سرانجام پس از ۲۳ سال حضور نیروهای موسوم به ائتلاف بین المللی ضد داعش به رهبری آمریکا در عراق که با مخالفت های گسترده داخلی همراه بود، منابع خبری از پایان رسمی خروج این ائتلاف از عراق خبر دادند؛ اقدامی که با استقبال گسترده مردم روبرو و این کشور را وارد مرحله ای جدید از حیات سیاسی و امنیتی کرده است.
نخستوزیر عراق در بیانیه ای اعلام کرد با تثبیت کنترل نیروهای عراقی بر وضعیت امنیتی کشور، مأموریت ائتلاف بینالمللی تحت امر آمریکا در عراق رسما به پایان رسیده و مرحله جدیدی با محوریت حاکمیت بغداد آغاز شده است.
«علی الزیدی» در مراسم جشنی که به همین مناسبت در بغداد برگزار شد خروج نیروهای آمریکایی از خاک عراق را «روز استقلال» کشورش توصیف کرد وبا بیان اینکه دستگاههای امنیتی عراق کنترل اوضاع کشور را در دست گرفتهاند، گفت: مرحله جدیدی آغاز شده که عنوان آن حاکمیت عراق، قدرت نهادهای آن، آمادگی نیروهایش و شراکتهای آن با دوستانش
است. وی تأکید کرد: کشورهای دوست در رویارویی سرنوشتساز عراق با تروریسم به ما کمک کردند. نخستوزیر عراق گفت: هیچ سلاحی خارج از چارچوب قانون و نهادهای دولتی و مطابق قانون اساسی، خواست مرجعیت و مطالبات مردم، وجود نخواهد داشت.
در همین حال، سرتیپ «یحیی رسول» سخنگوی وزارت دفاع عراق خبر داد که دیگر هیچ نیرویی از ائتلاف بینالمللی آمریکا در خاک عراق حضور ندارد. وی به شبکه خبری الجزیره گفت نظامیان عراق به تنهایی میتوانند حاکمیت این کشور را حفظ کنند. این فرمانده عراقی تصریح کرد پس از خروج نظامیان ائتلاف آمریکا، بغداد در قالبهای دیگری با این ائتلاف همکاری خواهد کرد.
جشن و پایکوبی عراقیها
همزمان با خروج نیروهای نظامی آمریکا از عراق و اعلام رسمی آن از سوی مراجع رسمی و دولتی، مردم در بغداد ، پایتخت و برخی مناطق دیگر این کشور به جشن و پایکوبی پرداختند ؛ اقدامی از دوران سخت مردم این کشور طی سال ها حضور اشغالگران آمریکایی خبر می دهد.
رسانه ها در همین رابطه با انتشار تصاویری از جشن ها و حضور مردم در خیابان ها و تجمع در برخی مکان ها ، خوشحالی آنان و حتی نیروهای امنیتی این کشور را به تصویر کشیدند. بر اساس
گزارش ها، برخی از مردم عراق هم در حرکتی خودجوش در قالب کاروان خودرویی با حضور در خیابان ها ، پایان حضور نیروهای ائتلاف بینالمللی به رهبری آمریکا در عراق را جشن گرفتند.
بیانیه پنتاگون
در همین حال، وزارت جنگ آمریکا (پنتاگون) ضمن اعلام پایان رسمی حضور ائتلاف تحت امر واشنگتن در عراق، در بیانیه ای تاکید کرد انتظار میرود نیروهای امنیتی عراق تلاشهای مستمر برای تأمین امنیت کشور و مهار بقایای گروه داعش را راهبری کنند. «شان پارنل» سخنگوی پنتاگون اعلام کرد ایالات متحده و شرکایش با خروج نیروها و تجهیزات ائتلاف از پایگاه هوایی اربیل، رسما به ماموریت در عراق پایان دادند. پنتاگون همچنین اعلام کرد نیروها و تجهیزات ائتلاف آمریکا در راستای پایان این مأموریت نظامی ۱۲ساله، پایگاه هوایی اربیل را ترک کردند.
بر اساس اعلام پنتاگون، نیروهای امنیتی عراق، از جمله نیروهای پیشمرگه و دیگر نیروهای امنیتی در منطقه کردستان عراق، از این پس نقش اصلی را در تأمین امنیت این کشور بر عهده خواهند داشت. در ادامه این بیانیه آمده که پنتاگون همچنان به ارائه آموزشهای هدفمند و حمایتهای اطلاعاتی به شرکای عراقی خود ادامه خواهد داد. به نوشته خبرگزاری اسپوتنیک، نظامیان آمریکایی در عراق طبق توافق دولت پیشین واشنگتن به ریاست جو بایدن در سال ۲۰۲۴مبنی بر پایان حضور نظامی در این کشور، به اردن منتقل شدند.
