به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از الجزیره، جنگ این هفته پس از یک ماه وقفه وارد مرحله جدیدی شد، زمانی که نیروهای آمریکایی روز دوشنبه به سکوهای پرتاب موشک در جزیره لارک ایران در تنگه هرمز، نزدیک به بندر راهبردی این کشور، حمله کردند. این امر باعث شد ایران به داراییهای نظامی ایالات متحده در اردن حمله کند.
از آن زمان، ایالات متحده حملات بیشتری به اهداف مختلف ایرانی انجام داده و تهران نیز در پاسخ، چندین پایگاه آمریکایی در منطقه، از جمله در اردن و امارات متحده عربی را هدف قرار داده است. خب، موشک قلعهشکن چیست، چه قابلیتهایی دارد و جدیدترین موشک در جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران چیست؟
موشک خیبرشکن یا قلعهشکن چیست؟
این یک موشک بالستیک میانبرد است که توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران به عنوان بخشی از طیف وسیعتر موشکهایش توسعه داده شده است. این موشک یکی از جدیدترین سامانههای موشکی میانبرد ایران است که بردی تقریباً ۱۴۵۰ کیلومتری دارد و ظرفیت حمل کلاهک آن ۴۴۹ تا ۵۹۰ کیلوگرم است.
در مقابل، ایالات متحده در طول این درگیری موشکهای تهاجمی دقیق (PrSM) را معرفی کرده است که توسط لاکهید مارتین، تولیدکننده آن، به عنوان موشکهای تهاجمی دقیق دوربرد توصیف شده است و میتوانند اهدافی را در فاصله ۶۰ کیلومتری تا بیش از ۴۹۹ کیلومتری هدف قرار دهند.
ایالات متحده همچنین از موشکهای کروز تاماهاک استفاده کرده که سلاحهای دوربرد و هدایتشونده دقیقی هستند که میتوانند در ارتفاع پایین پرواز کنند و اهدافی را تا فاصله ۲۵۰۰ کیلومتری هدف قرار دهند.
خِیبرشکن در سال ۲۰۲۲ رونمایی شد و نام خود را از خیبر، کلمهای برای یک قلعه مستحکم مرتبط با تاریخ صدر اسلام، گرفته است. شکن به معنای شکننده یا نابودگر است.
یکی از ویژگیهای کلیدی این موشک، پیشرانه سوخت جامد است که به آن اجازه میدهد در عرض چند دقیقه در طول یک بحران پرتاب شود. موشکهای سوخت جامد از قبل با سوخت پر میشوند، بنابراین نیازی به سوختگیری درست قبل از پرتاب ندارند - فرآیندی که میتواند چند ساعت طول بکشد. این امر باعث میشود کار با آنها آسانتر و ایمنتر، احتمال شناسایی کمتر و به پشتیبانی لجستیکی کمتری برای حمل سوخت نیاز داشته باشد.
این سوخت متراکم است و به سرعت میسوزد و نیروی رانش کوتاه اما قدرتمندی تولید میکند. همچنین میتواند برای مدت طولانی بدون تخریب یا از بین رفتن ذخیره شود، برخلاف سوخت مایع که بیشتر مستعد زوال است.
ایران از موشک خیبرشکن خود کجا استفاده کرده است؟
ایران بارها اعلام کرده است که از زمان آغاز درگیری شش ماهه با حملات آمریکا و اسرائیل به تهران و سایر نقاط اطراف ایران در 28 فوریه، از موشکهای خیبرشکن علیه مواضع نظامی آمریکا در منطقه استفاده کرده است. صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران گزارش داد که نیروهای ایرانی این موشک را در حملات تلافیجویانه به داراییهای آمریکا در اردن در این هفته به کار گرفتهاند.
در 20 ژوئیه، سپاه پاسداران تصاویری را منتشر کرد که خیبرشکن را در کنار موشکهای بالستیک فاتح-110، ذوالفقار و عماد در حال استفاده در حملات به اهداف نظامی آمریکا نشان میداد. چهار روز قبل، سپاه پاسداران اعلام کرد که یک مرکز تعمیر و نگهداری جتهای آمریکایی و یک مرکز فرماندهی و کنترل جدید در ازرق اردن را با موشکهای خیبرشکن هدف قرار داده است.
