نمایش مستند «ایران، پارس نوین» ساخته اینگالف بویسن، تئودور کریستنسن و اکسل لِرگه، فرصتی برای بازخوانی یکی از مهمترین پروژههای عمرانی تاریخ معاصر ایران و بررسی نگاه سینمایی و تاریخی به ساخت راهآهن سراسری کشور فراهم کرد.
به گزارش ایلنا، مستند ۵۰ دقیقهای «ایران، پارس نوین» در صد وسیویکمین برنامه «مستندات یکشنبه»خانه هنرمندان ایران و به مناسبت پنجمین سالگرد ثبت جهانی راهآهن سراسری ایران در یونسکو به نمایش درآمد. پس از نمایش این اثر، هوشنگ گلمکانی، منتقد و کارگردان، مهرداد زاهدیان، مستندساز و محمد محسنیان، پژوهشگر تاریخ راهآهن، به بررسی ابعاد مختلف این فیلم پرداختند.
هوشنگ گلمکانی در بررسی فیلم، به نگاه مستشرقان و فیلمسازان غربی به ایران اشاره کرد و گفت این اثر، مانند بسیاری از سفرنامهها و مستندهای آن دوره، ترکیبی از نمایش بدویت و شاعرانگی شرق را ارائه میدهد. او با وجود نقد نگاه سازندگان، فیلم را به عنوان یک سند تاریخی ارزشمند دانست و تأکید کرد که حرکت از سنت به مدرنیسم در ساختار آن به شکل حسابشدهای نمایش داده شده است. مهرداد زاهدیان نیز با اشاره به شرایط تاریخی ساخت فیلم، بیان کرد که راهآهن برای ایران آن دوره تنها یک پروژه فنی نبود، بلکه نشانهای از تغییر در ساختار اقتصادی و مدیریتی کشور محسوب میشد. به گفته او، ایجاد شبکه حملونقل سراسری، اقتصاد محلی را به اقتصادی گستردهتر پیوند داد و امکان ارتباط میان مناطق مختلف را فراهم کرد.
محمد محسنیان، پژوهشگر تاریخ راهآهن، بخش مهمی از سخنان خود را به روند تولید فیلم اختصاص داد. او با اشاره به کتاب «راهآهنی که باید در شش سال ساخته شود»، توضیح داد که این اثر روایت دقیقی از سفر اینگالف بویسن به ایران و چگونگی شکلگیری پروژه مستندسازی راهآهن ارائه میکند. بویسن در سال ۱۳۱۶ برای ساخت این فیلم به ایران آمد و کمتر از یک سال فرصت داشت تا تصویری از پروژهای عظیم که در آستانه افتتاح بود، ثبت کند.
شما چه نظری دارید؟