رامتین مرتضوی
در نخستین روزهای بارندگی امسال، تصاویر و ویدئوهای منتشره از خودروهای گرفتار در آب‌گرفتگی معابر پایتخت در شبکه‌های اجتماعی، انتقادها را از عملکرد مدیریت شهری افزایش داده است. همزمان، خبر مرگ مردی ۸۳ساله بر اثر ریزش آوار در خیابان خاوران ناشی از بارش شدید باران، بار دیگر موضوع ایمنی ساختمان‌های فرسوده را به میان آورده است.
در این میان، گزارش‌های میدانی خبرنگاران اطلاعات از بروز چندین مورد آب‌گرفتگی در بزرگراه‌ها، خیابان‌ها و حتی ایستگاه‌های مترو حکایت دارد؛ شرایطی که همگی حکایت از آن دارد که تهران، از جهات گوناگون پذیرای باران‌های سیل‌آسا نیست و اندک بارش تندی می‌تواند برای شهر و شهروندان گرفتاری به‌بار آورد. با این حال، بار این وضعیت را نباید به تنهایی به دوش شهرداری انداخت. بخشی از این مشکلات، ریشه در معماری و نحوه ساخت‌وساز شهر و ساختمان‌های آن در سال‌ها پیش دارد و بخشی دیگر نیز به فرهنگ مردم و پناه بردن آنها به خودروهای شخصی با بارش نخستین قطره‌های برف و باران نشأت می‌گیرد. در این میان، کمبود ناوگان حمل‌ونقل شهری هم به چشم می‌خورد تا همه آنها دست به دست هم بدهد تا همچون دیروز شاهد ترافیک‌های سنگین و گرفتاری چندساعته مردم در خودروها باشیم.
باران دیروز و بروز آب‌گرفتگی حتی به ایستگاه‌های مترو هم رحم نکرد، به گونه‌ای که برخی مسافران مترو هنگام خروج از ایستگاه‌هایی نظیر شهید حقانی با آن مواجه شدند. در چنین شرایطی، مسئولان شهرداری از آمادگی قبلی تمامی نیروهای خدمات شهری و لایروبی کانال‌ها خبر داده و از عملکرد خود دفاع کرده‌اند.
به گزارش اطلاعات، بارش شدید باران حاصل از فعالیت پدیده ال‌نینو در تهران روز گذشته، باعث اختلال در امور روزمره پایتخت شد. با این که در مورد این بارش از هفته‌ها قبل هشدار داده شده بود، اماآب‌گرفتگی معابر هم برای عابران و هم برای خودروها مشکل ایجاد کرد و موجب ایجاد ترافیک سنگین در تمام ساعات روز در خیابان‌ها و اتوبان‌ها شد. گرچه ظاهرا این بارش، تلفات و خساراتی نداشت، اما جلال ملکی، سخنگوی سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهر تهران، از مرگ پیرمردی۸۳ساله در اثر ریزش آوار در خیابان خاوران خبر داد و در تشریح جزئیات خبر گفت: ساعت ۷:۳۴ دقیقه صبح روز گذشته، حادثه ریزش آوار در یک منزل قدیمی به آدرس خیابان خاوران به سامانه تلفنی ۱۲۵ اعلام شد و بلافاصله دو ایستگاه به محل اعزام شدند.
وی افزود: آتش‌نشانان که ظرف سه‌دقیقه به محل رسیده بودند، مشاهده کردند که بخشی از یک ملک دوطبقه کلنگی تخریب شده است. به آنها اعلام شد که یک مرد ۸۳ساله در این خانه در حال زندگی بوده و زیر آوار محبوس شده؛ سپس، عملیات جستجو و نجات و آواربرداری آغاز شد. آتش‌نشانان دقایقی بعد به این فرد دسترسی پیدا کردند اما متأسفانه با تأیید عوامل اورژانس، او جان خود را پیش از پیدا شدن از دست داده بود.
ملکی درباره خانه‌های خشتی، کلنگی و قدیمی هشدار داد و گفت: این خانه‌ها زمانی که در معرض بارش شدید باران قرار می‌گیرند، سست می‌شوند و احتمال تخریبشان بالاست؛ زیرا ممکن است بر اثر گرفتگی‌های لوله‌ها آب در پشت بام‌ها جمع شده و به بافت ساختمان نفوذ کند و باعث تخریب ملک شود. بنابراین توصیه می‌کنیم حتما مسیرهای آب در این خانه‌ها بررسی و تخلیه شود.
شنگی: کلیپ‌های منتشرشده، صحت ندارد!
با وجود تصاویر و فیلم‌های منتشرشده مربوط به سیلاب ناشی از بارندگی روز اول پایتخت در فضای مجازی که در نوع خود حیرت‌انگیزند، معاون خدمات شهری شهرداری تهران گفت: کلیپ‌های منتشرشده در فضای مجازی را مشاهده کردم؛ این موارد را تکذیب می‌کنم و هیچ‌کدام از این تصاویر، صحت ندارد!
به گزارش ایسنا، غلامرضا شنگی در حاشیه جلسه علنی شورای شهر تهران و در جمع خبرنگاران در این رابطه اظهار داشت: مدیریت بارش‌ها و سیلاب از ماه‌های گذشته و همچنین لایروبی انهار، مسیرها و به‌ویژه کانال‌های زیرسطحی شهر تهران در دستور کار قرار گرفت. به‌دلیل تمهیدات مناسبی که از قبل پیش‌بینی شده بود، مشکل خاصی در حوزه آب‌گرفتگی نداشتیم؛ البته در برخی نقاط، به‌دلیل حجم بالای بارش‌ها و محدودیت ظرفیت انتقال آب، روان‌آب‌هایی در سطح معابر جاری شد.
