گروه شهرستانها: طی سالهای گذشته مانورهای مدیریت بحران در کشور بیشتر به تمرینهایی نمادین برای نمایش آمادگی دستگاهها بدل شده بود. تمرینهایی که گاه به پناهگیری دانشآموزان در مدارس یا اجرای چند دستورالعمل محدود می شد و کاستیهای آن در میدان واقعی بحران، نمود مییافت.
تغییر رویکرد مانورها از حالت نمایشی به توان عملیاتی در ایران، با قرار گرفتن در میان ۱۰کشور نخست جهان از نظر حادثهخیزی، بیش از آن که یک انتخاب باشد، ضرورتی انکارناپذیر است.
به گزارش اطلاعات، در مدیریت بحران، آمادگی واقعی زمانی معنا مییابد که دستگاهها نه در شرایط کنترلشده و از پیش طراحیشده، بلکه در موقعیتی نزدیک به واقعیت، توان تصمیمگیری، سرعت واکنش و هماهنگی خود را سنجش کنند.
تجربه بحرانهای مختلف هم نشان داده است که داشتن تجهیزات و نیروی انسانی بهتنهایی تضمینکننده موفقیت نیست و آنچه در لحظه وقوع حادثه اهمیت مییابد، نحوه بهکارگیری این ظرفیتها و پیوند میان دستگاههای مختلف است.
در سالهای گذشته وقوع حوادثی مانند زلزله و سیل در نقاط مختلف کشور، بارها این واقعیت را به نمایش گذاشته است که فاصله میان آمادگی روی کاغذ و توان عملیاتی در میدان میتواند در لحظات نخست یک بحران، تعیینکننده باشد. در چنین شرایطی، سرعت واکنش، هماهنگی دستگاههای امدادی و خدماتی، نحوه استفاده از تجهیزات و توان مدیریت میدانی، همگی در کاهش پیامدهای حادثه نقش دارند؛ موضوعی که ضرورت بازنگری در شیوه برگزاری مانورها و تبدیل آنها به تمرینهایی واقعی و عملیاتی را پررنگتر کرده است.در این زمینه، رزمایش تمامعیار «صلابت زاگرس» در فارس با سناریوی وقوع زلزله ۶.۷ریشتری، به جای تمرکز بر نمایش تجهیزات و اجرای تشریفاتی مأموریتها، توان واقعی دستگاههای امدادی، خدماتی و اجرایی را در شرایط اضطراری به آزمون گذاشت.
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور دیروز در حاشیه برگزای مانور یاد شده در شیراز با بیان این که ایران از نظر حادثهخیزی در میان ۱۰کشور نخست جهان قرار دارد، از تغییر رویکرد در برگزاری رزمایشهای مدیریت بحران از سال گذشته خبر داد و افزود: رزمایشها از حالت نمادین خارج شده است و با رویکردی واقعی و در ابعاد عملیاتی برگزار میشوند.
به گزارش ایسنا، حسین ساجدینیا اظهار داشت: ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی خود در معرض حوادث و مخاطرات طبیعی متعددی قرار دارد و از حدود ۵۹مخاطره شناساییشده در جهان، تاکنون بیش از ۳۵مورد در کشور تجربه شده است و بیشترین فراوانی این مخاطرات هم در حوزههایی مانند سیل، زلزله، فرونشست زمین، فروریزش و گردوغبار است که مدیریت این شرایط نیازمند رویکردی علمی و مستمر است.
وی افزود: از پارسال تصمیم گرفته شد رزمایشها در سراسر کشور از حالت نمادین خارج و با رویکردی کاملاً واقعی برگزار شوند تا میزان حقیقی تجهیزات، امکانات و آمادگی نیروی انسانی دستگاهها در عمل سنجیده شود.
وی با اشاره به این که مانور فارس چهاردهمین مرحله از این سلسله رزمایشهاست و این برنامه تا پایان امسال در سایر استانهای کشور هم به اجرا درخواهد آمد، گفت: در گذشته برخی مانورها گاهی صرفاً به پناهگیری در مدارس خلاصه میشد، اما شرایط امروز ایجاب میکند رزمایشها، عینی و در ابعاد واقعی برگزار شود.
معاون وزیر کشور با اشاره به چالشهای ناشی از شرایط جنگی و تأثیر آن بر روند اجرای برنامهها اظهار داشت: کشور از نظر امکانات، زیرساختها و نیروی انسانی متعهد کمبودی ندارد و آنچه سرنوشتساز است، اعمال مدیریت هوشمندانه میدانی و برخورداری از روحیه همدلی در بهکارگیری همین ظرفیتهاست.
ساجدینیا با تأکید بر این که سنجش توانمندی دستگاهها باید بر اساس واقعیتهای موجود انجام شود، گفت: بر اساس تدابیر راهبردی و رهنمودهای ابلاغی درباره واقعی بودن رزمایشها، ارزیابیها در سازمان مدیریت بحران بدون تعارف انجام میشود و نمرات هم بر مبنای عملکرد واقعی دستگاهها ثبت خواهد شد.
