محمد ایرانی در گفت‌وگو با ایلنا، در پاسخ به این پرسش که با توجه به طرح سه گزینه مذاکره، اقدام نظامی و ادامه محاصره از سوی دونالد ترامپ و همچنین اظهارات اخیر مارکو روبیو مبنی بر مؤثر بودن محاصره برای آمریکا، کدام‌یک از این سناریوها در شرایط کنونی محتمل‌تر است، اظهار کرد: برای بررسی این مسئله باید از چند زاویه به موضوع نگاه کرد.
ترامپ ممکن است برای احیای چهره سیاسی خود، زیرساخت‌های ایران را هدف قرار دهد
وی ادامه داد: از یک سو، تهدیدات ترامپ در شرایطی مطرح می‌شود که دموکرات‌ها در انتخابات توانسته‌اند کنترل مجلس نمایندگان را به دست بگیرند. این مسئله بدون تردید محدودیت‌های زیادی برای ادامه فعالیت ترامپ در کاخ سفید ایجاد خواهد کرد؛ چراکه دموکرات‌ها به‌صراحت اعلام کرده‌اند با ادامه جنگ و سیاست‌هایی که ترامپ در قبال ایران اتخاذ کرده، مخالف هستند و حتی نتایج انتخابات را هم متأثر از موضوع جنگ و اقدامات ترامپ علیه ایران دانسته‌اند.
این دیپلمات پیشین با اشاره به احتمال اقدامات پیش‌بینی‌نشده از سوی رئیس‌جمهور آمریکا تصریح کرد: از زاویه دیگری هم باید به این مسئله نگاه کرد. ترامپ ممکن است برای احیای چهره سیاسی خود در داخل آمریکا، هر لحظه دست به اقدامات تحریک‌آمیز، نسنجیده و مبتنی بر محاسبات اشتباه بزند؛ همان‌طور که در گذشته هم شاهد چنین رفتارهایی بوده‌ایم.
ایرانی افزود: بنابراین، این احتمال وجود دارد که ترامپ در ادامه تهدیدات خود و در فاصله زمانی باقی‌مانده تا در اختیار گرفتن کنترل کنگره توسط دموکرات‌ها، دست به اقداماتی نسنجیده بزند و حتی برخی مراکز و زیرساخت‌های ایران را هدف قرار دهد.
وی با اشاره به تغییر نگاه بخشی از جریان جمهوری‌خواه در آمریکا نسبت به ادامه جنگ گفت: در داخل ایالات متحده، حتی در میان جمهوری‌خواهان و اطرافیان ترامپ، این دیدگاه تقویت شده است که اقدامات شدیدتر علیه ایران لزوماً نتیجه‌بخش نخواهد بود. آنها به این جمع‌بندی رسیده‌اند که هرچه ترامپ برخورد شدیدتری داشته باشد و جنگ را ادامه دهد، بحران‌ها و مشکلات داخلی آمریکا هم افزایش پیدا می‌کند و این مسئله در نهایت به زیان جمهوری‌خواهان، به‌ویژه در انتخابات ریاست‌جمهوری آینده، تمام خواهد شد.
این دیپلمات پیشین ادامه داد: جمهوری‌خواهان همچنان برای در اختیار گرفتن مجدد ریاست‌جمهوری در دوره آینده برنامه و امید دارند و به همین دلیل، ادامه جنگ و افزایش بحران‌های داخلی آمریکا را به نفع خود نمی‌دانند. بنابراین فشارهایی که از این ناحیه به ترامپ وارد می‌شود، به نظر می‌رسد تاکنون هم مؤثر بوده و شرایط سیاسی او را نسبت به گذشته دشوارتر کرده است.
جریان مخالف جنگ در اطراف ترامپ، خواستار تشدید سیاست محاصره ایران است
ایرانی با بیان اینکه مسئله اصلی، تصمیم ترامپ درباره ادامه مسیر تقابل یا حرکت به سمت تشدید فشار اقتصادی است، عنوان کرد: پرسش اصلی این است که آیا ترامپ همچنان روش گذشته را ادامه می‌دهد و بار دیگر وارد مرحله جنگ می‌شود یا اینکه از نتایج انتخابات درس گرفته و در سیاست‌های خود تجدیدنظر خواهد کرد.
وی خاطرنشان کرد: آنچه در حال حاضر از سوی افرادی که از ابتدا با جنگ مخالف بودند و به نظر می‌رسد جایگاه آنها در میان مشاوران ترامپ تقویت شده، توصیه می‌شود، ادامه سیاست محاصره و حتی تشدید آن است. این جریان معتقد است به جای ورود مجدد به جنگ، باید همان سیاست محاصره را ادامه داد و شرایط اقتصادی ایران را بحرانی‌تر کرد.
ایرانی تأکید کرد: تصور من این است که اگر در دو ماه آینده اقدام نظامی جدیدی علیه ایران صورت نگیرد، آمریکا به احتمال زیاد سیاست تشدید محاصره را ادامه خواهد داد. در عین حال، بعید می‌دانم آمریکایی‌ها در صورت شکل‌گیری مذاکرات نیز به‌راحتی حاضر به اعطای امتیاز به ایران باشند.
