرده بود و چون دست زدن به کارهای بزرگ از عهده افراد به تنهایی خارج است و تأسیس این ماشین و ساختمان محلی که مناسب با روزنامه و مطبعه باشد کار آسانی نبود، اقدام به تأسیس شرکتی به نام شرکت سهامی چاپ با سرمایه یک میلیون ریال گردید و شرکت سهامی چاپ در تاریخ ۲۵ شهریور ۱۳۱۴ با شرکت پنجاه نفر از آقایان تجار محترم تشکیل گردید و اخیراً به منظور توسعه تشکیلات مطبعه و وارد کردن ماشینهای جدید دیگری برای مقاصد مطبوعاتی سرمایه خود را به دو میلیون ریال ترقی داد و از بدو تشکیل، شروع بکار ساختمان و واردکردن ماشین روتاتیو نمود و مطبعه سابق اطلاعات نیز ضمیمه این شرکت گردید.
ماشین روتاتیو که تا چند دقیقه دیگر از نظر حضار محترم خواهد گذشت و چند روز است که به طور آزمایشی و به منظور تسریع در عمل روزنامه را چاپ میکند، دارای تشکیلات مخصوصی است که صفحات روزنامه را پس از عملیات فنی مقدماتی از قبیل عکسبرداری و کلیشه سازی هر هشت صفحه را در یک جا میبندد و از دو طرف کاغذ لوله وارد ماشین شده و در هر ساعت بیست هزار نسخه چاپ، قطع و تا و شماره شده بیرون میدهد و بنابراین کار بیستوچهار ساعت ماشین سابق را در اندک مدت انجام میدهد. پس میتوان گفت شرکت سهامی چاپ حقا میتواند این افتخار را در عالم مطبوعات داشته باشد که اولین موسسه بوده است که اقدام به وارد کردن ماشین روتاتیو نموده و از این راه کمک فوقالعاده موثری به سرعت روزنامه کرده است.
شما چه نظری دارید؟