حمید یزدان پرست
پنجشنبه، ۲۷ فرودین ۱۴۰۵
مجری پرشور و باحرارت شعار میدهد:
گفته امام ایران: هیهات منّا الذله!
چقدر این جمله طی این مدت تکرار شده باشد، خدا عالم است. مردم هر بار فرمایش امامحسین(ع) را فریاد می زنند. او میگوید:
ـ همراه با شهیدان
مردم: هیهات منّا الذله!
ـ حتی اگر بمیریم،
مردم: هیهات...
ـ ذلت نمیپذیریم/ .../ ایران شده کربلا/ .../ شعار پیکار ما/ .../ دریایی پرخروشیم/ .../ وطن نمیفروشیم/ ...
هنوز حسین طاهری نیامده و در عوض، سرودی را که او خوانده، پخش میکنند: «و ما النصر...، به دست قدرتمند ما قدرت پوشالی شکست...» و مردم پرچمها را تکان میدهند که بسیار زیبا شده است.
آمدم اینورتر و یک چارپایه کوچک را قیمت کردم، ۴۰۰هزار تومان. بادکنک چراغی که صدهزار تومان بود، ۱۵۰هزار تومان. مرد خوشسیمایی که مویش را عقب گره زده، پرچم حزبالله را بر پشت خود انداخته و دستش را روی گردن زن بیحجاب همراهش گذاشته است. این جزئیات را مینویسم که بگویم چه تیپهایی اینجا آمدهاند و جالب اینکه در همین وقت صدای طاهری میآید که:
ما ملت امامحسینیم، والسلام
شکراً العراق الحشدی، شکراً
کتابخانه سیار باز برپاست. با اینکه چند شب دیدهام کتابهایش چنگی به دل نمیزند، باز هم میروم. فکر میکنم بخشی از این کشش، به کمبود کتاب در کودکی من میگذرد، با اینکه پدرم کتابخوان بود، ولی کتاب چندانی نداشت، از بس غارت شده بود و ناچار در گوشه صفحات آغازین بازمانده برخی کتابهایش مینوشت مال فلانی است و به غضب خدا و رسول گرفتار شود کسی که آن را تصرف کند؛ با این وصف شاهنامهاش تا چند سال پیش نزد یکی از وکلا بود که درگذشت و احتمالا به دست ورثه افتاد و کتابهای باقیماندهاش را مگر چند بار میشد خواند، آنهم کودکی دبستانی: حلیۀ المتقین، ناسخالتواریخ (چاپ سنگی)، چند کتاب خطی (ازجمله رساله انتقامیه با توشیح کسی در زمان فتحعلیشاه)، راز درمان (طب سنتی)، البدعه والتحرف (در نقد حافظ و مثنوی)، رساله احکام، چند سالنامه نور دانش و پارس و عناوینی از این قبیل که برخی را نمیدانم چند بار خوانده بودم تا اینکه کتابخانه کانون پرورش فکری راه افتاد؛ اما به قدری دور بود که تنها نمیشد رفت.
نتیجه آن کمبود، این است که در میان اینهمه شلوغی، کشیده میشوم به این طرف. آن چند میز و صندلی کوچک باز هست و بچهها نقاشیها را رنگآمیزی میکنند. پسر نوجوان شادابی که شبیه دانشمندهاست، کنار کتابخانه ایستاده و عینک زده، یادآور علیرضا محمدی. کلی با هم حرف زدیم. سرحال و پرانگیزه است و فرصت دارد صدهزار کتاب بخواند و خدا میداند که در این چهار پنج دهه چه تعداد کتابهای عالی چاپ شده و در دسترس است. هنوز نوار حسین طاهری پخش میشود که دارد مقدمهچینی میکند: «اول به مدینه، مصطفی رخصت!» که مردم داد میزنند: «رخصت» و به وجد میآیند، سپس «از ظلم ظالمان...»
آزمون هنر
جنوب میدان تاریک است. بخشی از آن، شده پارکینگ موتورها. با چند موکب و چند بساط فروش اسباببازی، کفش و انواع پرچم. امشب پرچم «حشد الشعبی» (بسیج مردمی عراق) را هم دیدم. سمت پایین میدان، کنار یکی از موکبها، «رادیو جنگ» و «رسانه هنریها» مستقر شدهاند که از همه دعوت میکند برای شرکت در آزمون گویندگی و دوبله. ۹ موضوع مختلف را به چند بند بزرگ تقسیم کردهاند و بزرگ نوشتهاند: «خودت را معرفی کن. اگر در هر یک از موارد بالا مهارت داری، خودت رو (به جای: را) اینجا معرفی کن و وارد جمع ما شو»: محتوا و روایت (داستان، مقاله، سناریو)، تولید تصویر زنده، عکاسی و تصویر ثابت، پستولید تصویر متحرک، طراحی و هویت بصری، صدا و اجرای توسعه و ساخت دیجیتال؛ «انتشار، رشد و ارتباط با مخاطب»، مدیریت و هدایت پروژه. زنی پشت میکروفون خاصی دارد متنی میخواند و امتحان میدهد.
دو قدم آنطرفتر به قدری اسپند دود میکنند که به سرفه افتادم. صدای طاهری میآید که هنوز «رخصت، رخصت» میکند و مردم رخصت میدهند. آیا از آنها نمایندگی دارند؟ بعد داد میزند:
ـ شاه فقط شاه نجف!
مردم انگار میخواهند به هوا بپرند: نه پهلوی بیشرف!
