حمید یزدان پرست
شنبه، ۲۹ فروردین ۱۴۰۵
اکنون شالبافان دارد شعر میخواند:
هر کس گدایی میکند بر ساحت زهرا
باید بیاید قم، بیاید خدمت زهرا
معصومه یعنی نور، یعنی عصمت زهرا
پیداست در صحن و سرایش جنت زهرا
مانند زهرا روشنای خانه این بانوست
راضیه و انسیه و حنانه این بانوست
کوثر شده، زهرای اطهر میشود دیگر
انسیۀالحورای دیگر میشود بیشک
معراج معنا و مظهر میشود بیشک
بند دل موسی بن جعفر میشود بیشک
بابا اگر این است، دختر باید این باشد
چون فاطمه حق است، امالمؤمنین باشد
وا میشود سجادهاش، وا میشود درها
درهای الطاف خداوندی به نوکرها
در کهکشانش شاعران منظومه میگویند
معصومها «یا حضرت معصومه» میگویند
مردم صلوات بلند میفرستند، ولی من آزردهام، از این شعر. مداح بد نمیخواند، اما چند بیت هر کدام به نوعی زیر سؤال است: در کدام منبع القاب حنانه و کوثر و انسیۀالحورا برای حضرت معصومه(س) ذکر شده است؟ «کوثر» لقب اختصاصی حضرت زهراست. «امالمؤمنین» عنوان همسران پیامبر اکرم(ص) است که چون بر ایشان حرام بود پس از آن حضرت، با کسی ازدواج کنند (و لا تنکحوا ازواجَه من بعده ابدا)، در حکم مادر مؤمنان شمرده شدند؛ بنابراین نمیدانم رواست که درباره کسان دیگری به کار برود یا نه. دیگر اینکه حضرات اولیا نوکر و کلفت نمیخواهند و عزت مؤمنان را نباید با این الفاظ خدشهدار کرد؛ آنها پیرو و مطیع دین میخواهند. و بعد آیا چهارده معصوم(ع) به حضرت معصومه(س) پناهنده میشوند؟ میدانم که شعر است؛ اما چون با لحن خوش و مؤثر خوانده میشود و عواطف را برمیانگیزد، آسان در ذهن مینشیند و اگر به لحاظ معرفتی خطا باشد، واویلا. شدم ملانقطی، به جبرانش بیت دیگر:
قم ظاهراً خشک است، در باطن گلستان است
باران نمیخواهد، همیشه نورباران است
هر زائر او زائر شاه خراسان است
بعد دوباره:ای صفای قلب زارم، هر چه دارم...
مردم بقیه را ادامه میدهند: منم خاک درت...
امشب میدان از هر شب دیگر زودتر پر شد و چه فشرده؛ فکر میکنم براثر هجوم دخترها باشد که روزشان است. مردم «حیدر، حیدر» میکنند و دخترک کناری که خیلی کوچک است، در لابلای شعار مردم، چنان جیغ میزند و «حیدر» میگوید که انگار حضرت چند متر آن طرفتر ایستاده است. اولیا را باید همینگونه صدا کرد و با خدا همینگونه حرف زد: «خدایی که در این نزدیکیست/ روی آگاهی آب، روی قانون گیاه».
تنها خدا
این هم حسین طاهری که وقتی میآید، موجی از شور و طراوات با خود میآورد. زود میرود سر اصل مطلب: «انشاءالله امامرضا(ع) هدیه و پیروزی را در این دهه کرامت، مینویسد.» بعد شروع میکند به خواندن، در حالی که زمینه «حیدر، حیدر» است و عدهای نیز به طرزی آهنگین میگویند: «اللهم عجل لولیک الفرج» و آن را بارها تکرار میکنند. طاهری میخواند:
چه خوبه که زندگی ما همیشه بوی خدا داره
چه خوبه کشوری هستیم که معصومه و رضا داره
برکت ما از قم و از توسه/ کأنـّهم بنیان مَرصوصه
یا حضرت معصومه، یا حضرت معصومه!
دل ما تو سختیها آرومه/ آخه سلطان هست و حضرت معصومه
مردم جواب میدهند: یا حضرت معصومه!
