تجارتنیوز نوشت: بازار جهانی نفت در هفته گذشته تحت تأثیر تشدید تنشها در خاورمیانه، کاهش جریان نفت از مسیرهای حیاتی کشتیرانی و نگرانی درباره تداوم اختلال در عرضه، هفتهای صعودی و پرنوسان را پشت سر گذاشت. قیمت نفت برنت که هفته را در محدوده ۹۷ دلار آغاز کرده بود، در ادامه از مرز ۱۰۵ دلار عبور کرد و نفت خام آمریکا نیز به بالای ۱۰۰ دلار رسید.
دوشنبه ۱۶ شهریور؛ آغاز هفته با رشد قیمت نفت
قیمت نفت در معاملات روز دوشنبه افزایش یافت. نفت خام برنت با ۷۹ سنت افزایش معادل ۰.۸۲ درصد به ۹۷ دلار و ۷ سنت رسید و نفت خام آمریکا نیز با ۸۰ سنت رشد معادل ۰.۸۷ درصد در سطح ۹۲ دلار و ۲۸ سنت معامله شد.
مهمترین عامل افزایش قیمت، تداوم تنشها در خاورمیانه و نگرانی درباره اختلال بلندمدت در عرضه نفت از این منطقه بود. کاهش جریان نفت از تنگه هرمز که مسیر عبور حدود یکپنجم نفت خام و الانجی جهان محسوب میشود، نگرانی معاملهگران را افزایش داد. در همین حال، اوپکپلاس در نشست روز یکشنبه روند لغو کاهش عرضه داوطلبانه را برای ماه اکتبر متوقف کرد که به محدودتر شدن چشمانداز عرضه کمک کرد.
تحلیلگران نیز احتمال تداوم اختلال در عرضه را جدی دانستند و پیشبینی کردند بازگشت ظرفیت تولید به سطح پیش از جنگ ممکن است تا اواخر سهماهه نخست یا اوایل سهماهه دوم سال ۲۰۲۷ به طول بینجامد.
سهشنبه ۱۷ شهریور؛ افزایش نگرانی از اختلال طولانیمدت
قیمت نفت در روز سهشنبه نیز روند صعودی خود را ادامه داد. برنت با ۴۹ سنت افزایش به ۹۷ دلار و ۴۹ سنت رسید و نفت خام آمریکا با رشد یک دلار و ۴۴ سنتی در سطح ۹۲ دلار و ۹۲ سنت معامله شد.
عامل اصلی رشد قیمتها، افزایش نگرانیها درباره طولانی شدن درگیریها و محدود ماندن عرضه نفت از تولیدکنندگان خلیج فارس بود. تحلیلگران معتقد بودند تشدید تنشهای منطقهای میتواند نگاه بازار به ریسکهای قیمت نفت را نه فقط برای پایان سال ۲۰۲۶، بلکه برای سال ۲۰۲۷ تغییر دهد.
در همین حال، گلدمن ساکس پیشبینی قیمت برنت و نفت آمریکا برای دسامبر ۲۰۲۶ را پنج دلار افزایش داد و به ترتیب به ۸۵ و ۸۰ دلار رساند. این بازنگری نشان میداد بازار انتظار دارد اختلال در مسیرهای انرژی خاورمیانه برای مدت طولانیتری ادامه پیدا کند.
چهارشنبه ۱۸ شهریور؛ برنت در آستانه ۱۰۰ دلار
تشدید تنشها در خاورمیانه در روز چهارشنبه جهش بیشتری در بازار نفت ایجاد کرد. قیمت برنت با رشد ۱.۳ درصدی به ۹۹ دلار و ۲۲ سنت رسید و نفت خام آمریکا نیز با ۱.۲ درصد افزایش در سطح ۹۴ دلار و ۱۳ سنت معامله شد.
نزدیک شدن برنت به مرز ۱۰۰ دلار، نشانه تشدید نگرانیها درباره عرضه نفت بود. قیمت برنت از اوایل ماه اوت حدود ۲۵ درصد افزایش یافته بود. تحلیلگران هشدار دادند که افزایش قیمت نفت، بهویژه در آسیا که وابستگی بالایی به واردات انرژی دارد، میتواند فشارهای تورمی را افزایش دهد.
پنجشنبه ۱۹ شهریور؛ عبور برنت و نفت خام آمریکا از ۱۰۰ دلار
روند صعودی بازار در روز پنجشنبه شدت گرفت و نفت برنت با بیش از چهار درصد افزایش از مرز ۱۰۵ دلار عبور کرد. برنت با چهار دلار و ۵ سنت رشد به ۱۰۵ دلار و ۲۶ سنت رسید و نفت خام آمریکا نیز با افزایش ۳ دلار و ۹۹ سنتی در سطح ۱۰۰ دلار و ۴ سنت قرار گرفت.
این رشد نتیجه نگرانی فزاینده معاملهگران درباره اختلال طولانیمدت در عرضه انرژی خاورمیانه بود. در این میان، وضعیت تقاضای چین اهمیت بیشتری پیدا کرد. افزایش خرید نفت از سوی بزرگترین واردکننده نفت خام جهان میتواند اثر کمبود عرضه را تشدید کند و قیمتها را بالاتر ببرد.