حالا زنی میپرسد: «ببخشید چه مینویسید؟» میگویم: «همین چیزها که میبینم.» پدرآمرزیده مگر جاسوس به این راحتی مینویسد؟ چقدر چشم مردم ترسیده. برای اولین بار صفی برای دریافت پرچم دیدم به جای غذا. یک مرد هیکلمند که پرچم گرفته، غرغر هم میکند: «شهرداری مجانی میدهد، داده به فامیلشان چاپ کنند؛ این که رنگ و رو رفته است!» در این قسمت راست میگوید، پرچم خوشرنگی نیست. برخی پرچمها براق و چشمنواز است، با پارچه خوب و رنگ درست؛ اما این پرچمها تعریفی ندارد، ولی دلیل میشود که به این سرعت حکم صادر کنیم؟
اینجا جلوی موکب، چند ردیف صندلی گذاشتهاند، یک برگه قرآن که روکش دارد، پخش میکنند به نیت شهدا. مردم نشستهاند و تلاوت میکنند. غرفهای هم برای نقاشی روی صورت کودکان کنارش هست با چند عروسک بزرگ (خرگوش) و پیرزنی زشت و دماغگنده به ارتفاع دو متر با لباس سنتی؛ پرچم به دست دارد و بچهها میروند کنارش عکس میگیرند. اسمش «غرفه خدمات فرهنگی» است که شامل کاردستی، گریم، نقاشی، بازی و... ویژه کودکان و نوجوانان میشود. صدای طاهری و جواب مردم میآید:
ـ میدان با تو، خیابان با ما
مردی لبو و باقلاپخته میفروشد و آنورتر چادر آبیرنگ «موکب درمانی دانشگاه علوم پزشکی بقیهالله(عج)» مستقر شده و پزشک، مرد خوشرویی است که پشت میز نشسته و دارد مریض میبیند. قرینه این موکب در آن دست خیابان آزادی، کنار مسجد سیدالشهدا(ع) میشود که آن هم «درمانگاه سیدالشهدا/ مستشفی سیدالشهداء» (گروه جهادی پزشکی سلام) است و درست در کنارش چادر دیگری است با پزشک متخصص طب سنتی.
همینجا چادر «یادبود مدرسه میناب» برپا شده با تعدادی میز و نیمکت آسیبدیده که رویشان پر است از فانوس، شمع، ریختهها یا اشک شمع، تختهسیاه افتاده بر زمین، کیفهای پخش و پلا و خیلی گلدان؛ در ورودی، فانوس هم گذاشتهاند. روی چند بند، سی چهل تا نقاشی و عکس از مدرسه میناب آویختهاند. بر سردر چادر این تابلو نصب شده: «دبستان بهشتی ایران» (ریزتر: دبستان شجره طیبه میناب). یکی روی یونولیت ورودی، این نوشتة بسیار کوچک را با سوزن چسبانده: «و تن فدای وطن». یکی هم عکس «شهید ابومهدی المهندس» را زده. چند نقاشی کودکانه پایینتر است. حیف که بوی شمع و از آن بدتر، عود نمیگذارد بمانم. صحنه غمبار و بسیار تأثیرگذاری است و جا دارد که از تلویزیون پخش شود.
زنی که گفتند مبتکر اینجاست، میگوید: «کانال ۵ اینجا را نشان داده.» چه خوب! جلوی غرفه، زن و مردی پشت میز نشستهاند و با قلمهای مختلف برای مردم مینویسند. چسبیده به چادر مدرسه، «موکب مشاوره اسلامی و مذهبی» است با چند کتاب. سه روحانی جوان در آن نشستهاند و حتماً مشاوره میدهند. یکی از آنها سیدی است که از روزهای اول در میدان بود و هر بار مرا میبیند، با لبخند اظهار آشنایی میکند.
سردار
پس از سالها سردار سعید قاسمی را در صف انتظار طب سنتی دیدم. میدانم که خیلیها از او گلهمند هستند، همچنانکه خیلیها نیز دوستش دارند. من دوستدار گلهمندش هستم. همکلاس دانشگاهی برادرم بود و تا سالها رفتوآمد خانوادگی داشتیم. منتقد سرسخت عمده افکارش و رفتارش بودم و هستم و در عین حال، دوستش دارم و نمیتوانم سالیان جهادش و اخلاص و پاکی و سادهزیستی خودش و همسر بردبارش را نادیده بگیرم. مدتی طولانی با هم حرف میزنیم. آن شیر غرّان مثل بره مظلوم شده. گفت دیگر نمیتواند سخنرانی کند و لحنش چقدر آرام و آهسته. نگران جریان مذاکره است و میگوید نه در لبنان آتشبس رعایت خواهد شد و نه پولهای بلوکهشده ما، آزاد میشود. میکوشم آرامَش کنم. شنیده بودم که بعد از شهادت سیدحسن نصرالله، بههم ریخته است. با هم میرویم نزد متخصص طب سوزنی و فشاری. چند سوزن در دستش فرو میکند و او تنها یک بار آخ و اوخ میکند و درد در چهرهاش نمایان میشود. خوشبختانه مرد خوشرویی که پدرش شهید شده، با اوست و دلسوزانه هوایش را دارد.
من هم که از روز چهلم به بعد قلبم درد میکند، در صف نشستم و تا قصه را گفتم، پره میان شصت و سبابه را گرفت و چند بار فشار داد و طولی نکشید که واقعاً دردم رفع شد. برای انگشتم نیز مؤثر بود. ساعت ۱۱ و نیم از هم جدا شدیم تا به خانه بروم. مردم رو به قبله ایستادهاند و در حال خواندن چهار سلام پایانی زیارت عاشورا. بالاتر جمعیت فشردهای روی موکتها آماده میشوند برای نماز استغاثه.
ادامه دارد
شما چه نظری دارید؟