درحالی که واردات انواع لوازم خانگی با هدف حمایت از تولید ملی مدتهاست که متوقف است نگاهی به بازار این کالا نشان می‌دهد این ممنوعیت نه تنها کمکی به حمایت از تولید ملی ؛ یعنی ایجاد رقابت،کاهش قیمت از طریق ارتقای بهره‌وری و بهبود کیفیت نکرده بلکه فقط باعث رواج کالای قاچاق در بازار شده است.
به گزارش خبرنگار اقتصادی اطلاعات، یکی از رموز اصلی موفقیت در تولید ملی، رقابت است. در کوران رقابت است که رقبا به نقایص کمی و کیفی محصول خود پی‌می‌برند و برای جلب رضایت مصرف‌کننده و قانع‌کردن وی به خرید، مجبور به افزایش بهره‌وری و فناوری برای ارتقای کیفیت و کاهش قیمت می‌شوند.
بدین‌ترتیب وقتی رقابت حذف شده و بازار به‌طور انحصاری در اختیار چندین برند با یک سطح مشخص قرار گیرد، مشخص است که چون مصرف‌کننده مجبور به خرید محصولاتی مشخص است و فروش، تضمین شده محسوب می‌شود، انگیزه‌ای برای ارتقای کیفیت و کاهش قیمت وجودندارد و لذا تولید روزبه‌روز از استانداردهای روز فاصله می‌گیرد و این فاصله را با افزایش قیمت و فشار برگرده مصرف‌کننده پر می‌کند. همچنین تولیدکننده تمام توان خود را به کار خواهد گرفت تا از رقابتی‌شدن بازار جلوگیری کند چرا که سود بی‌حساب تضمینی که زاییده بازار انحصاری است وی را به گونه‌ای تنبل کرده که حاضر به تن‌دادن به قواعد رقابت و دشواری‌ها و چالش‌های تولید محصول کیفی و خوش قیمت نیست. لذا او عمده توان خود را متمرکز بر حفظ بازار انحصاری اش می‌کند  و در این مسیر هرگونه تلاش برای آزادسازی واردات را مقابله با تولید ملی توصیف و پشت آن مخفی می‌شود.
این چرخه متاسفانه در ایران درطیف وسیعی از صنایع تولیدی به چشم می‌خورد؛ از صنعت خودرو گرفته تا صنعت لوازم خانگی که بسیار مورد نیاز مردم و محل مراجعه آنهاست.

چالش کیفیت و قیمت
صنعت لوازم خانگی ایران مدتهاست از بازار انحصاری برخوردار است که ظاهرا برای حمایت از تولید ملی و رشد کمی و کیفی کارخانه‌های تولید لوازم خانگی ایجادشده است. اما نتیجه این انحصار بلند مدت رشد این صنعت نبوده است چراکه علی‌رغم رشد کمی کارخانه‌های لوازم خانگی و حتی تیراژ بالای تولید، کیفیت محصولات تولیدی پایین و قیمت‌ها به طرز نگران‌کننده‌ای روزبه‌روز درحال افزایش بوده و دود این وضعیت مستقیما به چشم مردم رفته است. چرا که رشد قیمت متناسب با قدرت خرید نیست، لذا بسیاری از مردم به جای خرید، به سراغ تعمیر لوازم خانگی موجود خود رفته‌اند.
به عبارت صریح‌تر،بسیاری از کارخانه‌های لوازم خانگی به جای استفاده از فناوری‌های روز، به سراغ فناوری‌های دست‌چندم چینی رفته و با صرف مقادیر هنگفتی ارز، قطعات اصلی لوازم خانگی را از چین وارد کشور می‌کنند و صرفا با مونتاژکاری، آن را به چندین برابر قیمت به مردم می‌فروشند.
شهروندانی که این روزها به هردلیل راهی بازار لوازم خانگی برای ارزیابی خرید شده‌اند حتما مشاهدات متعددی از کیفیت پایین لوازم خانگی تولید داخل دارند؛ از کنده‌شدن و بی‌کیفیت بودن نوارهای پلاستیکی دور یخچال‌ها تا جفت نشدن درهای ماشین لباسشویی، صدا دادن موتور، نداشتن قدرت مکش مورد انتظار در جارو برقی‌ها تا جذاب نبودن ظاهرانواع لوازم خانگی.
همچنین مقایسه لوازم خانگی خارجی که به‌طور موردی در بازار وجود دارد با انواع خارجی، فاصله کیفیت آنها را به خوبی روشن می‌کند.