تلفات ۴۵۰۰ نفری آمریکا در عراق
دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا هم در سخنانی گفت که خرسندم اعلام کنم آخرین نیروهای آمریکایی نیز عراق را ترک کرده اند و ما در شرایطی این کشور را ترک کردیم که نخست وزیری فوقالعاده در عراق بر سر کار است.
نیروهای آمریکایی ابتدا در سال ۲۰۰۳برای سرنگونی صدام حسین به عراق حمله کردند و پس از اشغال این کشور و روی کار آوردن دولتی با محوریت شیعیان، با مقاومت و حملات گروهها و نیروهای مردمی و سرانجام در پایان سال ۲۰۱۱از آنجا خارج شدند.
آمریکایی ها اما کمتر از سه سال بعد بازگشتند تا در جنگی بزرگ (بین سالهای ۲۰۱۴تا ۲۰۱۷) به نیروهای عراقی برای شکست داعش کمک کنند. شمار تلفات آمریکاییها طی ۲۳ سال اشغال عراق را ۴۵۰۰ تن اعلام می کنند که تقریباً دو برابر تلفات آنها در جنگ همزمان در افغانستان بود؛ جنگی که با خروج ناگهانی آمریکا در سال ۲۰۲۱به پایان رسید. این در حالی است که با در نظر گرفتن همه گزارش ها، هزینه نهایی جنگ امریکا در عراق، حدود ۲هزار میلیارد دلار بوده است.
آمریکا در طول دوران ماموریت خود علیه داعش ۸۰ هزار نیروی نظامی در خاک عراق مستقر کردکه هر چند شمار آنها در سال های اخیر تا ۲۵۰۰ نفر کاهش یافته بود.
این دومین خروج کامل نظامیان آمریکایی از خاک عراق از زمان سقوط صدام در این کشور در سال ۲۰۰۳ میلادی است.
رئیس مجلس: عراق جای چانه زنی نیست
همزمان با این رویدادها و پس از پایان مأموریت ائتلاف بینالمللی در عراق و خروج نیروهای آمریکایی از آخرین پایگاههای خود، رئیس پارلمان عراق در سخنانی ضمن تأکید بر اینکه حاکمیت کشور و تمامیت ارضی، جای مصالحه و چانهزنی ندارد، گفت: بغداد اجازه نخواهد داد از داخل خاک عراق علیه هیچ کشوری استفاده شود. هیبت الحلبوسی گفت حفاظت از حاکمیت کشور، تمامیت ارضی و استقلال، موضوعی برای چانهزنی یا معامله نیست.
همزمان رئیس حزب دموکرات کردستان عراق تاکید کرد عراق به اندازه کافی نیروی پیشمرگ و فدایی دارد و در حال حاضر هماهنگی بسیار خوبی با بغداد وجود دارد.
مسعود بارزانی در بیانیهای رسمی به مناسبت پایان ماموریت ائتلاف ضد داعش در عراق اعلام کرد: من به هر طرفی که خیال تهدید ثبات اقلیم کردستان را دارد، میگویم این کشور تعداد کافی نیروهای پیشمرگ و فدایی وطن برای خنثی کردن هرگونه تهدید یا تجاوزی را دارد.
ارجاع قانون الحشد الشعبی به پارلمان
همزمان با اعلام رسمی پایان حضور نیروهای ائتلاف آمریکا در عراق، دولت الزیدی در بیانیه ای از موافقت هیأت وزیران این کشور با طرح قانون الحشد الشعبی و ارجاع آن به پارلمان برای رأیگیری خبر داد. به گزارش شبکه الجزیره، در بیانیه دولت عراق آمده که هیأت وزیران این کشور با طرح قانون الحشد الشعبی موافقت کرده است.
