گروه شهرستان ها: رئیس جمهوری در پیامی به سومین کنگره بین‌المللی سالمندی فعال در تبریز، با اشاره به شتاب رشد جمعیت سالمندی کشور، بازنگری در سیاست‌ها و برنامه‌های کلان حمایتی از این قشر را ضروری دانست.
مسعود پزشکیان در بخشی از این پیام تصریح کرد: در جهان امروز، افزایش امید به زندگی و رشد جمعیت سالمند، از مهم‌ترین تحولات جمعیتی است که در کنار دستاوردهای مهم علمی، پزشکی و اجتماعی، ضرورت بازنگری در سیاست‌ها و الگوهای توسعه را پیش روی جوامع قرار داده است. این تحول در کشور ما نیز با شتابی قابل توجه در حال وقوع است و مواجهه هوشمندانه با آن، مستلزم نگاهی جامع، آینده‌نگر و مبتنی بر دانش و تجربه است.
وی افزود: سالمندی را نباید صرفاً مرحله‌ای از زندگی دانست که با کاهش توانایی‌ها و افزایش نیازهای مراقبتی تعریف می‌شود. سالمندان، برخوردار از تجربه، دانش، مهارت و سرمایه‌های انسانی و اجتماعی ارزشمندی هستند که می‌توانند همچنان در خانواده و جامعه و عرصه‌های گوناگون اقتصادی و فرهنگی نقش‌آفرین باشند. از این منظر، سالمندی فعال به معنای فراهم کردن فرصت‌هایی است که هر فرد بتواند متناسب با توانایی‌ها و شرایط خود، از سلامت و کیفیت زندگی مطلوب برخوردار شود، استقلال و کرامت انسانی خویش را حفظ کند و در تصمیم‌گیری‌ها و فعالیت‌های اجتماعی حضور مؤثر داشته باشد.
پزشکیان ،تحقق این رویکرد را مستلزم عبور از نگاه بخشی و توجه هم‌زمان به ابعاد مختلف زندگی سالمندان دانست و ادامه داد: ارتقای سلامت جسمی و روانی، پیشگیری از بیماری‌ها، دسترسی عادلانه به خدمات بهداشتی و درمانی، حمایت‌های اجتماعی و تحکیم پیوند میان نسل‌ها، از جمله الزاماتی است که باید در سیاستگذاری و برنامه‌ریزی کشور مورد توجه
قرار گیرد.
وی در ادامه این پیام، با تاکید بر این که برگزاری سومین کنگره بین‌المللی سالمندی با محوریت سالمندی فعال، فرصتی برای گردهمایی اندیشمندان، پژوهشگران، متخصصان و سیاست‌گذاران و تبادل دانش و تجربه در یکی از مهم‌ترین موضوعات پیش روی کشور است،افزود: با توجه به روند افزایش جمعیت سالمندی، ضرورت دارد سیاست‌ها و برنامه‌های راهبردی و حمایتی با مشارکت حداکثری همه دست‌اندرکاران این حوزه مورد بازنگری قرار گیرد.بر همین اساس هم‌افزایی دستگاه‌ها و سازمان‌های اجرایی برای رسیدگی به مسائل سالمندان ضروری است.
رئیس جمهوری، دولت، سازمان‌های مردم‌نهاد، دستگاه‌های فرهنگی، فعالان اجتماعی و دیگر متولیان را در قبال مسائل جامعه سالمندی مسئول دانست و افزود: سالمندان باید به‌عنوان سرمایه‌های ارزشمند دانش، تجربه و اثربخشی مورد توجه قرار گیرند و جایگاه آنان در جامعه پاس داشته شود.
وی با اشاره به مسئولیت‌های دولت در این زمینه، تحقق سالمندی فعال را نیازمند مشارکت خود سالمندان و تسهیل‌گری دستگاه‌های دولتی و نهادهای اجتماعی و فرهنگی دانست و بر ضرورت اتخاذ رویکردی فرابخشی در این حوزه تأکید کرد.
رئیس جمهوری همچنین گفت:در جهان امروز، افزایش امید به زندگی و رشد جمعیت سالمند، از مهم‌ترین تحولات جمعیتی است که در کنار دستاوردهای مهم علمی، پزشکی و اجتماعی، ضرورت بازنگری در سیاست‌ها و الگوهای توسعه را پیش روی جوامع قرار داده است. این تحول در کشور ما نیز با شتابی قابل توجه در حال وقوع بوده و مواجهه هوشمندانه با آن، مستلزم نگاهی جامع، آینده‌نگر و مبتنی بر دانش و تجربه است.