شهروندان در برابر این چالش‌های کیفی با قیمت‌هایی فضایی و نجومی مواجه می‌شوند و اولین ابهامی که در ذهنشان شکل می‌گیرد این است که :
با این قیمت‌ها اصلا نمی‌ارزد.  لذا یا خرید نمی‌کنند، یا به سراغ بازار دست‌دوم‌ها می‌روند و یا به تعمیر و نوسازی لوازمی که دارند اقدام می‌نمایند.
بدین‌ترتیب کارشناسان صنعتی معتقدند این چالش‌های کیفی و قیمتی تنها زمانی به‌طور واقعی پایان خواهد یافت که برنامه‌ریزان اقتصادی کشور دست از الگوهای شبه سوسیالیستی در نگاه به تولید ملی و بستن درهای کشور دست بردارند و به این برداشت برسند که تولید در سایه رقابت است که رشد می‌کند و بدن فربه از سودهای بادآورده انحصاری مجبور به تحرک کردن و ورزش شده و چابک و کیفی خواهدشد.
به‌زعم آنان، آزادسازی واردت لوازم خانگی برخلاف تبلیغاتی که می‌شود، عین صواب و کمک واقعی به رشد و ارتقای تولید ملی است؛جایی که انحصار و رانت،جلوی آن را گرفته است.
نیازمند بازنگری هستیم
دراین‌باره، مصطفی پوردهقان، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس در گفتگو با اطلاعات با اشاره به وضعیت بازار لوازم خانگی اظهارنظر می‌کند: ممنوعیت واردات برخی کالاهای لوازم خانگی از جمله یخچال، فریزر، ماشین لباسشویی و اجاق‌گاز، تداوم همان رویکردهایی است که در سال‌های گذشته نتایج مطلوبی به همراه نداشته است.
وی می‌افزاید:  در شرایط فعلی بیشترین منفعت از این سیاست نصیب‌شبکه‌های قاچاق می‌شود؛ زیرا در حالی که مسیر واردات رسمی محدود شده، کالاهای خارجی همچنان از مبادی غیررسمی وارد بازار می‌شوند.
پوردهقان تصریح می‌کند: محدودیت واردات، فضای رقابتی بازار را تضعیف می‌کند و در نهایت هزینه آن را مصرف‌کنندگان پرداخت می‌کنند.مردم انتظار دارند کالاهای باکیفیت را با قیمت منطقی خریداری کنند، اما در فضای انحصاری، انتخاب مصرف‌کننده محدود شده و بسیاری از محصولات با قیمت‌های بالاتر به دست خریداران می‌رسد.
عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس با انتقاد از تداوم ممنوعیت واردات لوازم خانگی اظهارنظر می‌کند: حمایت از تولید داخلی زمانی اثربخش خواهد بود که تولیدکنندگان در فضای رقابتی فعالیت کنند، نه اینکه با اتکا به محدودیت واردات و نبود رقیب، سهم بازار خود را حفظ کنند. درواقع، ارتقای کیفیت، نوآوری، سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه و افزایش بهره‌وری، مهم‌ترین ابزارهای رقابت برای تولیدکنندگان داخلی محسوب می‌شود.
وی با اشاره به عرضه گسترده برخی برندهای خارجی در بازار می‌افزاید:  وجود حجم قابل توجهی از کالاهای قاچاق لوازم خانگی نشان می‌دهد سیاست ممنوعیت واردات نتوانسته  است اهداف اولیه خود را به‌خصوص در زمینه حمایت از تولید ملی محقق کند. بدیهی است زمانی که واردات رسمی متوقف می‌شود اما تقاضای بازار همچنان پابرجاست، بخش قابل توجهی از این نیاز از طریق مسیرهای غیررسمی تأمین خواهد شد؛ موضوعی که علاوه بر کاهش درآمدهای گمرکی، امکان نظارت بر کیفیت کالاها را نیز محدود می‌کند.
به گفته او، وجود رقابت از طریق ورود بازیگران جدید به بازار لوازم خانگی ،موجب می‌شود تولیدکنندگان برای حفظ سهم بازار خود به سمت ارتقای کیفیت، کاهش هزینه‌های تولید و ارائه خدمات بهتر حرکت کنند و در نهایت مصرف‌کننده نیز از این فرآیند منتفع شود.
پوردهقان همچنین با اشاره به برخی دیدگاه‌های موجود درباره تولید داخلی می‌گوید: حرکت به سمت خودکفایی کامل و بستن مسیر تعاملات تجاری با دنیا، نمی‌تواند راهکار مناسبی برای توسعه اقتصادی باشد.اقتصادهای موفق دنیا در کنار حمایت از تولید داخلی، از ظرفیت تجارت بین‌المللی و رقابت نیز بهره می‌برند، لذا بستن بازار لوازم خانگی به روی واردات اتفاقا ضد تولید ملی است و تجربه سال‌های اخیر این موضوع را ثابت کرده است.

