درحالی که حدود ۴۰ روز از اجرای طرح تورم صفر کالاهای اساسی شهرداری تهران می‌گذرد، افزایش قیمت برخی اقلام ، چالشی برای این طرح که قرار بود به طور کشوری اجرا شود، ایجاد کرده است.
به گزارش خبرنگار اقتصادی اطلاعات، هفتم مهرماه گذشته و بر اساس اعلام علیرضا زاکانی، شهردار تهران طرح تورم صفر با هدف ثابت‌ماندن قیمت ۱۲ گروه کالای اساسی به مدت شش ماه (تا نوروز ۱۴۰۶)  آغاز شد.
این کالاها شامل انواع برنج، گوشت، ماکارونی، سویا، خرما، شکر ، روغن و پنج قلم حبوبات است.
به گفته شهردار تهران،این کالاها به‌صورت حضوری در ۱۰۸ میدان میوه و تره‌بار و۱۸ فروشگاه شهروند عرضه شده و به علاوه، همه شهروندان تهرانی می‌توانند از طریق سامانه «شهرزاد» به‌صورت غیرحضوری نیز این اقلام را خریداری و درب منزل دریافت کنند.
زاکانی وعده داده بود که در آبان ماه جاری کالاهای مشمول طرح از ۱۲ به ۱۵ قلم افزایش پیدا کرده و سه قلم مرغ، رب و پنیر نیز به آن اضافه خواهد شد.
بااین حال این طرح در نخستین گام با چالش افزایش قیمت در برخی اقلام مواجه شده که آینده اجرای آن در کشور را با ابهام مواجه کرده است.

افزایش بهای حبوبات وشکر
دراین باره دیروز ایسنا درگزارشی میدانی و با بررسی قیمت کالاهای عرضه شده در قالب طرح تورم صفر شهرداری تهران، نوشت: بررسی میدانی از دو مرکز عرضه این محصولات در محدوده غرب و مرکز تهران، از افزایش قیمت برخی اقلام به‌ویژه حبوبات و شکر حکایت دارد؛ هرچند نرخ تعدادی از کالاها همچنان ثابت مانده است.
براین اساس، بررسی‌ها نشان می‌دهد بیشترین تغییر قیمت در میان کالاهای مورد بررسی به گروه حبوبات اختصاص دارد؛ در ابتدای طرح تورم صفر، قیمت هر کیلوگرم لوبیا چیتی ۲۷۵ هزار تومان اعلام شده بود، اما اکنون این محصول در محل عرضه طرح با نرخ ۴۰۰ هزار تومان به فروش می‌رسد؛ یعنی افزایش ۱۲۵ هزار تومانی یا حدود ۴۵ درصدی در فاصله‌ای نزدیک به یک ماه .
همچنین عدس نیز که قرار بود با قیمت کیلویی ۱۹۵ هزار تومان عرضه شود، اکنون به ۲۲۰ هزار تومان رسیده و افزایش حدود ۱۳ درصدی را ثبت کرده است.
قیمت نخود نیز از کیلویی ۲۱۵ هزار تومان به ۲۴۰ هزار تومان افزایش یافته که بیانگر رشد حدود ۱۲ درصدی است. همچنین لوبیا قرمز که در ابتدای طرح کیلویی ۳۱۵ هزار تومان قیمت داشت، اکنون با نرخ ۳۲۰ هزار تومان عرضه می‌شود. در این میان، لپه ریز از معدود حبوباتی است که قیمت آن تغییر نکرده و همچنان کیلویی ۳۲۰ هزار تومان به فروش می‌رسد.
به علاوه، شکر فله که یکی دیگر از کالاهای مشمول طرح به شمار می‌رود، از افزایش قیمت بی‌نصیب نمانده است. نرخ هر کیلوگرم شکر از ۱۰۸ هزار و ۵۰۰ تومان در ابتدای اجرا به ۱۲۵ هزار تومان رسیده که افزایش ۱۶ هزار و ۵۰۰ تومانی، معادل حدود ۱۵ درصد، را نشان می‌دهد.
بدین ترتیب ۲ گروه(شامل پنج قلم کالا) از ۱۲ گروه کالاهای مشمول طرح تورم صفر با افزایش قیمت مواجه شده اند.
اما در مقابل،قیمت برخی اقلام دیگر مشمول طرح همچنان مطابق نرخ‌های اولیه است. برنج پاکستانی سوپر باسماتی که در ابتدای اجرای طرح کیلویی ۳۳۵ هزار تومان قیمت داشت، اکنون نیز با همین نرخ عرضه می‌شود. قیمت برنج هندی ۱۷۱۸ نیز بدون تغییر و کیلویی ۲۸۰ هزار تومان ثبت شده است.  همچنین قیمت گوشت منجمد گوساله یا گوسفند در محل عرضه طرح همچنان کیلویی یک میلیون و ۵۴۵ هزار تومان است و نسبت به قیمت اولیه تغییری نداشته است.
همچنین ماکارونی رشته‌ای ۷۰۰ گرمی با قیمت ۷۰ هزار تومان و خرمای مضافتی بم در بسته‌بندی ۶۰۰ گرمی با نرخ ۱۷۰ هزار تومان همچنان بدون تغییر قیمت عرضه می‌شوند.قیمت گروه روغن و سویا هم تقریبا ثابت گزارش شده اند.