از سوی دیگر، اوپک پیشبینی رشد تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ را برای پنجمین بار متوالی کاهش داد. با وجود این، شدت اختلالهای عرضه در خاورمیانه باعث شد بازار در کوتاهمدت بیشتر تحت تأثیر ریسک عرضه قرار گیرد.
جمعه ۲۰ شهریور؛ کاهش قیمتها با سیگنال مذاکره
قیمت نفت در روز جمعه کاهش یافت، اما همچنان در مسیر ثبت رشد هفتگی بیش از ۹ درصد قرار داشت. برنت با ۲ دلار و ۴۶ سنت کاهش به ۱۰۵ دلار و ۱۷ سنت رسید و نفت آمریکا نیز با افت ۲ دلار و ۴۴ سنتی در سطح ۱۰۰ دلار و ۴ سنت معامله شد.
انتشار گزارشهایی درباره احتمال مذاکره وزیران امور خارجه کشورهای حاشیه خلیج فارس برای رفع اختلال در تردد از تنگه هرمز، مهمترین عامل کاهش قیمتها بود. با این حال، معاملهگران همچنان نسبت به ریسکهای عرضه محتاط بودند.
همزمان، کاهش عرضه نفت عربستان و نگرانی درباره مسیرهای کشتیرانی، بازار فرآوردههای نفتی را نیز تحت فشار قرار داد. قیمت گازوئیل در آمریکا برای نخستین بار از مرز ۶ دلار در هر گالن عبور کرد و نشان داد بحران عرضه فقط به بازار نفت خام محدود نشده است.
شنبه ۲۱ شهریور؛ عربستان و بابالمندب، زنگ خطر تازه بازار
در روز شنبه، بازار نفت با مجموعهای از تحولات مهم در سمت عرضه مواجه شد. برنت با ۳ دلار و ۲ سنت کاهش در سطح ۱۰۴ دلار و ۶۱ سنت بسته شد و نفت خام آمریکا نیز با ۲ دلار و ۴۳ سنت افت به ۱۰۰ دلار و ۵ سنت رسید. کاهش قیمت در پایان هفته بیشتر تحت تأثیر اصلاح بازار و ارزیابی دوباره ریسکها رخ داد، اما تحولات سمت عرضه نگرانیهای جدیدی ایجاد کرد.
مهمترین اتفاق، اعلام توقف موقت عملیات خط لوله شرق به غرب عربستان سعودی بود. این خط لوله یکی از مسیرهای حیاتی صادرات نفت عربستان است که امکان انتقال نفت بدون عبور از تنگه هرمز را فراهم میکند. ظرفیت انتقال این مسیر حدود ۷ میلیون بشکه در روز است و اهمیت آن پس از کاهش شدید تردد نفتکشها از هرمز بیشتر شده است.
خبرگزاری رویترز روز شنبه ۲۱ شهریور گزارش داد که بغداد و ریاض منشأ حمله به خط لوله عربستان را خاک عراق اعلام کردهاند.
تعطیلی این خط لوله در شرایطی رخ داده که تولید نفت عربستان نیز بهشدت کاهش یافته و به پایینترین سطح از سال ۱۹۹۰ رسیده است. گزارشها از شناسایی چندین آتشسوزی در نزدیکی مسیر خط لوله حکایت داشت، هرچند بخشی از این آتشسوزیها به محلهای اضطراری سوزاندن نفت و گاز نسبت داده شده است. در نتیجه، هنوز مشخص نیست اختلال ایجادشده در خط لوله چه مدت ادامه خواهد داشت.
همزمان، وضعیت بابالمندب نیز به یکی از نگرانیهای اصلی بازار تبدیل شد. گزارشها درباره درگیریهای تازه حوثیهای یمن در تنگه بابالمندب، نگرانیها درباره امنیت یکی از مهمترین مسیرهای تجارت انرژی جهان را افزایش داد. کاهش عبور فرآوردههای نفتی از هرمز نیز نشان میدهد بخش قابل توجهی از مسیرهای حملونقل انرژی در منطقه با محدودیت مواجه شدهاند.
اختلال همزمان در هرمز و بابالمندب میتواند پیامد قابل توجهی برای بازار آسیا داشته باشد. در چنین شرایطی، نفتکشها ناچار به انتخاب مسیرهای طولانیتر میشوند که زمان حمل را افزایش داده و هزینه حملونقل را بالا میبرد. افزایش تقاضا برای محمولههای جایگزین نیز میتواند قیمت نفت در بازارهای فیزیکی را تقویت کند.
مجموع تحولات هفته گذشته نشان میدهد توقف خط لوله شرق به غرب عربستان و افزایش تهدیدها در بابالمندب میتواند ریسکهای جدیدی برای بازار ایجاد کند. اگر اختلال در هرمز، بابالمندب و مسیرهای صادراتی عربستان ادامه یابد، فشار صعودی بر قیمت نفت و فرآوردههای نفتی میتواند در هفتههای آینده نیز ادامه داشته باشد.