تلاش برای آزاد سازی واردات لوازم خانگی
سید سلمان ذاکر، دیگر عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس هم دراین باره به خبرنگار اقتصادی اطلاعات می‌گوید: در شرایطی که تولید  داخلی پاسخگوی کامل نیاز بازار نیست، می‌توان درباره برداشتن یا اصلاح موقت محدودیت واردات برای ایجاد تعادل در بازار و کنترل قیمت‌ها تصمیم‌گیری کرد.
وی تصریح می کند: ممنوعیت واردات نباید به فرصتی برای افزایش غیرمنطقی قیمت‌ها یا کاهش کیفیت محصولات داخلی تبدیل شود و تولیدکنندگان باید از فرصت ایجادشده برای ارتقای کیفیت و افزایش قدرت رقابت استفاده کنند.
ذاکر با اشاره به تجربه صنعت خودرو ، ادامه 
می‌دهد: استمرار سیاست‌های انحصاری در برخی صنایع، طی سال‌های گذشته آثار منفی خود را نشان داده است.افزایش قیمت، کاهش رقابت و محدود شدن حق انتخاب مصرف‌کنندگان از جمله پیامدهایی است که در بازارهای انحصاری مشاهده می‌شود و نباید این تجربه در سایر صنایع از جمله صنعت لوازم خانگی نیز تکرار شود.
بنابراین، دیدگاه جدیدی برای صنعت لوازم خانگی درحال شکل‌گیری است که آن، آزادسازی واردات با هدف منتفع شدن مصرف‌کننده و ارتقای صنعت داخلی لوازم خانگی از نظر فنی  و فناوری، کیفیت و قیمت است.
این نماینده مجلس اظهارنظر می‌کند: پیشنهادی که به طور مشخص دراین خصوص مطرح است این‌که علاوه بر آزاد سازی کنترل شده واردات لوازم خانگی، برندهای داخلی به صورت همکاری مشترک با برندهای مطرح لوازم خانگی دنیا، اقدام به راه‌اندازی خط تولید مشترک کنند و بخشی از محصول تولیدی را در بازار داخل عرضه و بخشی دیگر را صادر کنند.
وی می‌افزاید: این اقدام هم فشار و شوک یکباره ناشی از آزادسازی کامل واردات به کارخانه‌های داخلی وارد نمی‌کند و درعین‌حال زمینه را برای ورود رقبا به بازار ایران فراهم می‌کند و به‌علاوه، بازار داخلی را به‌طور رایگان دراختیار رقبا قرار نخواهد داد.
ذاکر تصریح می‌کند: تجربه تولید مشترک و انتقال فناوری نوین در ازای سهم بازار داخل را سالها قبل در صنعت خودرو و از طریق شرکت رنوپارس شاهد بودیم که موفق هم بود. اکنون می‌توان همان مدل را در صنعت لوازم خانگی هم پیاده کرد وبا توجه به بازار بکر و تشنه ایران، بسیاری از برندهای مطرح لوازم خانگی از این ایده و همکاری استقبال خواهندکرد.
وی درعین‌حال با اشاره به مقاومت ذینفعان وضعیت موجود انحصار در بازار  لوازم خانگی و تلاش آنها برای حفظ وضع موجود می‌گوید: سودهای بادآورده ناشی از انحصار آن‌قدر بالاست که ذینفعان ممنوعیت واردات دست به هرکار و هرنوع لابی می‌زنند تا اجازه ندهند دراین وضعیت تغییری ایجادشود.
وی می‌افزاید: هر قدر زمان بیشتری می‌گذرد، حذف این انحصار دشوارتر می‌شود؛ زیرا گروه‌هایی از این وضعیت سود می‌برند. مجلس بارها نسبت به آثار سوء اقتصادی ممنوعیت واردات هشدار داده و معتقد است بازنگری در این سیاست می‌تواند علاوه بر کاهش قاچاق، درآمدهای قانونی دولت را نیز از محل واردات لوازم خانگی افزایش دهد؛ موضوعی که برنده اصلی‌اش منافع ملی خواهد بود نه گروه‌های خاص.
عضو کمیسیون صنایع ومعادن مجلس تصریح می‌کند: ما در مجلس برای تغییر وضعیت فعلی بازار لوازم خانگی تلاش می‌کنیم و معتقدیم ادامه وضع موجود به نفع تولید ملی نیست.جلساتی در این خصوص تشکیل شده و ایده‌هایی درحال قوام گرفتن وپخته شدن است که محور آن ورود رقبای جدید به بازار لوازم خانگی کشور، شکستن انحصار موجود و درنهایت کاهش قیمت و افزایش رقابت به نفع مردم است.