به گزارش اطلاعات آنلاین به نقل از وبسایت هیل مستقر در واشنگتن، ارتش ایالات متحده گزینههایی را برای حملات مجدد به ایران تدوین کرده که احتمال دور دیگری از نبردهای بزرگ را در جنگی که به هشتمین ماه خود نزدیک میشود افزایش میدهد.
این رسانه گزارش داد که فرماندهی مرکزی (سنتکام)، که بر نیروهای آمریکایی در خاورمیانه نظارت دارد، در صورت تأیید کاخ سفید، برنامههایی را برای حملات بعدی آماده کرده است. همچنین گفته شده است که برنامهریزان نظامی چند گزینه را برای پیت هگست، وزیر جنگ، آماده کردهاند.
این گزارش بر حملات احتمالی پس از انتخابات میاندورهای ۳ نوامبر ایالات متحده متمرکز بود. اما دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، روز شنبه پیشنهاد داد که ایالات متحده میتواند به همین «فردا» حمله کند، در حالی که احتمال توافق «بزرگ و زیبا» با تهران را هم مطرح کرد.
در همین حال، مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری ایران، واشنگتن را به منحرف کردن مذاکرات متهم کرد، اما گفت که تلاشها برای دستیابی به توافق باید ادامه یابد. با توجه به هشدار هر دو طرف در مورد حملات بیشتر، آیا این درگیری میتواند به یک جنگ تمامعیار تبدیل شود؟
برنامههای سنتکام چیست؟
آخرین گزارشها حاکی از آن است که آمادهسازیهای نظامی در حال پیشرفت است، اگرچه هنوز مشخص نیست که ترامپ کدام گزینهها را تأیید میکند یا چه زمانی. در اوایل این ماه، اکسیوس گزارش داد که پنتاگون به سنتکام دستور داده است مقدمات ازسرگیری احتمالی عملیاتهای رزمی بزرگ را تکمیل کند. منابع آن گفتند که یک کارزار جدید میتواند تأسیسات انرژی، زیرساختها و سایتهای هستهای ایران را هدف قرار دهد.
این آمادهسازیها به منزله دستور حمله نیستند. تصمیم در نهایت بر عهده ترامپ است که سخنان عمومی او همچنان جای اقدام نظامی و مذاکره را باز میگذارد.
در همین حال، روز چهارشنبه، نیویورک تایمز گزارش داد که ایالات متحده و اسرائیل برنامههای مشترکی برای حمله به ایران پس از انتخابات میاندورهای تدوین کردهاند. این گزارشها در کنار هشدارهای ایالات متحده در مورد تهدیدات ادعایی ایران علیه پرسنل آمریکایی در خارج از کشور منتشر میشود.
در یادداشت اطلاعاتی که روز جمعه توسط جی کلیتون، مدیر اطلاعات ملی، برای مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، ارسال شد، آمده است که ایران «تلاشهای خود را برای هدف قرار دادن پرسنل آمریکایی به شکل چشمگیری افزایش داده است» و توطئههای مرگبار به «مراحل پیشرفته» در خاورمیانه و جاهای دیگر رسیده است.
وزارت امور خارجه در بحبوحه این هشدارها، دستور کاهش کارکنان در چندین سفارتخانه منطقهای را صادر کرده است. این یادداشت که به صورت عمومی منتشر شده است، اهداف خاصی را مشخص نکرده و زمان وقوع هرگونه حمله ادعایی هم معلوم نیست.
ترامپ به این عدم قطعیت افزوده است. او در یک تجمع در روز جمعه، با اشاره به نام رمز عملیات نظامی ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران که از 28 فوریه آغاز شد، گفت که واشنگتن «ممکن است یک خشم حماسی کوچک دیگر انجام دهد». روز شنبه، او از افشای زمان هر گونه حمله احتمالی خودداری کرد، در حالی که اظهار داشت که این حمله میتواند تا اوایل روز یکشنبه انجام شود.
جولی نورمن، همکار در چتم هاوس، به الجزیره گفت که این آمادگیها هم به عنوان یک ژست کوتاهمدت و هم یک هدف نظامی بلندمدت احتمالی در ماه آینده عمل میکند. او گفت: «به نظر من ترامپ همیشه گزینههای روی میز را در نظر دارد، اما به نظرم این طرح خاص، یک عامل بازدارنده فوری و در عین حال یک گزینه بسیار واقعی پس از انتخابات میاندورهای است.»
