رقابت سیاسی در اسرائیل با نزدیک شدن به انتخابات کنست در حالی دنبال میشود که پیامدهای جنگ، افزایش هزینههای زندگی، نارضایتی از عملکرد کابینه و تشدید اختلافات داخلی، موقعیت بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این رژیم را با چالش روبهرو کرده است.
در حالی که نظرسنجی چند شبکه تلویزیونی از پیشتازی اردوگاه رقیب او حکایت دارد، نتایج منتشرشده از سوی یک شبکه نزدیک به نتانیاهو تصویری متفاوت ارائه میدهد؛ اختلافی که نشان میدهد ارزیابی از آرایش سیاسی آینده همچنان با عدم قطعیت همراه است.بر اساس نظرسنجی شبکه «کان»، اردوگاه گادی آیزنکوت ۵۲کرسی، اردوگاه نتانیاهو ۵۰کرسی و احزاب عربی ۱۴کرسی بهدست خواهند آورد. نظرسنجی شبکه ۱۲تلویزیون اسرائیل نیز شمار کرسیهای اردوگاه آیزنکوت را ۵۶ و اردوگاه نتانیاهو را ۵۰کرسی برآورد
کرده است.
شبکه ۱۳نیز برای اردوگاه آیزنکوت ۵۴کرسی و برای اردوگاه نتانیاهو ۵۰کرسی پیشبینی کرده و مجموع کرسیهای دو فهرست عربی را ۱۶کرسی دانسته است .در مقابل، شبکه ۱۵که به نتانیاهو نزدیک است، از پیشتازی حزب لیکود به رهبری نخستوزیر کنونی خبر داده است. بر اساس نظرسنجی این شبکه، لیکود ۲۶کرسی و حزب «یاشار» به رهبری آیزنکوت ۲۱کرسی به دست میآورند. فهرست مشترک نفتالی بنت و یائیر لاپید نیز ۱۲کرسی پیشبینیشده دارد.برآورد این شبکه از مجموع کرسیهای احزاب، ۵۹کرسی برای اردوگاه نتانیاهو با احتساب عوفر وینتر و ۶۱کرسی برای اردوگاه آیزنکوت به همراه احزاب عربی است. در این نظرسنجی، حزب «قدرت یهودی» به رهبری ایتمار بنگویر و حزب شاس هر یک ۸ کرسی، حزب دموکراتها ۸ کرسی و اتحاد یهودیت توراتی ۷ کرسی دارند. حزب «اسرائیل خانه ما» و حزب صهیونیسم دینی نیز هر یک ۶ کرسی پیشبینیشده دارند.
جنگ و معیشت؛ دو عامل تعیینکننده
همزمان با رقابت رهبران سیاسی، پیامدهای جنگ به یکی از مهمترین موضوعات تعیینکننده در انتخابات تبدیل شده است. نظرسنجی مؤسسه «دیالوگ» که به سفارش روزنامه «یدیعوت آحارانوت» انجام شده، نشان میدهد حدود ۷۵درصد پاسخدهندگان گفتهاند جنگ بر تصمیم انتخاباتی آنها اثر خواهد گذاشت و ۴۸درصد نیز این تأثیر را بسیار مهم ارزیابی کردهاند.بر اساس این نظرسنجی، ۴۸درصد پاسخدهندگان از عملکرد نتانیاهو در جنگ غزه ناراضی بودهاند و تنها ۳۱درصد ارزیابی مثبتی از آن داشتهاند.
عملکرد کابینه حتی در میان بخشی از هواداران احزاب ائتلاف حاکم نیز با انتقاد مواجه شده است؛ بهطوریکه فقط ۳۰درصد از حامیان لیکود و ۹درصد از هواداران حزب راست افراطی «قدرت یهودی» از عملکرد نتانیاهو رضایت دارند.هزینههای زندگی و وضعیت امنیتی نیز به ترتیب با ۳۲ و ۳۱درصد، مهمترین مسائل مورد توجه پاسخدهندگان معرفی شدهاند. همچنین ۱۷درصد خواستار تشکیل کمیته تحقیق درباره شکست امنیتی هفتم اکتبر و ۱۳درصد خواهان برابری در قانون سربازی و پایان معافیت یهودیان حریدی شدهاند.در موضوع بازسازی مناطق آسیبدیده از جنگ نیز فقط ۳۴درصد از کمکهای کابینه به ساکنان این مناطق ابراز رضایت کردهاند.
افزون بر این، ۵۴درصد شرکتکنندگان از دیپلماسی عمومی و نحوه اطلاعرسانی بینالمللی کابینه انتقاد دارند و تنها ۲۳درصد ارزیابی مثبتی از این عملکرد ارائه کردهاند.در میان رأیدهندگان مردد، فشار اقتصادی اهمیت بیشتری دارد؛ بهطوریکه نیمی از این گروه هزینههای زندگی را مهمترین عامل مؤثر بر رأی خود دانستهاند. همزمان ۷۴درصد آنان از نحوه مدیریت حمله هفتم اکتبر ناراضی بودهاند.
