محمد علی حیدری هایی
محمد شیاع السودانی نخست وزیر سابق عراق روز سه شنبه این هفته در همایشی در اربیل، مرکز کردستان عراق، به نکتهای اشاره داشت که از قبل میشد پیشبینی کرد؛ اینکه آمریکاییها در خروج نظامیانش از عراق، متعهد خواهند ماند؟
السودانی که اکنون رئیس ائتلاف سازندگی و توسعه است، گفت که هیچ توجیهی برای باقی ماندن نیروهای ۸۶ کشور در عراق وجود ندارد. او این را هم مورد تاکید قرار داد که شرایط امروز با سال ۲۰۱۴ هنگام یورش داعش به عراق، متفاوت است و پس از شکست داعش دیگر توجیهی برای باقی ماندن این نیروها در کشور وجود ندارد.
نکته مهم سخنرانی السودانی در این نشست، پاسخ او به پرسشی درباره نگرانیها از ایجاد خلاء امنیتی در عراق پس از خروج نیروهای ائتلاف به رهبری امریکا بود. این سوال نشان داد که آمریکاییها همچنان دنبال بهانههای متنوع برای حفظ پایگاههای خود در عراق هستند، اما السودانی پاسخ داد که با وجود یک میلیون نیروی نظامی از دستگاههای مختلف امنیتی که مسئول حفظ امنیت عراق هستند، چگونه خروج ۲۵۰۰ مستشار و تجهیزات لجستیکی آنها میتواند خلاء ایجاد کند؟
البته السودانی میتوانست در پاسخ، این سوال را هم مطرح کند که اگر آمریکاییها و متحدان منطقهای و داخلیاش تا این حد نگران خلاء امنیتی هستند، پس چرا تمام تمرکز و فشار خود را بر انحلال حشدالشعبی گذاشتهاند؛ نیروهای داوطلبی که بیشترین سهم را در سرکوب داعش از سال ۲۰۱۴ تاکنون داشتهاند.
اینکه عراقیها اعتماد چندانی به قول و قرارهای آمریکاییها ندارند، امری غیر عادی نیست، چرا که پیش از این بارها خلف وعدههای آنان را چشیدهاند که مهمترین آن، همان قرارداد یا توافقنامه امنیتی ۲۰۱۰ بود که میبایست نظامیان آمریکایی عراق را ترک کنند و تعداد اندکی تحت عنوان مستشاران برای آموزش در عراق بمانند.
این بار به غیر از نیروهایی که در قالب آموزش و حفاظت در عراق باقی میمانند، آمریکاییها کلا کردستان عراق را از قرارداد امنیتی مستثنی کردهاند، بطوری که به بهانه حمایت از نیروهای خود در سوریه، پایگاه الحریر اربیل را مرکز عملیات قرار دادهاند و به این ترتیب آنها کردستان عراق را ترک نخواهند
کرد.
در عین حال، رفتار برخی جریانهای سیاسی در بهانه دادن به آمریکاییها برای ادامه حضور در عراق نیز بیتاثیر نیست. رسانههای عربی منطقه نیز به این مورد اشارات تلویحی داشتهاند، بطوری که الجزیره در خصوص مساله خروج آمریکاییها مینویسد «حساسیتها بهویژه در اقلیم کردستان شدید است».
اشاره الجزیره به موضع وزارت پیشمرگه کردستان عراق، با اشاره به جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران است که علت نگرانیها را در حملات موشکی و پهپادی به مقر نیروهای تجزیهطلب ایرانی بیان و اعلام کرده که «این منطقه از زمان آغاز جنگ هدف بیش از هزار حمله پهپادی و موشک بالستیک قرار گرفته و خروج نیروهای آمریکایی بدون تأمین هیچگونه سامانه دفاع هوایی، مایه نگرانی است.»
اظهارات السودانی در اربیل را شاید بتوان اولین واکنشها به رفتار پاندولی آمریکاییها در موضوع پایان دادن به اشغال عراق دانست که تا کنون سلطه خود را بر نفت و سیستم بانکی عراق حفظ کرده است و دستهای بغداد را زیر ساطور خود دارد.
شما چه نظری دارید؟