استفاده از تجهیزات الکترونیکی در مدارس، از ارائه تکالیف به شکل پاورپوینت و نمایش فیلم‌های آموزشی تا جست‌وجوی اینترنتی و بهره‌گیری از هوش مصنوعی، طی سال‌های گذشته به بخشی از فعالیت‌های آموزشی تبدیل شده‌است. با این حال، ورود تلفن همراه شخصی دانش‌آموزان به کلاس درس همواره با ملاحظاتی درباره انضباط، نظارت و دسترسی برابر به امکانات همراه بوده‌است. اکنون با تأکید شورای عالی آموزش‌وپرورش بر امکان استفاده آموزشی از این تجهیزات در چارچوب مقررات، بار دیگر این پرسش مطرح است که چگونه می‌توان از ظرفیت فناوری در آموزش بهره برد، بی‌آنکه نابرابری میان دانش‌آموزان افزایش یابد؟
به گزارش ایرنا، موسی‌الرضا کفاش، معاون دبیرکل شورای عالی آموزش‌وپرورش، با تشریح ضوابط استفاده از تجهیزات الکترونیکی در مدارس گفت: استفاده آموزشی از این وسایل در کلاس درس، برای تکمیل و تقویت فرایند یادگیری و با تأیید شورای مدرسه، بلامانع است.
وی با اشاره به ماده ۱۲۰آیین‌نامه اجرایی مدارس افزود: استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات و فضای مجازی باید مطابق قوانین و مقررات کشور و بخشنامه‌های وزارت آموزش‌وپرورش باشد. بر این اساس، استفاده از تلفن همراه و سایر تجهیزات الکترونیکی به‌معنای آزادی استفاده نامحدود از این وسایل نیست و باید در چارچوب ضوابط تعیین‌شده انجام شود.
کفاش تأکید کرد که استفاده از تلفن همراه در کلاس درس، برای فعالیت‌های آموزشی مشخص و همسو با برنامه درسی، با نظر معلم و تأیید شورای مدرسه و در مدت‌زمانی محدود امکان‌پذیر است. همچنین در اصلاح آیین‌نامه اجرایی مدارس، استفاده آموزشی از تبلت‌های دانش‌آموزی پیش‌بینی شده و در صورت دسترسی نداشتن دانش‌آموز به تبلت، استفاده محدود از تلفن همراه برای فعالیت‌های درسی، با تشخیص معلم، امکان‌پذیر خواهد بود.
معاون دبیرکل شورای عالی آموزش‌وپرورش همچنین بر ضرورت الگوبودن معلمان در استفاده صحیح از فناوری تأکید کرد و گفت: مطابق ضوابط، معلمان باید هنگام حضور در کلاس از تلفن همراه استفاده نکنند و آن را خاموش یا در حالت سکوت قرار دهند. استفاده از شبکه‌های اجتماعی، عکاسی، فیلمبرداری و ضبط صدا در محیط مدرسه نیز جز با اجازه مدیر ممنوع است.
به گفته وی، مدارس موظفند برای پیشگیری از آسیب‌های ناشی از استفاده نادرست از فضای مجازی، زمینه آموزش والدین و تقویت خودکنترلی دانش‌آموزان را فراهم کنند.
استفاده از فناوری آموزشی زیرساخت می‌خواهد
زهرا خلیل‌پور، کارشناس آموزشی، در گفت‌وگو با روزنامه اطلاعات، استفاده از تجهیزات الکترونیکی برای تکمیل فرایند آموزش را موضوعی باسابقه دانست و گفت: دانش‌آموزان از سال‌ها پیش می‌توانستند تکالیف خود را در قالب پاورپوینت ارائه دهند یا با ساخت فیلم‌های کوتاه و استفاده از ابزارهای جدید، آموخته‌هایشان را به نمایش بگذارند. امروزه استفاده از هوش مصنوعی و جست‌وجوی منابع در فضای مجازی نیز به این فعالیت‌ها اضافه شده‌است.
به گفته او، آموزش‌وپرورش سال‌هاست مدارس را برای استفاده از امکانات الکترونیکی، تشویق می‌کند و وجود این تجهیزات، به‌ویژه در مدارس غیردولتی، می‌تواند در ارزیابی سطح مدرسه و تعیین شهریه آن مؤثر باشد. با این حال، نگهداری و تعمیر وسایل هزینه‌بر است و استفاده از آن‌ها به نظارت نیاز دارد؛ به همین دلیل، برخی مدارس ترجیح می‌دهند دانش‌آموزان تلفن همراه شخصی خود را به مدرسه نیاورند.
خلیل‌پور معتقد است در مدارسی که تجهیزات لازم را دارند، دانش‌آموزان می‌توانند از امکانات مدرسه استفاده کنند و نیازی به همراه داشتن وسایل شخصی نیست. حتی تکالیفی که در خانه آماده شده‌اند، می‌توانند از طریق حافظه جانبی یا بسترهای ارتباطی به مدرسه منتقل شوند.
این کارشناس آموزشی در عین حال یادگیری مهارت‌های دیجیتال را ضرورتی برای آموزش روزآمد می‌داند. به گفته او، دانش‌آموزان باید جست‌وجوی صحیح در اینترنت، اعتبارسنجی منابع، استفاده از هوش مصنوعی، تولید محتوای تصویری و نگارش مقاله را بیاموزند تا برای تحصیل در مقاطع بالاتر و ورود به دانشگاه آمادگی بیشتری داشته باشند.
وی هشدار می‌دهد که توسعه آموزش الکترونیکی بدون تأمین زیرساخت‌های لازم می‌تواند عدالت آموزشی را تحت تأثیر قرار دهد. همه مدارس و خانواده‌ها امکانات یکسانی ندارند و حتی تجهیز مدارس دولتی نیز کافی نیست؛ زیرا دانش‌آموزان برای تمرین و انجام تکالیف در خانه به گوشی همراه یا تبلت و اینترنت نیاز دارند.
او با اشاره به تجربه آموزش مجازی تأکید می‌کند که نابرابری در دسترسی به این امکانات، فرصت‌های یادگیری دانش‌آموزان را متفاوت می‌کند؛ در حالی که همه آنان در امتحانات نهایی و کنکور با یکدیگر رقابت می‌کنند. از این رو، توسعه آموزش الکترونیکی باید همزمان با تأمین زیرساخت‌ها، آموزش معلمان و فراهم کردن دسترسی برابر در سراسر کشور پیش برود تا فناوری به عاملی برای افزایش فاصله آموزشی میان مناطق برخوردار و کم‌برخوردار تبدیل نشود.
شما چه نظری دارید؟