نگرانی از اعتراضهای خیابانی
در کنار تردید درباره نتیجه انتخابات، نگرانی از واکنش گروههای سیاسی به نتیجه صندوقهای رأی نیز افزایش یافته است. روزنامه «تایمز اسرائیل» در گزارشی درباره فضای پیش از انتخابات، این پرسش را مطرح کرده که آیا سناریویی وجود دارد که در آن همه طرفها نتیجه انتخابات را بدون اعتراض خیابانی، آشوب یا درگیری فیزیکی بپذیرند؟روزنامه بریتانیایی «تلگراف» نیز با استناد به ارزیابیهای محرمانه سازمان سیا، از شکافی عمیق در ساختار اجتماعی اسرائیل و نگرانی درباره پیامدهای دوقطبیشدن سیاسی خبر داده است.
بر اساس گزارش تلگراف، چند عامل میتواند تنشها را تشدید کند: نامشخص ماندن نتیجه انتخابات، تلاش احتمالی نتانیاهو برای حفظ قدرت، تشکیل کابینهای جایگزین به رهبری آیزنکوت و برخورد احتمالی با خشونت شهرکنشینان در کرانه باختری. افزایش هزینههای نظامی و فشارهای اقتصادی نیز از دیگر عواملی است که در این ارزیابیها مورد توجه قرار گرفته است.در همین حال، افزایش خشونت شهرکنشینان علیه فلسطینی ها و ناتوانی پلیس در مهار آن، خشم جریانهای لیبرال را برانگیخته است.
برخی از این جریانها حتی مهاجرت از اسرائیل پس از انتخابات را بهعنوان یک گزینه جدی مطرح میکنند. نظرسنجی شبکه «کان» در اوت گذشته نشان داده بود که ۱۲درصد اسرائیلیها گفتهاند نتیجه انتخابات بر تصمیم آنان برای مهاجرت اثر میگذارد.
تشدید اقدامات امنیتی
همزمان با نزدیک شدن انتخابات، تحولات کرانه باختری نیز به یکی از محورهای مناقشه سیاسی تبدیل شده است. ارتش اسرائیل و سازمان امنیت داخلی این رژیم(شاباک) دیروز شنبه عملیاتی را در شهر الخلیل آغاز کردند؛ عملیاتی که به گفته منابع اسرائیلی، در واکنش به حملهای انجام شده که در آن دو نظامی اسرائیلی کشته و چهار تن دیگر زخمی شدند.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، نیروهای اسرائیلی در جریان این عملیات، شماری از خانوادهها را تخلیه کردند و به ساکنان برخی مناطق دستور دادند خانههای خود را ترک کنند. همزمان گزارشهایی از یورش به نابلس و طوباس و بازداشت فلسطینیان منتشر شده است.نتانیاهو نیز دستور داده که نیروهای امنیتی برای بستن کامل کرانه باختری آماده شوند. نزار نزال، تحلیلگر امور اسرائیل معتقد است نتانیاهو قصد دارد از عملیات الخلیل برای توجیه تهاجمی گستردهتر علیه کرانه باختری و تضعیف تشکیلات خودگردان فلسطین استفاده کند، اما پیامدهای این تصمیم ممکن است به موقعیت انتخاباتی او آسیب
بزند.
در کنار این تحولات، فراس یاغی، کارشناس مسائل اسرائیل لفاظیهای اخیر نتانیاهو درباره برنامه هستهای ایران را بخشی از تلاش انتخاباتی او برای معرفی خود بهعنوان ضامن امنیت اسرائیل دانسته است. به گفته یاغی، نخستوزیر اسرائیل میکوشد با برجسته کردن تهدیدهای خارجی و هماهنگ کردن مواضع خود با دونالد ترامپ، تصویر رهبری را ارائه کند که قادر به دفع خطرهاست و از این طریق، شانس ماندن در قدرت را افزایش دهد.یاغی همچنین نسبت به احتمال تلاش نتانیاهو برای طولانی کردن دوره نخستوزیری خود در صورت شکست انتخاباتی و طرح اعتراضهایی درباره شفافیت انتخابات هشدار داده
است.
به گفته او، نگرانیها درباره احتمال حمله حامیان راستگرای لیکود و جریانهای افراطی به کنست، سناریویی مشابه حمله به ساختمان کنگره آمریکا پس از انتخابات ۲۰۲۰را به ذهن متبادر میکند.از سوی دیگر، تام باراک، سفیر آمریکا در ترکیه و فرستاده ویژه واشنگتن در امور سوریه با اشاره به توان نظامی و فناوری پیشرفته اسرائیل، نسبت به خطر «فروپاشی از درون» این رژیم هشدار داد. او گفت شکافها و فرسایش داخلی در بلندمدت میتوانند چالشی جدیتر از تهدیدهای خارجی ایجاد کنند. این اظهارات با واکنش انتقادی یسرائیل کاتس، وزیر جنگ اسرائیل روبهرو شده و باراک را به درک نادرست از واقعیت میدانی متهم کرده است.
شما چه نظری دارید؟