انتقادات به عملکرد صدا و سیما این روزها شدت بیشتری پیدا کرده و اعضای دولت چهاردهم نیز بهصورت مکرر به آن اعتراض میکنند؛ بهویژه آنکه برخی خبرها حکایت از توبیخ پیمان جبلی از سوی رئیسجمهور دارد.
در همین راستا، حسین کمالی، رئیس خانه احزاب ایران، در گفتوگویی با خبرآنلاین، با انتقاد از عملکرد صدا و سیما، بیان کرد: «سالیان متمادی است که این سازمان گرفتار نوعی تکرار و بیبرنامه بودن شده است و تقریباً همه بخشهای آن، از فیلمهای سینمایی گرفته تا مصاحبهشوندگان، برنامهها و موضوعاتی که در آن مطرح میشود، تابع یک استراتژی علمی و منطقی و دروننگر بر اساس دیدگاههای ملی و بروننگر بر اساس شناخت فرهنگ و سیاست بینالملل نیست و نوعی استحاله در همه امور قابل احساس و مشاهده است.»
افرادی که مسئولیت صدا و سیما را بر عهده دارند، فاقد برنامه و سیاست مشخص هستند
وی افزود: «به نظر میرسد افرادی که مسئولیت صدا و سیما را بر عهده دارند، فاقد برنامه و سیاست مشخص هستند. آنها صدا و سیما را دارایی شخصی خود و گروه کوچک همفکر خود میدانند و تنها نظرات اشخاصی را بازتاب میدهند که همفکر و همجهت با آنان باشند و اشخاص خاصی را میپسندند که با اندیشهها و افکار آن افراد احساس راحتی کنند؛ به همین دلیل نیز از همان چهرهها برای حضور در برنامهها و انجام مصاحبهها دعوت میکنند.»
کمالی ادامه داد: «این رویکرد در انتخاب فیلمها نیز وجود دارد؛ بهگونهای که برخی فیلمهای خاص را حتی ۱۰ یا ۲۰ بار از صدا و سیما پخش کرده و میکنند. این در حالی است که در زمان حاضر هر روز تعداد زیادی فیلم در دنیا تولید میشود، اما رسانه به اصطلاح ملی ما تنها به نمایش مجموعه محدود و بسیار کوچکی از آثار مورد نظر اکتفا میکند.»
رئیس خانه احزاب ایران با انتقاد از شیوه نظرسنجیهای صدا و سیما برای انتخاب فیلمها اظهار کرد: «گاهی چهار فیلم را که از قبل خودشان انتخاب کردهاند، کنار هم قرار میدهند و از مردم میخواهند یکی از آنها را انتخاب کنند تا پخش شود. این روش، که گزینهها از ابتدا محدود شده باشند و مخاطب تنها اجازه انتخاب از میان همان گزینههای از پیش تعیینشده را داشته باشد، نوعی اهانت به شرکتکنندگان در نظرسنجی است که البته این امر برای انجامدهندگان آن قابل درک نیست.»
وی افزود: «صدا و سیما با وجود برخورداری از نزدیک به ۱۰ هزار فرستنده و شبکههای متعدد داخلی، برونمرزی، اینترنتی و غیراینترنتی، که حتی از ایجاد روزنامه و خبرگزاری نیز استفاده میکند، نتوانسته است نقش مثبت و مؤثری در بیان مظلومیت مردم ایران در سطح بینالملل و آموزش ملی در مورد مواجهه با تهاجمات و خطرات خاصی که متوجه این ملت شریف و بافرهنگ در سطح داخلی و بینالمللی صورت میپذیرد، ایفا نماید.»