چالشی برای فراگیری
طرح تورم صفر شهرداری تهران از همان آغاز با استقبال دولت مواجه شد به گونه‌ای که مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور یک هفته پس‌از آغاز اجرای این طرح دستور دادکمیته‌ای ۷ ‌نفره در دولت با حضور وزیر کشور، وزرای مسئول مرتبط با این حوزه و شهردار تهران تشکیل شده تا اجرای این طرح از تهران به سایر شهرها گسترش یابد.
اما افزایش قیمت برخی کالای زیرپوشش این طرح؛ به هر دلیلی که می‌خواهد باشد؛ هم ادامه اجرای آن در تهران وهم گسترش آن به کل کشور را با علامت سوال مواجه کرده است.
به گفته کارشناسان اقتصادی، قیمت پدیده‌ای دستورپذیر نیست و نمی‌توان با بخشنامه ومصوبه آن را ثابت نگهداشت. قیمت پدیده ای تابع عرضه و تقاضا و ضمنا برآیندی از هزینه‌های مترتب بر تامین و توزیع کالا شامل تولید و واردات است و هرگونه دستکاری مصنوعی در آن محکوم به عدم موفقیت است.
 تجربیات متعددی دراین باره در جهان و ایران وجوددارد که ثبات دستوری قیمت‌ها هم موجب رانت وفساد و بروز پدیده چند قیمتی وامضاهای طلایی ومانند آن شده وهم فنرقیمتها رابه گونه ای فشرده نگه داشته که پس از آزاد شدن به صورت جهشی وچند برابری افزایش یافته،ثبات کوتاه مدت را جبران کرده وبیش از قبل به ضرر مصرف کننده تمام شده است.

رشد هزینه‌ها اجازه ثبات قیمت نمی‌دهد
دکتر بهمن آرمان،کارشناس اقتصادی دراین باره به خبرنگار اقتصادی اطلاعات گفت: رشد هزینه‌های مترتب بر تولید و واردات مواد اولیه وکالاهای آماده که متاثر از جنگ اخیر است، لاجرم بیش از قبل وتورم عادی موجود در اقتصاد ایران، به رشد قیمت تمام شده منجر شده است. نمونه بارز آن افزایش ۱۰ برابری هزینه‌های حمل ونقل بخاطر جایگزینی مسیرهای زمینی به جای مسیرهای محاصره شده دریایی است.
وی افزود:بنابراین اگر دولت یا هر ارگان دیگری هم بخواهد، نمی تواند جلوی رشد هزینه‌ها وتاثیر آن بر قیمت تمام شده وبهای نهایی مصرف‌کننده را بگیرد و اگر هم بخواهد با دستور وتحکم وبخشنامه، بگیرد مجبور به پرداخت میلیاردها تومان سوبسید است که خود محل ایجاد رانت وفساد وچند قیمتی وسهمیه بندی های پرحاشیه خواهدبود.
آرمان تصریح کرد: لذا با این رشد هزینه‌های ناشی از جنگ باید گفت بیش از گذشته امکان تثبیت قیمت کالاها وجود ندارد ودولت و سایر دستگاه‌ها باید این طرح بی‌حاصل را کنار بگذارند؛ ما درایران تجربه طرح تثبیت قیمت‌ها در سال ۸۴ را داریم و دیدیم بهای کالاهای به طور مصنوعی تثبیت شده، پس‌از مدتی چگونه چندین برابر افزایش یافت ومردم را متضررکرد. همچنین دیدیم که تثبیت مصنوعی بهای ارز چگونه رشد چندین برابری آن وبه تبع، طیف وسیعی از کالاهارا رقم زد وبه رشد تورم مضاعف منجر گردید.
این کارشناس اقتصادی ادامه داد: با وجود این تجربه‌های روشن و متعدد، نمی‌دانم شهرداری تهران ویا دولت چگونه به تثبیت قیمت کالاهای اساسی اندیشیده است. سوال بزرگ این است که هزینه‌های مترتب بر ثبات قیمتها- فاصله قیمت دستوری تا قیمت واقعی- را چه کسی و از چه منبعی می‌پردازد اما در نهایت این مردم هستند که هزینه تثبیت قیمت‌ها در آینده‌ای بسیار کوتاه از جیبشان برداشته خواهدشد.
وی اظهار کرد:باید به دولت گفت به جای تثبیت قیمت‌ها به دنبال کاهش هزینه‌های مترتب بر تولید و واردات کالاها رفته و مسایلی چون تعرفه‌های گمرکی، نرخ ارز،هزینه های مالیاتی و بیمه‌ای و دیگر مشکلات فضای کسب وکار را مدیریت کند. همچنین پایان شرایط فعلی نه جنگ ونه صلح وتبعات تحریم و محاصره اقتصادی؛ به هر شکلی که مصالح کشور را تامین کند، بهترین راه تثبیت قیمتها به نفع مردم خواهد بود.
براساس این گزارش، خبرنگار اطلاعات تلاش کرد واکنش شهرداری تهران به گزارش افزایش قیمت طرح تورم صفر را دریافت و در گزارش حاضر درج کند اما به وی اعلام شد شهرداری تهران در روزهای آینده به این موضوع پاسخ خواهد داد.