رئیس سازمان مدیریت بحران کشور ادامه داد: حضور فعال ارکان امدادی و زیرساختی از جمله هلالاحمر، اورژانس، راهداری، دستگاههای آب و فاضلاب و مجموعههای حوزه انرژی، توان پیوند سریع و مؤثر دستگاهها را در «ساعت صفر» بحران به نمایش میگذارد.وی با تأکید بر ضرورت پایش هوایی و رصد تصویری عملیات ادامه داد: ارزیابی دقیق زمانی کامل میشود که علاوه بر گزارشهای کلامی، جزئیات میدان از طریق تصاویر زنده و پایش هوایی هم در دستور کار قرار گیرد تا نقاط قوت شناسایی و تقویت شوند و کاستیها هم برای تصمیمگیریهای بعدی مورد توجه قرار گیرند.
سناریوی زلزله ۷/۶ ریشتری در «صلابت زاگرس»
مدیرکل مدیریت بحران استانداری فارس با اشاره به مانور «صلابت زاگرس» در شهر صدرا با سناریوی وقوع زلزله ۷/۶ ریشتری و پیامدهای ثانویه آن گفت: در این مانور میزان آمادگی عملیاتی و تابآوری دستگاههای اجرایی، هماهنگی بینبخشی و نحوه پاسخ به شرایط اضطراری ارزیابی شد.
غلامرضا غلامی افزود: دستگاههای اجرایی، تیمهای عملیاتی و واحدهای خدماتی در محدوده مانور مستقر شدند و عملکرد آنها بهصورت دقیق و لحظهای پایش شد.
محمود رضاییکوچی معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری فارس همچنین گفت: در این تمرین، همپوشانی مأموریت دستگاههای امدادی و خدماتی و نحوه جلوگیری از موازیکاری آنها در شرایط بحران سنجیده میشود. سناریوی مانور علاوه بر زلزله، بحرانهایی مانند سیل، صاعقه، آتشسوزی و تهدیدات پدافند غیرعامل را هم دربر میگیرد.
وی افزود: در این رزمایش از تجهیزات نوین و فناوریهای مورد استفاده دستگاههای اجرایی هم در الگوهای عملیاتی استفاده شد و هدف، شناسایی نقاط قوت، اصلاح گلوگاههای عملیاتی و افزایش آمادگی دستگاهها در برابر شرایط اضطراری است.
اطلاعرسانی دقیق، رکن مدیریت بحران است
استاندار فارس هم در این رزمایش برگزاری مانورهای آمادگی را از ضرورتهای شرایط کنونی کشور دانست و گفت: احتمال وقوع بحرانهای ناشی از تغییرات اقلیمی یا شرایط خاص جنگی، ضرورت آمادگی مستمر دستگاهها و مجموعه مدیریت بحران را بیشتر کرده است.
حسینعلی امیری افزود: برگزاری این تمرینها موجب شد در وقایع مربوط به جنگ ۱۲روزه و جنگ تحمیلی سوم، دستگاهها به هنگام مواجهه با مسائل ناشی از شرایط جنگی با کمترین چالش روبهرو شوند و بتوانند وظایف خود را با آمادگی بیشتری دنبال کنند.
وی با اشاره به تغییر رویکرد از مانورهای تخصصی و بخشی به سمت رزمایشهای همهجانبه با حضور مجموعه دستگاههای امدادی و خدماتی اظهار داشت: اطلاعرسانی دقیق و بموقع یکی از ارکان اصلی کارآمدی شبکه مدیریت بحران است.
امیری با تأکید بر روند ارزیابی عملکرد دستگاهها در مانور «صلابت زاگرس» ادامه داد: اگرچه ارزیابی نهایی این عملیات همچنان ادامه دارد، اما این تمرین نشان داد داشتهها، ظرفیتها و استعدادهای دستگاههای استان در حوزه مدیریت بحران به شکل مشخص شناسایی شده است.
استاندار فارس گفت: در این مانور به جای این که اقدامات صرفاً روی کاغذ تمرین شود، فرآیندها در شرایط واقعی مورد آزمایش قرار گرفت و مدیران توانستند ایرادات احتمالی موجود در عملکرد خود را در میدان شناسایی کنند.
تمرین تأمین امنیت و آواربرداری در رزمایش
همچنین جانشین سپاه فجر فارس در این مراسم گفت: تأمین امنیت در شرایط اضطرار، آواربرداری و امدادرسانی از محورهای اصلی فعالیت سپاه و بسیج در شرایط بحرانی است که در رزمایش تمامعیار «صلابت زاگرس» تمرین میشود.
سردار هاشم جمالی با اشاره به حضور نیروهای نظامی و انتظامی در شرایط بحران افزود: همه مجموعهها و دستگاهها باید آمادگی لازم را داشته باشند تا در صورت وقوع حوادث و بلایای طبیعی، کمترین مشکل برای مردم ایجاد شود.
وی گفت: یکی از اهداف مهم این رزمایش، مرور وظایف دستگاههای خدمترسان و تمرین هماهنگی و همافزایی میان مجموعههای فعال است و همه ظرفیتهای استان با مدیریت واحد در کنار یکدیگر قرار گرفتهاند.
مانور «صلابت زاگرس» با سناریوی وقوع زلزله ۷/۶ ریشتری و با حضور بیش از ۴۰۰۰ نیرو و ۲۴۰۰ دستگاه ماشینآلات از دیروز در شهر صدرا اجرا شد.
شما چه نظری دارید؟