مریم جلیلوندفرد 

مدیر پایگاه میراث جهانی پاسارگاد با هشدار نسبت به شتاب فرسایش آثار تاریخی این مجموعه تاکید کرد با وجود مرمت‌های دوره ای، سرعت حفاظت از آثار پاسارگاد با سرعت فرسایش آن تناسب ندارد و این مسأله ضرورت اقدامات حفاظتی را دو چندان می کند.
عبدالرضا نصیری‌اصل، در گفت و گو با اطلاعات با اشاره به روند اجرای برنامه‌های مرمت و حفاظت از آرامگاه کوروش گفت: پروژه مرمتی که پیش‌تر برای این اثر جهانی تعریف شده بود، اکنون در حال اجراست و کارشناسان در حال بررسی روش‌های مناسب برای ترمیم بخش‌های آسیب‌دیده سازه هستند.
وی با اشاره به وجود حفره‌هایی در بدنه آرامگاه و محل اتصالات دم‌چلچله‌ای افزود: در دوره‌های گذشته، برخی از این حفره‌ها با استفاده از سنگ پر شده‌اند، اما نتیجه اقدامات انجام‌شده رضایت‌بخش نبوده است؛ به‌گونه‌ای که حتی مجریان مرمت‌های قبلی نیز رضایت کاملی از نتیجه کار ندارند.
مدیر پایگاه میراث جهانی پاسارگاد ادامه داد: در حال حاضر گزینه‌های مختلفی برای ترمیم این بخش‌ها بررسی می‌شود که یکی از آنها استفاده از مصالح و مواد جدید، از جمله الیاف شیشه و رزین، برای پر کردن حفره‌ها و تثبیت بخش‌های آسیب‌دیده است. البته پیش از هرگونه تصمیم‌گیری، باید میزان سازگاری این مواد با جنس و بافت سنگ‌های آرامگاه به‌دقت بررسی شود.
فرسایش سنگ‌ها؛ چالشی فراتر از اقدامات حفاظتی
نصیری اصل تأکید بر اینکه فرسایش سنگ‌ها یکی از چالش‌های جدی و دیرپای مجموعه پاسارگاد است، اظهار کرد: تغییرات دمای شب و روز، یخبندان زمستانی، بارندگی و رطوبت، در کنار ویژگی‌های طبیعی سنگ‌های به‌کاررفته در بناها، از عوامل اصلی تخریب و متلاشی‌شدن تدریجی سازه‌های سنگی هستند.
به گفته وی، سنگ‌های آهکی در برخی بخش‌ها پس از جذب رطوبت و قرار گرفتن در معرض یخبندان، آسیب می‌بینند و این مسأله درباره بناهایی که از زیر خاک بیرون آورده شده و اکنون در معرض مستقیم شرایط جوی قرار دارند، اهمیت بیشتری دارد.
مدیر پایگاه میراث جهانی پاسارگاد همچنین ایجاد پوشش‌های حفاظتی را یکی از راهکارهای قابل بررسی برای کاهش آسیب‌های محیطی دانست و به تجربه ناموفق اجرای طرح پوشش یکی از کاخ‌های مجموعه اشاره کرد.
وی توضیح داد: حدود ۱۵ سال پیش طرحی برای ایجاد پوشش کامل بر یکی از کاخ‌های پاسارگاد تصویب و عملیات اجرایی آن نیز آغاز شد، اما در جریان جانمایی ستون‌های مورد نیاز برای نصب سقف مشخص شد که محل استقرار ستون‌ها نیز دارای آثار تاریخی است. در نهایت، به دلیل محدودیت‌های فنی و مخالفت شورای فنی، اجرای این طرح متوقف شد.
نصیری‌اصل با بیان اینکه موضوع ایجاد پوشش برای آثار تاریخی پاسارگاد باید بار دیگر مورد بررسی قرار گیرد، افزود: استفاده از سقف‌های غشایی می‌تواند یکی از گزینه‌های جدی برای حفاظت از بخش‌هایی از مجموعه باشد، اما انتخاب و اجرای چنین طرحی نیازمند مطالعات دقیق کارشناسی است و نمی‌توان درباره آن با شتاب تصمیم گرفت.
وی در عین حال تأکید کرد: با وجود ادامه مرمت‌های دوره‌ای، سرعت حفاظت از آثار پاسارگاد با سرعت فرسایش آنها تناسب ندارد و این مسأله ضرورت تقویت اقدامات حفاظتی را دوچندان می‌کند.
آبگرفتگی و یخ‌زدگی؛ تهدیدی برای کاخ‌ها و باغ شاهی
مدیر پایگاه میراث جهانی پاسارگاد ساماندهی مسیرهای انتقال و دفع آب را از دیگر اولویت‌های حفاظتی این مجموعه برشمرد و گفت: در محدوده کاخ‌ها و باغ شاهی، برخی مسیرهای هدایت آب باید اصلاح شوند تا آب بارندگی از محدوده آثار تاریخی دور شود.
وی افزود: در این زمینه تلاش می‌کنیم با استفاده از جوی‌های سنتی موجود، مسیر عبور آب را ساماندهی کنیم تا از ماندگاری رطوبت در اطراف بناها و افزایش خطر یخ‌زدگی و تخریب سنگ‌ها جلوگیری شود.
به گفته نصیری‌اصل، مرمت موضعی کاخ‌ها، اصلاح مسیرهای دفع آب و مرمت اندودهای کاهگلی از جمله اقداماتی است که با بهره‌گیری از توان نیروهای متخصص و استادکاران در پایگاه میراث جهانی پاسارگاد دنبال می‌شود.
وی همچنین از آغاز عملیات مرمت اندود دیوارهای تل‌تخت خبر داد و گفت: این عملیات از چهار روز پیش آغاز شده است. برای مرمت کوشک واقع در تنگه بلاغی نیز انتقال مصالح و تجهیزات در حال انجام است.
نصیری‌اصل در پایان با اشاره به محدودیت‌های مالی پایگاه میراث جهانی پاسارگاد اظهار کرد: در حال حاضر اعتبار نقدی مشخصی در اختیار پایگاه قرار نگرفته و بخش مهمی از اقدامات حفاظتی و مرمتی با اتکا به توان کارشناسان، استادکاران و نیروهای مجموعه پیش می‌رود.