بسیاری از برنامهها گرفتار سانسورها و نگفتن واقعیتها هستند
کمالی با اشاره به عملکرد بینالمللی رسانه ملی گفت: «امروز تصویری که از ایران مظلوم در افکار عمومی جهان وجود دارد، به دلیل تبلیغات مسموم دشمن، تصویر چندان مثبتی نیست و این مسئله تا حدودی ناشی از ضعف عملکرد مجموعهای است که با چند ده هزار هزار نیروی انسانی، بدون برنامه و استراتژی و به صورت روزمره و تنها در جهت بقای خود فعالیت میکند.»
وی همچنین با انتقاد از محتوای برنامههای داخلی صدا و سیما اظهار کرد: «بسیاری از برنامهها گرفتار سانسورها و نگفتن واقعیتها هستند و همین مسئله باعث شده است بسیاری از اقشار مختلف جامعه، بهویژه جوانان، برای دریافت اخبار بیشتر به رسانههای خارجی مراجعه کنند؛ رسانههایی که عمدتاً غرضورزی میکنند، اخبار درست و نادرست را در هم میآمیزند و درصدد پیشبرد سیاستهای استعمارگران در کشور ما هستند. با این عملکرد، بخشی از مردم برای دسترسی به اخبار بیشتر ناچار به مراجعه به همین رسانهها میشوند.»
کمالی ادامه داد: «نبود صداقت، انحصار، ناگفتهها، کتمان واقعیتها، بیتوجهی و سانسوری که سراسر صدا و سیما را فرا گرفته، مردم را آزار میدهد و سبب شده است آنها این سازمان را یک رسانه ملی ندانند.»
وی در ادامه، با انتقاد از کارشناسان حاضر در برنامههای صدا و سیما، گفت: «تحلیلگرانی که در این رسانه حضور پیدا میکنند، بیشتر به بخشی از جامعه مداحان شباهت دارند تا افرادی که با سیاست بینالملل، علوم سیاسی، روابط بینالملل و مسائل مختلف سیاسی آشنا باشند، تجربه و تخصص داشته باشند و بتوانند نقش ملی ایفا کنند. همچنین از میان گروههای مختلف فکری نیز انتخاب متنوعی صورت نمیگیرد.»
صدا و سیما، بودجهای نزدیک به ۱۰ تریلیون تومان به خود اختصاص داده و در اختیار دارد
کمالی ادامه داد: «حتی از میان اصولگرایان نیز عمدتاً افرادی برای حضور در برنامهها انتخاب میشوند که فاقد شناخت و توانایی علمی لازم هستند؛ افرادی تکراری که گویی همگی در یک کارخانه تولید شده و بیرون آمدهاند و با طرز فکر یکسان، حرفهای تکراری و خستهکننده، مردم را ملول میکنند.»
وی افزود: «گاهی اوقات نحوه اظهارنظر برخی از افرادی که در برنامهها حضور پیدا میکنند، به گونهای است که انگار متن واحدی در اختیار دارند؛ یک نفر مطلبی را بیان میکند و نفر بعدی همان مطالب را با همان دیدگاه، همان استدلالها و حتی همان کلمات، اعداد و ارقام تکرار میکند. در نتیجه، مخاطب با محتوایی کاملاً تکراری و خستهکننده مواجه میشود که هیچ تنوع و نوآوری در آن دیده نمیشود.»
رئیس خانه احزاب ایران با اشاره به بودجه صدا و سیما اظهار کرد: «این سازمان، با وجود آنکه بودجهای نزدیک به ۱۰ تریلیون تومان و بخش قابل توجهی از منابع کشور را به خود اختصاص داده و در اختیار دارد، به گونهای عمل میکند که گویی این امکانات متعلق به خود مدیران آن است.»
وی ادامه داد: «پیش از این برخی درباره «سفره انقلاب» سخن گفته بودند و عدهای نیز نسبت به این تعبیر واکنشهای تند نشان دادند، اما در عمل، همین نگاه در صدا و سیما، نفت و پتروشیمیها و برخی از بخشهای دیگر نیز مشاهده میشود؛ به این معنا که بودجه و منابع کشور را بخشی از همان سفره میدانند که باید در اختیار خودشان باشد و آن را میان خود تقسیم کنند، بدون آنکه بازدهی متناسبی برای کشور داشته باشند.»