وی با بیان این که سالمندان ، برخوردار از تجربه، دانش، مهارت و سرمایه‌های انسانی و اجتماعی ارزشمندی هستند که می‌توانند همچنان در خانواده و جامعه و عرصه‌های گوناگون اقتصادی و فرهنگی نقش‌آفرین باشند،ادامه داد: از این منظر، سالمندی فعال به معنای فراهم کردن فرصت‌هایی است که هر فرد بتواند متناسب با توانایی‌ها و شرایط خود، از سلامت و کیفیت زندگی مطلوب برخوردار شود، استقلال و کرامت انسانی خویش را حفظ کند و در تصمیم‌گیری‌ها و فعالیت‌های اجتماعی حضور مؤثر داشته باشد.
به گفته رئیس جمهوری ، تحقق این رویکرد، مستلزم عبور از نگاه بخشی و توجه هم‌زمان به ابعاد مختلف زندگی سالمندان است.
کاهش ۳۵ درصدی موالید و افزایش ۵۴ درصدی سالمندان در ایران
بنا به این گزارش، رئیس سازمان بهزیستی کشور دیروز در این مراسم، با بیان اینکه ایران یکی از ۵ کشور دارای سریع‌ترین روند رشد جمعیت سالمند در جهان است، گفت: در صورت تداوم روند کنونی، تا سال ۱۴۳۰حدود ۳۲درصد جمعیت کشور سالمند خواهند شد و کشورمان جزو جوامع به‌شدت سالخورده قرار می‌گیرد و به این ترتیب ایران به جامعه‌ای به‌شدت سالخورده تبدیل خواهد شد، بنابراین، دولت چهاردهم به دنبال چرخشی تحول‌آفرین از سالمندی مخاطره‌آمیز به سمت سالمندی فعال، سالم و باکیفیت است.
سیدجواد حسینی دیدگاه جمهوری اسلامی درباره سالمندی را همسو با دیدگاه‌های جهانی دانست وادامه داد: اکنون حدود ۱۳درصد جمعیت ایران، معادل بیش از ۱۰/۵میلیون نفر، بالای ۶۰سال هستند. بنابراین کشور در مراحل پایانی ورود به دوره سالمندی قرار دارد، اما سرعت بالای این تحول جمعیتی، در صورت نبود برنامه‌ریزی مناسب، می‌تواند مخاطرات جدی به همراه داشته باشد.وی در تشریح این سرعت، به تغییرات آمار موالید و سالمندان اشاره کرد و افزود: از سال ۱۳۹۰تا ۱۴۰۴، تعداد موالید کشور ۳۵درصد کاهش یافته و از یک میلیون و ۳۸۲هزار و ۱۲۱تولد در سال ۱۳۹۰به ۸۹۲هزار و ۲۸۲تولد در سال ۱۴۰۴رسیده است. در مقابل، جمعیت سالمند کشور در همین بازه زمانی ۵۴درصد افزایش یافته و سهم افراد بالای ۶۰سال از ۸/۲درصد به نزدیک ۱۳درصد
رسیده است.
حسینی ادامه داد: اکنون حدود ۱۶درصد جمعیت ایران را افراد زیر ۱۵سال تشکیل می‌دهند، در حالی که پیش‌بینی می‌شود سهم این گروه تا سال ۱۴۲۹به ۱۵/۸درصد کاهش یابد. در مقابل، سهم سالمندان که در سال ۱۳۸۴حدود ۷/۳درصد بوده، تا سال ۱۴۲۹به ۳۰/۴درصد خواهد رسید؛ به این ترتیب، سهم جمعیت سالمند طی ۴۵سال حدود ۳۱۶درصد افزایش پیدا می‌کند و در آن سال از هر ۳ ایرانی، تقریباً یک نفر سالمند خواهد بود.وی با اشاره به اینکه سهم جمعیت سالمند و کودک تا سال ۱۴۱۵به یکدیگر نزدیک می‌شود، افزود: از سال ۱۴۱۵به بعد، آمار سالمندان از شمار کودکان پیشی خواهد گرفت.
