در حالی که بازار سرمایه روزهای پرالتهابی را پشت سر می‌گذارد، شاخص کل بورس با افتی سنگین بار دیگر به زیر کانال چهار میلیون واحدی عقب‌نشینی کرد که زنگ هشدار تشدید فشار فروش در نمادهای بزرگ را به صدا درآورده است. کاهش ۸۸ هزار و ۹۵۹ واحدی شاخص و ثبت افت ۱.۷۶ درصدی، نشان‌دهنده تداوم بی‌اعتمادی و رفتار احتیاطی معامله‌گران در بازار است. در همین راستا، فردین آقابزرگی، کارشناس بازار سرمایه،  به بررسی علل این ریزش و چشم‌انداز پیش‌روی بورس پرداخته است.

آقابزرگی به بررسی علل روند نزولی و سرخ‌پوشی موقت بازار پرداخت و تشریح کرد: «یکی از دلایل سرخ‌پوشی بازار که البته پس از افزایش‌های مکرر در یک ماه گذشته طبیعی است، بازدهی قابل‌توجه ۴۰ الی ۴۵ درصدی است که از ابتدای بازگشایی نمادها در بورس، پس از آن دوره توقف ۸۰ روزه به دست آمده بود. بازار بازدهی‌های قابل‌توجهی را تجربه کرده بود و بروز یک اصلاح قیمت، امری کاملاً طبیعی است.»

وی با اشاره به فضای روانی حاکی از تنش‌ها گفت: «شرایط ژئوپولیتیک، مسائل نظامی، تهدیدها و افزایش تنش‌ها، جزو مسائلی هستند که اثرات خود را ناگزیر در بازار می‌گذارند. ما نمی‌توانیم انتظار داشته باشیم که در هر شرایطی، بازار ما یک‌سویه و به سمت مثبت حرکت کند.»

جذابیت بورس در مقایسه با سایر بازارهااین کارشناس بازار سرمایه با مقایسه بورس و سایر بازارهای موازی اظهار داشت: «اگر سطح ارزندگی بورس را نسبت به سایر بازارها بسنجیم، می‌بینیم که بازارهای دیگر دچار نوعی رکود شده‌اند و در بخش‌هایی مثل مسکن و خودرو، اشباع و قیمت‌گذاری بیش از حد (اوور پرایس) برای معامله دیده می‌شود.»

وی ادامه داد: «کاهش ارزش دلاری بازار بورس، کاهش نسبت‌های P/E، و پتانسیل افزایش درآمد حاصل از فروش و سود عملیاتی شرکت‌ها که ناشی از هماهنگ شدن با نرخ تورم است، همگی نشان می‌دهند که روند بازار برای جذب نقدینگی سرگردان مستعد است. ما در کشور حدود ۱۶،۵۰۰ همت نقدینگی سرگردان داریم. وضعیت فعلی بورس در واقع پیامد تصمیمات برخی از فعالان بازار سرمایه و صف‌نشینان است که اقدام به شناسایی سود کرده‌اند و سودهای ۳۵، ۴۰ یا ۵۰ درصدی را که ظرف یک مدت کوتاه به دست آورده بودند، ترجیح دادند از شرکت یا صنعتی به صنعت دیگر منتقل کنند.»

آقابزرگی تأکید کرد: «اغلب سرمایه گذاران این کار را انجام می‌دهند. یعنی پول از کل بازار بورس خارج نمی‌شود، بلکه از یک صنعت به صنعت دیگر می‌رود و ممکن است برای مدت کوتاهی هم در صندوق‌های با درآمد ثابت پارک شود.»

این تحلیلگر بازار سهام گفت: «من در شرایط حال حاضر فکر می‌کنم که وضعیت بازار کاملاً طبیعی است و هیچ نقصانی در وضعیت بورس نمی‌بینم. این استعداد و پتانسیل در بازار وجود دارد و دور از ذهن نیست که تا پایان سال، حتی با شرایط حال حاضر که هم‌زمان با تنش‌ها پیش می‌رود، روند مثبتی داشته باشیم. این تنش‌های فعلی، یک جنگ تمام‌عیار نیست. اینها زدوخوردهایی است که در پی یک جنگ و مخاصمه میان طرفین شکل گرفته و طبیعی است که هر از گاهی چنین حرکت‌هایی رخ دهد. حالا ابعاد و وسعت آن ممکن است هر از گاهی مثل دیشب عمیق‌تر و شدیدتر باشد.»

آقابزرگی در پایان با اشاره به قیمت‌های نفت و دلار افزود: «در مجموع، این وضعیت با آن جنگ همه‌جانبه‌ای که اسرائیل در کنارش باشد، حریم هوایی بسته شود و مسائلی از این دست، تفاوت دارد. قیمت نفت و حتی قیمت دلار به وضوح نشان می‌دهند که اوضاع آن‌چنان که مطرح می‌شود تهدیدآمیز و جدی نیست که بخواهد مانند دوره جنگی که از نهم اسفندماه شروع شد، به صورت یکپارچه بازار را به هم بریزد. چنین تنش و وضعیتی وجود ندارد.»

وی خاطرنشان کرد: «نمی‌خواهم بگویم در حال حاضر ثبات کامل برقرار است، اما شرایط آن‌قدر عمیق نیست که انتظار داشته باشیم بورس پی‌درپی منفی شود. این اتفاق نخواهد افتاد و همان‌طور که ۲۲ تیرماه دیدیم، اصلاح و تغییر روند را در جریان معاملات بازار مشاهده کردیم.»

جابه‌جایی صنایع در بورس و پیش‌بینی شاخص بورس

فردین آقابزرگی درباره پیش بینی بازار سرمایه و جابه‌جایی نقدینگی میان صنایع مختلف گفت: «جابه‌جایی صنایع بر اساس ذائقه و تحلیل‌هایی که فعالان بازار سرمایه می‌کنند، قابل پیش‌بینی است. حالت طبیعی بازار نیز همین است که نقدینگی از یک صنعت به صنعت دیگر می‌رود.»

وی در ادامه به تأثیر عوامل کلان اقتصادی و غیراقتصادی بر روند بازار اشاره کرد و افزود: «اساساً شرایط اقتصادی ما، تأثیرات منفی را که متأثر از شرایط ژئوپولیتیک، تنش‌های نظامی و امثالهم است، به بازار سرمایه منتقل خواهد کرد. اما صنایعی که کمتر از این مسائل تأثیر می‌پذیرند، به عنوان مثال صنایعی هستند که خودکفا به‌شمار می‌روند؛ مانند صنعت دارو، غذا و حتی به نظر من صنایع زراعی. در این صنایع، عمده مواد اولیه در داخل کشور تأمین می‌شود و عمده فروش محصولات نیز در داخل کشور صورت می‌گیرد، در نتیجه آنها کمتر آسیب می‌بینند.»

این کارشناس بازار سرمایه با تأکید بر اینکه در هر صورت شرایط اقتصادی روی تمامی شرکت‌ها و صنایع بورسی اثرگذار خواهد بود، تصریح کرد: «با شرایط حال حاضر و بر اساس پتانسیل‌هایی که وجود دارد، رسیدن شاخص به ۷ میلیون واحد تا پایان سال دور از ذهن نیست.»