کمالی با اشاره به عملکرد رسانه ملی در دوران جنگ نیز گفت: «در طول جنگ، آموزش پدافند غیرعامل در صدا و سیما حتی در حداقل ممکن نیز ارائه نشد و آنچه پخش شد، تنها به یکی دو مورد بسیار محدود اختصاص داشت.»
وی افزود: «بسیاری از مردمی که در معرض حملات هوایی دشمن قرار میگرفتند، نمیدانستند در چنین شرایطی چه اقدامی باید انجام دهند. در عین حال، سایر اقشار جامعه، بهویژه نسل جوان، نیز از آموزشهای لازم و اطلاعرسانی مناسب برخوردار نبودند. حتی برخی تقلیدهایی که از برنامههای خارجی در صدا و سیما انجام میشود نیز تقلیدهایی بیحاصل است و نتیجه مثبتی برای جامعه ایران به همراه ندارد.»
اتفاقاتی که امروز در صدا و سیما رخ میدهد، در آینده مشکلات بزرگی برای کشور ایجاد خواهد کرد
کمالی تأکید کرد: «صدا و سیما، پیش از آنکه به مداحان یا افرادی میدان دهد که صرفاً برای خوشایند مدیران یا حفظ جایگاه خود در رسانه و ماندن در قدرت، سخن میگویند، به افرادی نیاز دارد که جامعه ایران را بشناسند، با اندیشهها و خواستههای مردم آشنا باشند و بتوانند در راستای حفظ منافع ملی، مدیریت افکار عمومی را بر عهده بگیرند.»
وی هشدار داد: «اتفاقاتی که امروز در صدا و سیما رخ میدهد، در آینده مشکلات بزرگی برای کشور ایجاد خواهد کرد و اگر درباره این سازمان تصمیمات درستی اتخاذ نشود، در آینده شاهد نارضایتیهای بیشتری خواهیم بود؛ نارضایتیهایی که هم کشور و هم مسئولان را با چالش مواجه خواهد کرد.»
کمالی در پاسخ به این پرسش که برای جلوگیری از اقداماتی که به گفته منتقدان علیه انسجام ملی است، چه برخوردی باید با صدا و سیما صورت گیرد، اظهار کرد: «بحث من این نیست که صدا و سیما سخنان رئیسجمهور، رئیس مجلس یا دیگر مسئولان را سانسور میکند یا نمیکند و اساساً قصد ندارم درباره اشخاص صحبت کنم.»
وی ادامه داد: «مسئله اصلی، خود صدا و سیما و نوع عملکرد آن است. این سازمان، با ساختار و عملکرد فعلی، «مفتگران» است و نمیتواند پاسخگوی نیازهای کشور باشد.»
رئیس خانه احزاب ایران، با تأکید بر ضرورت تحول در رسانه ملی، گفت: «صدا و سیما باید برنامهای جدید داشته باشد و از نو ساخته شود، زیرا با شرایط کنونی در راستای منافع ملی عمل نمیکند. همه بخشهای این سازمان نیازمند بازسازی و نوسازی است و باید یک بازنگری اساسی در آن صورت گیرد.»
وی در پایان تصریح کرد: «بحث من متوجه اشخاص نیست و نمیخواهم درباره مدیران یا افراد صحبت کنم، بلکه معتقدم باید «طرحی نو» درانداخته شود؛ به این معنا که همهچیز از نو طراحی و سازماندهی شود، زیرا تنها با اختیار داشتن یک استراتژی درست و برنامه بلندمدت و کوتاهمدت، بر اساس فرهنگ ایرانی و منافع ملی، و ایجاد تغییرات اساسی، میتوان انتظار داشت صدا و سیما در مسیر مردم و خواستههای آنان حرکت کند.»