به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از الجزیره، روبیو با تکیه بر آکروپولیس آتن به عنوان پس‌زمینه، ایالات متحده را که در قرن هجدهم تأسیس شد، وارث تمدن باستانی غرب از یونان تا روم معرفی کرد. او در طول سخنرانی استدلال کرد که کشورهای غربی امروزی اعتماد به نفس خود را از دست داده، صنایع و ارتش‌های خود را تضعیف کرده و در آینده به جاه‌طلبی و قدرت تازه‌ای نیاز دارند.
او با اشاره به جنگ‌های باستانی یونان و ایران، از ویرانی آتن توسط ایران در سال ۴۸۰ پیش از میلاد در زمان خشایارشا اول به عنوان نمونه‌ای از تمدن غربی که از یک دشمن خارجی جان سالم به در برده استفاده کرد. روبیو گفت: «ایرانیان معابد را غارت کردند، زیارتگاه‌ها را سوزاندند و آکروپولیس را با خاک یکسان کردند.» او متعاقباً بازگشت آتنی‌ها و ساخت پارتنون تحت حکومت پریکلس را ستود.
این دیپلمات ارشد آمریکایی همچنین لفاظی‌های خود را علیه رهبران فعلی ایران که از انقلاب اسلامی ۱۹۷۹ در قدرت بوده‌اند، معطوف کرد و آنها را «متعصبان»ی خواند که «فرقه مرگ» را اداره و از شهادت به عنوان ابزاری برای دستیابی به اهداف سیاسی خود استفاده می‌کنند.
روبیو ادعا کرد: «تهدیدهایی که امروز با آنها روبه‌رو هستیم، به همان اندازه که در صحنه دراماتیک دوران باستان واقعی بودند، واقعی هستند.» او با افتخار گفت که انتخاب دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، «پیگیری بی‌چون و چرای قدرت ملی» بوده است.
ایالات متحده و ایران از زمان حمله آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه در جنگ بوده‌اند. در حالی که درگیری بین دو طرف فروکش کرده، ایالات متحده به محاصره دریایی ایران ادامه داده است، در حالی که کشتیرانی از طریق تنگه حیاتی هرمز همچنان مختل است.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و مذاکره‌کننده ارشد، هر دو با اشاره به والرین، امپراتور روم که در سال ۲۶۰ میلادی به دست نیروهای شاپور اول، پادشاه ایران، در نبردی زنده دستگیر شد، پاسخ دادند. رضایی گفت: «هر کسی تاریخ را وارد این ماجرا کند، باید برای تکرار آن آماده باشد.»
وزارت امور خارجه ایران، روبیو را به بی‌اعتبار کردن تاریخ یونان، روم، مسیحیت و مدرن متهم کرد. همچنین وزیر امور خارجه را به گنجاندن روایت «اول آمریکا» برای مشروعیت بخشیدن به تشدید نظامی علیه ایران پس از کاهش نسبی درگیری‌ها از ماه ژوئن، زمانی که تفاهم‌نامه‌ای که اکنون از بین رفته بود، امضا شد، متهم کرد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در بیانیه‌ای گفت: «به نظر می‌رسد ایالات متحده به این نتیجه رسیده که بهتر است سیاست زور و اجبار خود را به جای قلدری آشکار که از زبان کابوی‌ها استفاده می‌کند، زیر نورهای نئون زیبای فلسفه تاریخ برای جهان توجیه کند.» او افزود که روبیو به «بی‌موقع‌انگاری» متوسل می‌شود و وقایع تاریخی مدفون‌شده را برای مشروعیت‌بخشی به دوران مدرن، تکرار می‌کند.
پس از ترور سردار قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران در سال ۲۰۲۰، ترامپ تهدید کرد که ۵۲ مکان ایرانی را «بسیار سخت» هدف قرار خواهد داد، از جمله مکان‌هایی که «برای ایران و فرهنگ ایرانی مهم هستند». از ماه فوریه، ایالات متحده به دلیل آسیب رساندن به اماکن تاریخی و فرهنگی ایران در جریان بمباران ایران مورد انتقاد قرار گرفته است.
رضا صالحی امیری، وزیر میراث فرهنگی و گردشگری، از سیاستمداران غربی خواست با «زبان احترام» در مورد ایران صحبت کنند، زیرا «این کشور دشمنی نیست که در یک سخنرانی سیاسی ایجاد شده باشد، بلکه تمدنی زنده، ملتی بزرگ و واقعیتی ماندگار در تاریخ جهان» است که قدمت آن به هزاران سال پیش برمی‌گردد.