وی ادامه داد: برخی از انهار شهر به‌دلیل شدت بارش‌ها، ظرفیت انتقال این حجم از آب را ندارند. در فیلم‌های منتشرشده نیز مشخص بود که حجم بارندگی به‌اندازه‌ای بوده که ظرفیت مسیر برای انتقال آب تکمیل شده و روان‌آب در سطح معبر جریان پیدا کرده است. اقدامات مربوط به لایروبی از دو تا سه‌ماه گذشته در دستور کار قرار گرفت.
شنگی با اشاره به شدت بارندگی‌های اخیر در تهران افزود: آخرین سیلابی که در سال ۱۳۹۸ در تهران رخ داد مخاطراتی را برای شهر ایجاد کرد و با ثبت ۵۵.۵میلی‌متر بارندگی در ایستگاه مهرآباد همراه بود، اما تاکنون ایستگاه قائم بیش از ۸۰میلی‌متر بارندگی ثبت کرده که نشان‌دهنده حجم و شدت بالای بارش‌هاست.
وعده شهرداری برای پیگیری خسارات احتمالی
شنگی در پاسخ به پرسشی درباره جبران خسارات احتمالی واردشده به اموال خصوصی شهروندان بر اثر سیلاب و روان‌آب‌ها اظهار داشت: تاکنون موردی در این خصوص نداشته‌ایم، اما در صورت بروز چنین اتفاقی، همکاران ما در مناطق شهرداری از ابتدا تا انتهای موضوع را مدیریت و پیگیری خواهند کرد.
وی با اشاره به شرایط بارندگی در تهران و شهرهای اطراف گفت: اینکه امروز با وجود این حجم و شدت بارندگی در تهران، شاهد بحران‌هایی مشابه آنچه در شهرهای اطراف تهران و شهرهای شمالی رخ داده و خسارات جبران‌ناپذیری به بار آورده نیستیم، حاصل تلاش شبانه‌روزی و فداکاری کارگران خدمات شهری و همکاران ما در معاونت‌ها و مناطق شهرداری تهران است.
آب‌گرفتگی گسترده گزارش نشده است
همچنین مدیرکل خدمات شهری تهران به ایسنا گفت: تاکنون آب‌گرفتگی گسترده‌ای در سطح شهر تهران گزارش نشده و موارد جزئی آب‌گرفتگی در برخی معابر مرکزی از جمله منطقه ۱۲، با حضور نیروهای خدمات شهری برطرف شده است.
علیرضا جعفری با اشاره به آخرین وضعیت آب‌گرفتگی معابر پایتخت همزمان با بارش باران، اظهار داشت: برخی از این آب‌گرفتگی‌ها در مناطقی رخ داده که به‌طور معمول با تجمع آب مواجه می‌شوند. در همین راستا، تمامی کانال‌ها، مسیرها و نهرهای روباز و روبسته تحت مدیریت شهرداری، پیش از این در دو فاز به‌طور کامل لایروبی شده‌اند؛ به‌عبارت دیگر، نهرهای مناطق یک تا شش و همچنین مناطق هفت و هشت به‌طور کامل لایروبی شده‌اند.
وی با تأیید بروز آب‌گرفتگی در برخی از خیابان‌های مرکز تهران افزود: اگر آب‌گرفتگی رخ می‌دهد، احتمالا دلیل آن تجمع زباله یا بروز مشکلات دیگری است که طی چند روز گذشته در این نهرها ایجاد شده است؛ در غیر این صورت، این نهرها از قبل به‌طور کامل لایروبی شده بودند.
جعفری همچنین دلیل بروز آب‌گرفتگی‌ها را تردد بیش از اندازه خودروها دانست و گفت: تردد خودروها موجب جابه‌جایی و پخش شدن آب و در نهایت تجمع آن در حاشیه سواره‌رو می‌شود.
وی همچنین از آماده‌باش ۳۰ لجن‌کش سنگین و فوق‌سنگین آتش‌نشانی برای تخلیه سریع آب در نقاط دچار آب‌گرفتگی شدید خبر داد و تصریح کرد: برای نخستین‌بار ۳۰دستگاه لجن‌کش فوق‌سنگین آتش‌نشانی برای این شرایط پیش‌بینی شده است. این دستگاه‌ها قابلیت مکش حجم بالای آب و انتقال آن به تانکر را دارند و می‌توانند در مدت‌زمان کوتاهی، آب جمع‌شده در نقاط دچار آب‌گرفتگی شدید را تخلیه کنند.
انتظار شهروندان
بارندگی دو روز گذشته گرچه در نوع خود غیرمنتظره و بیش از میانگین بود، اما هشدارهای لازم درباره آن از مدت‌ها پیش صادر شده بود، برای همین انتظار می‌رفت تا مدیریت بهتری برای تبعات آن صورت گیرد. آماده‌باش نیروها و لایروبی کانال‌ها، اگر به‌درستی انجام شده باشد، باید نتیجه خود را در وضعیت معابر و میزان خسارات احتمالی نشان دهد؛ نه اینکه با نخستین بارندگی در سطح شهر، تصاویر خودروهای گرفتار در آب و خیابان‌های آب‌گرفته در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست شود.
آنچه شهروندان انتظار دارند، نه جدل بر سر اصالت چند کلیپ و نه صرفا اعلام تعداد نیروهای آماده‌باش، بلکه ارائه توضیحی روشن درباره عملکرد شبکه هدایت آب‌های سطحی، علت آب‌گرفتگی معابر و نحوه رسیدگی به خسارات احتمالی است؛ باران را نمی‌توان متوقف کرد اما می‌توان کاری کرد که هر بارندگی، خیابان‌ها را به آشوب نکشد.
شما چه نظری دارید؟