همزمان «صباح النعمان» سخنگوی فرمانده کل نیروهای مسلح عراق ضمن اعلام پایان رسمی حضور آمریکا در این کشور، درباره موضوع سلاح گروههای مسلح تأکید کرد که انحصار سلاح در دست دولت موضوعی اساسی است و بغداد برای کنترل سلاح گروههای مسلح تلاش کرده است. وی افزود: هیچ توجیهی برای وجود سلاح خارج از نهادهای دولتی عراق وجود ندارد. النعمان همچنین گفت: دولت، نظر گروههایی را که تحویل سلاح را به خروج ائتلاف مشروط کرده بودند، محترم شمرده است. وی بدون نام بردن از گروهی خاص اعلام کرد سه گروه بزرگ عراقی تمامی سلاحهای خود را به دولت تحویل دادهاند و برخی گروههای دیگر نیز با نامهای جدید به نیروهای الحشد الشعبی خواهند پیوست.
مخالفت مقاومت با تحویل سلاح
در همین حال، سخنگوی گردانهای سید الشهدای عراق که از گروههای مهم مقاومت این کشور است، با تاکید بر تداوم گزینه مقاومت، تصریح کرد که به هیچ عنوان تحویل سلاح به دولت مطرح نیست. شیخ «کاظم الفرطوسی» به پایگاه خبری لبنانی «یونیوز» گفت این گروه از مقاومت عقبنشینی نکرده و هیچ تحویل سلاحی در کار نخواهد بود. وی تصریح کرد: فشارها ما را از ادامه مسیر بازنداشته و منجر به عقبنشینی حتی به اندازه یک گام در رویارویی با دشمن نخواهد شد.
همچنین حاج ابومجاهد العساف، مسئول امنیتی گردانهای حزبالله عراق تاکید کرد اگر محاصره هوایی علیه ایران بعد از یکم اکتبر (نهم مهرماه) ادامه یابد، مردم عراق موضعی روشن در این باره خواهند داشت و احتمال بستن گذرگاههای کشورهای مشارکتکننده در محاصره علیه مردم ایران وجود دارد.
دستورات مقتدا صدر
در چنین شرایطی رهبر جریان صدر عراق همزمان با اعلام خروج ائتلاف ضد داعش تحت امر واشنگتن، از انحلال یک گروه مسلح وابسته به این جریان خبر داد و در عین حال خواستار پرداخت غرامت از سوی آمریکا بابت خسارتهای ناشی از اشغال عراق شد. مقتدا صدر همچنین فرامینی صادر کرد که از آن جمله تصمیم گرفت تیپ مسلح «روز موعود» را منحل و «ارتش امام مهدی(عج)» را به «مؤسسه انصارالمهدی» تبدیل کند. او خواستار غرامت از ارتش آمریکا برای خسارات وارده در طول اشغالگری و اقدام قانونی در این زمینه شد.
صدر همچنین به ایالات متحده و کشورهای همسایه درباره مداخله در امور عراق هشدار داد و تهدید به قطع روابط و تلافیجویی کرد.
او سه اولویت «محدود کردن سلاح به دولت از طریق یک برنامه اعلامشده عمومی»، «استعفای رهبران سیاسی فعلی و بازکردن راه برای چهرههای جدید» و «تقویت نیروهای امنیتی، بهویژه مرزبانان» را برای مرحله بعدی مشخص کرد. همچنین جنبش عصائب اهلالحق نیز با توصیف خروج نیروهای آمریکایی به عنوان یک نقطه عطف تاریخی، بر ادامه مبارزه و لزوم رهایی درآمدهای نفتی عراق از سلطه آمریکا و مقابله با اشغالگری ترکیه در شمال عراق تاکید کرد.
ادعای وال استریت ژورنال
در همین حال، نشریه وال استریت ژورنال گزارش داد که تعدادی از سامانههای پدافندی و تفنگداران آمریکایی در عراق باقی میمانند. این نشریه به نقل از یک مقام پنتاگون گزارش داد که آمریکا قابلیتهای اطلاعاتی و شناسایی خود را که میتواند در داخل عراق مورد استفاده قرار گیرد، حفظ خواهد کرد. وی که نامش فاش نشد، توضیح داد: تعدادی از سامانههای پدافندی و تفنگداران آمریکایی برای محافظت از اماکن و هیأتهای دیپلماتیک آمریکا در عراق باقی خواهند ماند.
در این گزارش آمده است: یک سامانه پدافند موشکی پاتریوت که در نزدیکی اربیل مستقر بود، از عراق خارج شده است. این مقام آمریکایی همچنین مدعی شد که واشنگتن اهمیت جلوگیری از حملات شبهنظامیان حامی ایران را برای دولت بغداد روشن کرده است. روزنامه ایندپندنت عربی هم در گزارشی نوشت عقبنشینی آمریکا از عراق، پیروزی تاریخی برای ایران و متحدانش است.
شما چه نظری دارید؟