رئیس سازمان بهزیستی کشور گفت: در فاصله سال‌های ۱۴۲۰تا ۱۴۲۲، سهم جمعیت سالمند و جوان به یکدیگر نزدیک می‌شود و از سال ۱۴۲۲به بعد، شمار سالمندان از جوانان نیز بیشتر خواهد شد که این روند به معنای بسته شدن پنجره جمعیتی ایران است.
وی با اشاره به تفاوت پراکندگی سالمندی در استان‌های کشور تصریح کرد: میزان سالمندی در مناطق مختلف یکسان نیست و استان‌هایی مانند گیلان، مازندران، همدان، کرمانشاه و لرستان سهم بیشتری از جمعیت سالمند را دارند. آذربایجان شرقی نیز با سهمی نزدیک به ۱۴درصد در رتبه پنجم استان‌های سالمند کشور قرار دارد.
حسینی با اشاره به پیامدهای چندلایه این تحول جمعیتی افزود: فقر و امنیت اقتصادی سالمندان از جمله مهم‌ترین مخاطرات پیش‌رو است. فقر برای افراد فقط به معنای محرومیت معیشتی نیست، بلکه ابعاد منزلتی و فرصت‌های زندگی آنان را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.
رئیس سازمان بهزیستی کشور با اشاره به وضعیت مستمری‌بگیری سالمندان گفت: متأسفانه حدود ۶۰درصد افراد بالای ۷۰سال در کشور هیچ‌گونه مستمری دریافت نمی‌کنند و این مسئله ضرورت بازنگری در نظام حمایت اجتماعی و اقتصادی از سالمندان را نشان می‌دهد.
۴۵ درصد ایرانی ها زیرخط فقر هستند
همچنین معاون امور جوانان وزارت ورزش و جوانان در این مراسم با اشاره به کاهش نرخ رشد جمعیت و باروری در کشور گفت: بر اساس پیش‌بینی‌ها، تا سال ۱۴۳۰از هر سه ایرانی یک نفر سالمند خواهد بود و اگر از فرصت باقی‌مانده برای اصلاح روندهای جمعیتی استفاده نکنیم، در آینده با کاهش جدی نیروی کار مولد و منابع انسانی مورد نیاز توسعه کشور
مواجه می‌شویم.
علیرضا رحیمی افزود: نرخ باروری در ایران، بر اساس پیش‌بینی‌های خوش‌بینانه، حدود ۱/۶و در پیش‌بینی‌های بدبینانه و شاید واقع‌بینانه‌تر، حدود ۱/۳است. با ادامه این روند، در آینده نه‌چندان دور بخش قابل توجهی از نیروی کار مولد و تأثیرگذار کشور و منابع انسانی مورد نیاز برای توسعه پایدار را از دست خواهیم داد.
معاون امور جوانان وزارت ورزش و جوانان ادامه داد: رشد جمعیت کشور به‌تدریج کاهش پیدا می‌کند و در مقابل، ۲ کشور همسایه ایران یعنی پاکستان و افغانستان، در سال ۱۴۳۰در بالاترین دوره رشد جمعیت جوان خود قرار خواهند گرفت. این موضوع یک هشدار جدی است، چراکه بدون نیروی کار مولد و منابع انسانی کافی، دستیابی به توسعه دشوار خواهد بود.
وی با بیان اینکه موضوع کاهش جمعیت، محدود به یک دولت یا دوره مدیریتی نیست، اظهار داشت: آمارها نشان می‌دهد میزان ازدواج در کشور طی سال‌های متوالی کاهش یافته است و نرخ رشد جمعیت و میزان باروری نیز روند نزولی دارد.
رحیمی با اشاره به مشکلات اقتصادی و اجتماعی جامعه گفت: در حالی که حدود ۴۰تا ۴۵درصد جمعیت ایران زیر خط فقر است، نمی‌توان صرفاً از مردم خواست فرزندآوری را افزایش دهند، بی‌آنکه شرایط و دشواری‌های زندگی آنان را در نظر گرفت. بیان دغدغه جمعیت به معنای نادیده گرفتن این مشکلات نیست، بلکه نشان‌دهنده حساسیت نسبت به آینده کشور است.
شما چه نظری دارید؟