تحرکات دیپلماتیک اخیر می‌تواند به احیای روند مذاکرات منجر شود؟
این دیپلمات پیشین در ادامه، در پاسخ به پرسشی درباره چشم‌انداز تحرکات دیپلماتیک اخیر و احتمال به نتیجه رسیدن مذاکرات، با اشاره به نقش‌آفرینی کشورهای منطقه و قدرت‌های بین‌المللی گفت: درباره ادامه مذاکرات بر مبنای طرح‌هایی که دو طرف ارائه می دهند، باید گفت که این اقدامات مدتی متوقف مانده بود، اما معاون ترامپ ابتکاری به خرج داد و در نهایت نامه‌ای برای آقای محسن رضایی ارسال کرد که در آن به نکاتی اشاره شده بود. این موضوع در تیم مربوطه نیز مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت و از طریق قطر، که در این روند نقش میانجی را ایفا می‌کرد، پیگیری شد.
ایرانی در ادامه با اشاره به اختلاف دیدگاه ایران و آمریکا درباره ترتیب موضوعات مورد مذاکره اظهار کرد: آمریکایی‌ها معتقدند ابتدا باید با ایرانی‌ها درباره مسئله هسته‌ای به توافق برسند و پس از آن وارد موضوعات دیگری از جمله محاصره، بازگشت بدهی‌های ایران و رفع تحریم‌ها شوند. این در حالی است که به نظر می‌رسد جمهوری اسلامی ایران نیز تا حدودی گام‌هایی به جلو برداشته اگر چه از نظر برخی ها عقب نشینی است اما ایران زمان‌بندی‌های پیشنهادی خود را کاهش داده است؛ به‌طوری‌که فاصله زمانی از یک هفته به دو روز رسیده است.
وی افزود: با این حال، همچنان اعتقاد مقامات جمهوری اسلامی ایران این است که ابتدا باید موضوعات مرتبط با محاصره اقتصادی و مسائل اقتصادی، از جمله بازگشایی تنگه هرمز، تعیین تکلیف شود و پس از آن مذاکرات درباره سایر موضوعات دنبال شود.
این دیپلمات پیشین با بیان اینکه بعید است اختلاف‌نظر دو طرف در این زمینه به‌سرعت برطرف شود، تصریح کرد: تصور نمی‌کنم این فاصله دیدگاه‌ها در مدت کوتاهی قابل حل باشد؛ به‌ویژه آنکه آمریکایی‌ها در حال حاضر با رویکردی بسیار سختگیرانه با این موضوع برخورد می‌کنند. بنابراین، فکر نمی‌کنم مذاکرات به‌سادگی بتواند به نتیجه برسد.
احتمال اقدام نظامی اسرائیل علیه ایران در فرصت باقی‌مانده نتانیاهو
ایرانی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال اقدام نظامی اسرائیل علیه ایران در فاصله زمانی باقی‌مانده تا تشکیل دولت جدید و همچنین احتمال همراهی آمریکا با چنین اقدامی گفت: مسئله نتانیاهو متفاوت از آمریکا است او امید دارد که بتواند ائتلافی را تشکیل داده و بتواند 61 کرسی را به دست بیاورد.
وی گفت: نتانیاهو همچنان امیدوار است بتواند با انجام برخی عملیات‌های نظامی علیه ایران و اتخاذ اقدامات متهورانه، در معادلات سیاسی و انتخابات زودهنگام پیش رو در آینده اسرائیل تأثیر بگذارد و رقبای خود را کنار بزند. او ممکن است تصور کند که با چنین اقداماتی می‌تواند توجه افکار عمومی اسرائیل را به خود جلب کند.
این دیپلمات پیشین با اشاره به احتمال تکرار اقدامات نظامی اسرائیل علیه ایران خاطرنشان کرد: این احتمال وجود دارد که نتانیاهو برای دستیابی به اهداف سیاسی خود، بار دیگر دست به اقداماتی نظامی بزند؛ به‌ویژه آنکه همچنان موضوع تضعیف نظام جمهوری اسلامی و اهدافی از این دست در محاسبات او مطرح است.
ایرانی در عین حال تأکید کرد: با وجود این، تصور من این است که در شرایط فعلی و تا زمانی که آیزنکوت در حال تلاش برای تنظیم و تکمیل کابینه خود است، بعید به نظر می‌رسد اسرائیل دست به اقدام نظامی جدیدی بزند. تصورم این است که اگر آیزنکوت نتواند ائتلافی را به دست بیاورد این احتمال وجود دارد که نتانیاهو وارد جنگ شود اما اگر آیزنکوت در تشکیل ائتلاف موفق شود و 61 کرسی را به دست بیاورد و قرار باشد که دولت تشکیل دهد بعید است که نتانیاهوی شکست خورده ای که باید کنار برود دست به اقداماتی بزند چراکه از پاسخ ایران نگران است چراکه اگر ایران حملاتی را در پاسخ شروع کند قطعا در آن شرایط نتانیاهو اختیاراتی نخواهد داشت و باید در برابر جنگ هم پاسخگو باشد.