تورج دریایی، مورخ ایرانی، روز جمعه به رسانه‌های محلی گفت که اگرچه روایت روبیو از غارت آتن درست است، اما او یک واقعیت مهم را که مورخ یونانی هرودوت و دیگران ذکر کرده‌اند، حذف کرده است - انگیزه اصلی حمله ایرانیان، انتقام‌جویی بود.
سال ۴۹۸ پیش از میلاد، نیروهای آتن، ساردیس، پایتخت استانی ایرانی در غرب آناتولی را به آتش کشیدند. برای ایرانیانی که احساس می‌کنند مورد حمله بی‌دلیل آمریکا و اسرائیل قرار گرفته‌اند، این رویداد می‌تواند اهمیت امروزی داشته باشد.
شیما، ساکن ۲۶ ساله تهران، به الجزیره گفت که از تلاش روبیو برای استفاده از درگیری‌های ۲۵۰۰ سال پیش برای جلب حمایت برای جنگ جاری با ایران قدردانی نمی‌کند. او گفت: «آنها می‌خواهند جنگ را ادامه دهند و هر چه را که فکر می‌کنند در آن لحظه جواب می‌دهد، خواهند گفت.»
روبیو در جلسه تأیید صلاحیت خود برای سنا در ژانویه ۲۰۲۵، از ایرانیان به عنوان «مردمی با تمدن و فرهنگ باستانی با غرور و پیشرفت‌های عظیم که به میراث و هویت ایرانی خود بسیار افتخار می‌کنند» یاد کرده بود.
او در آن زمان گفت: «من هیچ ملتی را در کره زمین نمی‌شناسم که در آن تفاوت بزرگی بین مردم و کسانی که بر آنها حکومت می‌کنند وجود داشته باشد. به هیچ وجه روحانیونی که کشور را اداره می‌کنند، نماینده مردم و تاریخ و سهمی که برای بشریت داشته است، نیستند.»
اما جنگ آمریکا علیه ایران، محاصره دریایی بنادر جنوبی ایران و تحریم‌های منزوی‌کننده، بدترین تأثیر را نه بر دولت و رهبران ایران، بلکه بر خود ایرانیان داشته است. اظهارات ترامپ در مورد احتمال «مرگ یک تمدن» در ایران در صورت تشدید نظامی، بدبینی بیشتری را در بین ایرانیان نسبت به اهداف جنگ آمریکا ایجاد کرده است، جنگی که در ابتدا به عنوان تلاشی برای آزادی مردم ذکر شده بود.
بیشتر ایرانیان به آخرین سخنرانی روبیو واکنش منفی نشان دادند، گرچه برخی اعضای جامعه خارج از کشور یا دیگران که با جمهوری اسلامی مخالف بودند، استدلال کردند که وزیر امور خارجه ایالات متحده علیه مقامات ایرانی است، نه کل یک تمدن باستانی.
ولی نصر، استاد امور بین‌الملل و مطالعات خاورمیانه در دانشکده مطالعات پیشرفته بین‌المللی جان هاپکینز در واشنگتن دی سی، به الجزیره گفت که معتقد است هدف روبیو تعریف یک دشمن مشترک برای آمریکا و اروپا بوده تا روابط خود را حول آن بازسازی کنند: «او تصمیم گرفت ایران، به جای اسلام که قبلاً به عنوان دشمن تمدنی تلقی می‌شد، باید این نقش را برای پیوند دادن غرب به یکدیگر ایفا کند. این همچنین نشان دهنده ناامیدی آمریکا از این است که اروپا نقش مهمی در جنگ نداشته و به دنبال سرپوش گذاشتن بر اختلافات عمیق بین آمریکا و اروپا در مورد روسیه و اوکراین است.»
روبیو سخنرانی خود را در حالی ایراد کرد که ترامپ با ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه، توافقی برای فروش سوخت دیزل به بازارهای ایالات متحده و جهانی با وجود تحریم‌های روسیه منعقد کرده بود. رئیس جمهوری آمریکا گفت که این توافق، قیمت دیزل را که به دلیل جنگ ایران به سطوح بی‌سابقه رسیده است، کاهش می‌دهد.
صر گفت که اعلامیه ترامپ و سخنرانی روبیو در کنار هم می‌تواند پیامی از سوی دولت باشد مبنی بر اینکه ایران دشمنی است که غرب باید روی آن تمرکز کند: «من فکر می‌کنم اینکه آیا این لفاظی‌ها ایرانیان را از خود بیگانه می‌کند یا خیر، نگرانی بیشتری نسبت به اسلام‌هراسی جورج دبلیو بوش که مسلمانان را از خود بیگانه می‌کرد، ایجاد نکرد. با این حال، این روشن می‌کند که واشنگتن هیچ تفاوتی بین ایرانیان و ایران به عنوان یک تمدن و جمهوری اسلامی نمی‌بیند.»
