به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از الجزیره، محاصره ایالات متحده علیه ایران ابتدا اواسط آوریل اعمال شد و بیش از 9 هفته ادامه داشت. این محاصره تنها پس از امضای تفاهمنامه در ماه ژوئن برای پایان دادن به چهار ماه جنگ و بازگشایی تنگه هرمز، لغو شد. ایران بلافاصله صادرات دهها میلیون بشکه نفت خام را آغاز کرد که بخش عمده آن در ابرنفتکشهایی که نزدیک پایانههای نفتی لنگر انداخته بودند، ذخیره میشد.
با این حال، پس از تشدید اخیر حملات نظامی بر سر کنترل تنگه هرمز، واشنگتن معافیتهای نفتی و بانکی صادرشده ناشی از تفاهمنامه را لغو و از بازگشت کشتیهای مرتبط با ایران به بندر برای بارگیری نفت بیشتر ایران جلوگیری کرد. از زمانی که این تفاهمنامه به دلیل حملات اخیر عملاً از هم پاشید، فرماندهی مرکزی ایالات متحده چند کشتی فعال در تنگه هرمز را تغییر مسیر داده است.
همچنین حملهای را برای از کار انداختن ابرنفتکش بلما با پرچم کوراسائو، که گفته میشود در طول جنگ نفت خام ایران را حمل میکرد، آغاز کرد. ایران همچنین به حمله به کشتیها در این آبراه متهم شده که منجر به بمباران مناطق ساحلی ایران توسط ایالات متحده شده است.
مقامهای ایرانی اذعان کردهاند محاصره قبلی صادرات نفت خام ایران را به شدت کاهش داده است. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و مذاکرهکننده ارشد ایران، در یک مصاحبه تلویزیونی در پایان ماه ژوئن گفت که در طول محاصره «ما حتی یک بشکه هم صادر نکردیم».
حمیدرضا شکوهی، تحلیلگر انرژی، به الجزیره گفت که محاصره جدید ایالات متحده به این معنی است که حداقل ۱.۵ میلیون بشکه در روز از صادرات نفت ایران از بازار خارج خواهد شد. این امر به افزایش قیمت نفت به حدود ۹۰ دلار در هر بشکه کمک کرده و درگیری مداوم میتواند باعث افزایش بیشتر قیمت شود.
او گفت: «این به معنای فشار بیشتر بر ذخایر استراتژیک جهانی است که پیش از این در طول جنگ مورد بهرهبرداری قرار گرفتهاند و با فشار بیسابقهای روبرو هستند. اصرار واشنگتن بر استفاده کشتیها از مسیر جنوبی تنگه هرمز نزدیک به سواحل عمان در طول مدت تفاهمنامه، به تشدید تنش نظامی فعلی کمک کرده است.»
شکوهی خاطرنشان کرد که ایران با تلاش برای اطمینان از اینکه هیچ کشور منطقهای دیگری نمیتواند نفت خود را از طریق تنگه صادر کند، به این محاصره پاسخ و فشار را بر ایالات متحده و متحدانش افزایش داد: «وقتی ایالات متحده اینگونه عمل کند، ایران هم در جهت اولویت ندادن به اقتصاد و استفاده از اهرمهای موجود حرکت میکند.»
درگیری رو به گسترش
هشت شب حملات تلافیجویانه بین ایالات متحده و ایران به سرعت در طول هفته تشدید و تشدید شده است. این حملات ردی از ویرانی را هم در ایران و هم در کشورهای منطقه به جا گذاشته است، به طوری که کویت و بحرین در روزهای اخیر به شدت هدف موشکها و پهپادهای ایرانی قرار گرفتهاند. ارتش آمریکا همچنین استانهای سراسر ایران، به ویژه مناطقی در جنوب و نزدیکتر به تنگه هرمز را به شدت هدف قرار داده است.
زیرساختهای غیرنظامی - از جمله پلها و تونلها، بنادر و تأسیسات اسکله، نیروگاهها و تأسیسات آب - به طور سیستماتیک و همچنین اماکن نظامی مورد اصابت قرار گرفتهاند. برخی گمانهزنی کردهاند که این میتواند در راستای آمادهسازی برای حمله زمینی به مناطق ساحلی ایران باشد.
پل راهآهن آقتکه در استان گلستان در شمال ایران، از اولین اهدافی بود که هفته گذشته پس از شروع مجدد درگیریها با شلیک آمریکایی مورد حمله قرار گرفت. ایرانیها گفتند پل به سرعت تعمیر شد، اما این حمله نشاندهنده تمایل ایالات متحده برای حمله به مسیرهای بالقوه واردات و صادرات برای تشدید تأثیر محاصره دریایی بود.
آقتکه در خط گرگان-اینچهبرون قرار دارد که ایران را به شرق، از جمله ترکمنستان، روسیه و چین متصل میکند. این خط جایی است که مواد غذایی و سایر ملزومات از آسیای مرکزی وارد و کالاهای ایرانی مانند سنگ آهن و پلی اتیلن صادر میشود.
افزایش تورم
محاصره دریایی قبلی ایالات متحده هم به شکلی چشمگیر بر کالاها و بازارها در ایران تأثیر گذاشته و زندگی روزمره بیش از ۹۰ میلیون نفر را دشوارتر کرده است. گرچه کمبود گسترده کالاهای اساسی وجود ندارد، اما نرخ تورم ایران - که در حال حاضر یکی از بالاترین نرخهای تورم در جهان است - افزایش یافت.
افزایش قیمتها به سایر بخشهای اقتصاد و صنایع ایران نیز آسیب رسانده است. برزو، تاجری که در بازار بزرگ تهران به خرید و فروش موتورها و تجهیزات صنعتی میپردازد، گفت: «فروش ما بسیار ناپایدار است. بازار برای یافتن قیمتها تلاش میکند، بیثباتی و عدم اطمینان زیادی در مورد آینده وجود دارد.»
او به الجزیره گفت: «به نظر میرسد بیشتر توزیعکنندگان اینجا هنوز از موجودیهای وارداتی قبلی استفاده میکنند، ما نمیدانیم در چند ماه آینده چه انتظاری داشته باشیم، زیرا بسیاری از این کالاها از طریق چین و امارات متحده عربی وارد میشوند و همه آنها را نمیتوان از طریق مسیرهای داخلی وارد کرد.»
نیروهای مسلح ایران هشدار دادهاند که هر گونه حمله آمریکا به زیرساختهای غیرنظامی ایران را با حمله به اهداف مشابه در کشورهای منطقه که میزبان پایگاههای نظامی آمریکا هستند، تلافی خواهند کرد.
شکوهی، تحلیلگر انرژی، گفت: «فراموش نکنیم که آمریکا و اسرائیل با حمله به میادین گازی پارس جنوبی، انبارهای نفت تهران و پتروشیمیهای ماهشهر، حملات علیه زیرساختها را آغاز کردند.» تهران همچنین میتواند با استفاده از کمک حوثیها در یمن، اختلالهای بسیار مهم در کشتیرانی در تنگه مهم و راهبردی باب المندب در سواحل یمن ایجاد کند - اگر تهدید دونالد ترامپ برای هدف قرار دادن زیرساختهای غیرنظامی بیشتر در ایران مانند نیروگاهها و پلها عملی شود.
شکوهی گفت: «اقدامات ترامپ در ماههای اخیر، و به ویژه در روزهای اخیر، تنها اوضاع را پیچیدهتر و چشمانداز را نامطمئنتر کرده است. وضعیت فعلی نمیتواند برای مدت طولانیتری ادامه یابد، اما دامنه درگیری را گسترش میدهد و این نگرانکننده است.»