این در حالی است که ایالات متحده تا پایان نوامبر، سومین گروه تهاجمی ناو هواپیمابر، یعنی ناو هواپیمابر تئودور روزولت، را به همراه تقریباً ۱۰ هزار سرباز اضافی و سیزدهمین واحد اعزامی تفنگداران دریایی به خاورمیانه اعزام میکند.
ایران چگونه واکنش نشان داده است؟
تهران درخواستها برای مذاکرات بیشتر را با هشدارهایی مبنی بر اینکه حملات مجدد آمریکا پاسخ گستردهتری را به دنبال خواهد داشت، ترکیب کرده است. پزشکیان در سخنانی که روز شنبه پخش شد، گفت: «ما در حال مذاکره بودیم، بزدلها [آمریکاییها] همه چیز را خراب کردند.» او سپس افزود که تلاشها برای توافق باید ادامه یابد.
به گفته سفارت ایران در هند، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس و مذاکرهکننده ارشد ایران، نیز در دوازدهمین مجمع پارلمانی بریکس در دهلی نو شرکت نخواهد کرد. این سفارتخانه بدون ارائه توضیح بیشتر، «شرایط پیشبینینشده» را دلیل این امر ذکر کرد.
خبرگزاری رویترز به نقل از مقامات امنیتی ایران گزارش داده است که تهران برنامههایی را برای هدف قرار دادن کابلهای ارتباطی زیر دریا در خلیج فارس در صورت از سرگیری حملات آمریکا و اسرائیل تدوین کرده است.
این حادثه پس از ادعاهای ایران مبنی بر آتش گرفتن یا آسیب دیدن هفت نفتکش در تنگه هرمز و اطراف آن در اوایل این هفته رخ داد، در حالی که روز چهارشنبه، ایران همچنین از آنچه آن را تغییر به سمت یک دکترین نظامی «تهاجمی» توصیف میکند، خبر داد و هشدار داد که کشورهایی که میزبان پایگاههای مورد استفاده در حملات ایالات متحده هستند، میتوانند هدف قرار گیرند.
حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، گفت: «دکترین دفاعی ما قبلاً دفاعی بود؛ ما قبلاً میگفتیم اگر کشوری به ما حمله کند، پاسخ خواهیم داد. اکنون میگوییم اگر کشوری به ما حمله کند، ما هم پاسخ خواهیم داد و هم حمله خواهیم کرد.»
این هشدار، احتمال گسترش بیشتر درگیری در سراسر منطقه را افزایش میدهد، به طوری که زیرساختهای انرژی و کشورهای همسو با واشنگتن به طور بالقوه در معرض خطر قرار میگیرند. نورمن گفت: «ایران همچنین در حال تهیه فهرست اهداف خود است که شامل زیرساختهای انرژی و کشورهای همسو با ایالات متحده میشود.»
اکتبر از زمان آغاز جنگ در فوریه، با بیش از ۱۲۰ حمله گزارششده، به بدترین ماه برای حملات به کشتیها تبدیل شده است.
آیا حمله دیگر به نفع ترامپ خواهد بود؟
زمانبندی این حمله از نظر سیاسی حساس است، زیرا ترامپ قبل از انتخابات میاندورهای ایالات متحده با فشار برای جلوگیری از تشدید مجدد تنشها روبرو است، در حالی که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، با کاهش حمایت خود در نظرسنجیها پیش از انتخابات سهشنبه، برای حمله تلاش کرده است. این حمله پس از آن رخ داد که نتانیاهو گفت سرنگونی دولت ایران همچنان «هدف اصلی» اسرائیل است.
محمد المصری، استاد موسسه مطالعات تکمیلی دوحه در قطر، گفت که تحولات اخیر به جای دستیابی به یک پیشرفت دیپلماتیک، به سمت تجدید جنگ اشاره دارد. او به الجزیره گفت: «سیگنالهای زیادی وجود دارد، ژستهای زیادی نشان میدهد که ما به سمت دور دیگری از جنگ میرویم. یکی از نگرانیها این است که دور بعدی جنگ میتواند در واقع خطرناکتر و فاجعهبارتر از دور قبلی باشد.»
در حالی که رئیس جمهوری ایالات متحده ممکن است پس از انتخابات میاندورهای به دنبال حمله به ایران باشد، سوال بزرگ مشاوران نظامی برای ترامپ این است که دور بعدی تشدید تنش چه چیزی را به همراه خواهد داشت که دورهای قبلی به همراه نداشتند؟ این راهبردها برای وادار کردن ایران به نشستن پای میز مذاکره چه کاری انجام میدهند؟ بعید است پاسخ روشنی برای این سوال وجود داشته باشد.