ایران چه سامانههای موشکی دیگری دارد؟
ایران ترکیبی از موشکهای کوتاهبرد، میانبرد و دوربرد را در اختیار دارد. موشکهای بالستیک کوتاهبرد که بردی بین ۱۵۰ تا ۸۰۰ کیلومتر دارند، برای رسیدن به اهداف نظامی نزدیک در حملات منطقهای سریع ساخته شدهاند.
سامانههای اصلی شامل انواع فاتح: ذوالفقار، قیام-۱ و موشکهای قدیمیتر شهاب-۱/۲ هستند. برد کوتاهتر آنها میتواند در مواقع بحرانی یک مزیت باشد زیرا میتوانند به صورت رگباری پرتاب شوند، زمان هشدار را کاهش دهند و پیشگیری را دشوارتر کنند.
موشکهای بالستیک میانبرد، با بردی تقریباً ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ کیلومتر (۹۰۰ تا ۱۲۰۰ مایل)، شامل سیستمهایی مانند شهاب-۳، عماد، قدر-۱، انواع خرمشهر و سجیل، در کنار طرحهای جدیدتر مانند خیبرشکن و حاج قاسم میشوند. این موشکها اهداف اسرائیلی و سایتهای مرتبط با ایالات متحده در کشورهای خلیج فارس را در برد خود قرار میدهند.
ایران همچنین زرادخانهای از موشکهای کروز مانند سومار، یاعلی، انواع قدس، هویزه، پاوه و رعد دارد. سومار بردی معادل ۲۵۰۰ کیلومتر (۱۵۵۳ مایل) دارد.
آیتالله سیدعلی خامنهای، رهبر شهید ایران، پیش از این برد موشکهای ایران را به ۲۲۰۰ کیلومتر محدود کرده بود، اما پس از جنگ ۱۲ روزه اسرائیل علیه ایران در ژوئن ۲۰۲۵، این محدودیت ظاهراً برداشته شد.
آخرین خبر از جنگ آمریکا و ایران چیست؟
تشدید اخیر تنشها، دورهای از آرامش نسبی را به پایان رسانده است. آمریکا در ۳۱ آگوست حملات به اهداف ایرانی را از سر گرفت و فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرد به مواضع سپاه پاسداران در جنوب ایران حمله کرده است.
ایران با موشک و پهپاد به نیروهای آمریکایی و داراییهای نظامی مستقر در منطقه پاسخ داد. روز سهشنبه، ارتش آمریکا اعلام کرد که موج دیگری از حملات علیه اهداف نظامی ایران را تکمیل کرده است.
تهران گزارش داد که آمریکا همچنین به اهداف غیرنظامی، از جمله خانهای که در جریان یک جشن عروسی در شهر کوهستک بمباران شد، حمله کرده و حداقل پنج نفر را کشته و ۶۸ نفر را زخمی کرده است، از جمله زنان و کودکان.
ارتش ایران اعلام کرد که در پاسخ به این حمله، به پایگاهها و داراییهای آمریکا در اردن، بحرین، کویت و اربیل عراق حمله کرده است.
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، پیش از این تهدید کرده بود که در صورت تلافی ایران، حملات بیشتری انجام خواهد داد، در حالی که تهران اعلام کرد که به حملات آمریکا نیز پاسخ خواهد داد. درگیریهای تازه همچنین تنگه هرمز را دوباره در مرکز بحران قرار داده، زیرا نیروهای ایرانی و آمریکایی برای کنترل این آبراه حیاتی رقابت میکنند.
قیمت نفت این هفته به شدت افزایش یافت، زیرا بازارها به درگیریهای تازه بین آمریکا و ایران و خطری که حمل و نقل انرژی از طریق این آبراه کلیدی را تهدید میکند، واکنش نشان دادند. این آبراه کلیدی ۲۵ درصد از نفت و فرآوردههای نفتی جهان را در زمان صلح حمل میکند.