واقعاً امشب غوغاست. در شرق میدان باز کتابخانه برپاست. زینب، دخترک ۴ساله، پرچم میتکاند و با لبخندی تشویقطلبانه نگاهم میکند. میپرسم:
ـ هر شب میآیی؟ ـ : آره.
ـ نمیترسی؟ ـ : نه
ـ چرا؟ ـ : دشمن حمله نمیکنه.
ـ اگر بکنه، چی؟ ـ : میترسم!
ـ نترس، با همین پرچم بزنش! ـ : باشه.
حالا پسرکی در کالسکه گریه میکند و میگوید: «بابایی»، میگویم: «اونا، اونا»، مادرش میخندد و پیشش میرود. مرد میانسالی نگاه میکند. مردم آنقدر تنه میزنند که ناچار دور خودم چرخیدم. به پدر پسرک، با توجه به بابا بابا گفتنش، گفتم: «آنهایی که دیگر بابا را نمیبینند،...» بغضم گرفت و نتوانستم جمله را تمام کنم. فرزند برخی از شهدا خیلی بچهاند و چه باید کنند در تحمل دردی پایانناپذیر. مواردی را از نزدیک یادم میآید که آدم آتش میگیرد. چند سال پیش همسر یکی از شهدا میگفت وقتی آشنایشان میخواست برود مکه، طبق معمول با دوست و آشنا خداحافظی کرد، ازجمله دختری که پدرش شهید شده بود. گفت: «رفتم خانه خدا، برای تو چه بیاورم؟» یعنی رهاورد. بچه گفت: «خدا را بیاور!» خندیدند و آن را شوخی گرفتند. وقتی او برگشت و سوغات آورد، فرزند شهید زار زار میگریست که: «چرا برای من خدا را نیاوردی؟» بالاخره به هر زبانی بود، رساندند که خدا را نمیشود آورد. بعد پرسیدند: «تو خدا را میخواهی چه کار؟» گفت: «با او دعوا کنم که چرا پدرم را برده پیش خودش!»
طاهری با توجه به شکوه امشب میگوید: «امیدواریم سخنگوی قرارگاه خاتمالانبیا ببیند و حمله را شروع کنیم، تا محو اسرائیل!» مردم به وجد میآیند و زینب بیخیال آنها، کنارم میآید و میگوید: «یه داداش دارم.» میپرسم:
ـ اسمش چیه؟ ـ : امیرعلی.
ـ دوستش داری؟ ـ : آره، ایناهاش.
از او بزرگتر است و هنوز حرف نزده، یکی با پرچمش میزند به گردنم. این اندازه امشب شلوغ است. طاهری باز آن رجزی را که مردم دوست دارند، میخواند. بگو سیر نشدند از شنیدنش؟ نه، یکی خود من. دلم میخواهد هر شب و هر روز چند بار آن را بشنوم و اگر در میان مردم پرشور هم باشم که چه بهتر: و ما النصر، الا مِن عند الله العزیز الحکیم. به دست قدرتمند ما...
باز دیگری با دستی قدرتمند، پرچمش را میکوبد به گوشم! امشب چه خبر است؟ من چون هیچ چیز را در جهان اتفاقی نمیدانم، میگویم شاید این هم چوب تأدیب خداوند باشد. دوست داری هر شب این رجز را بشنوی؟ بله. پس بهایش را بپرداز!
قافیـه اندیشـم و دلـدار مـن
گویدم: مندیش جز دیـدار من
حرف و صوت و گفت را برهم زنم
تا که بی این هر سه، با تو دم زنم
آنقدر شلوغ است که میگویم نکند خبری شده باشد! مثلا قلبم درد میکرد و میخواستم زودتر بروم، نشد. خوب، انکار نمیکنم که بخشی از ماندنم در میدان، حظ نفس است. وقتی مردم یکصدا شعار میدهند، «حیدر، حیدر» میکنند، پرچم عزیز ایران را در اندازههای مختلف تکان میدهند و لابلای اینهمه سبز و سفید و سرخ، چند پرچم زرد حزبالله را به اهتزاز درمیآورند و «میدان با تو، خیابان با ما» میگویند، میخواهم قبض روح شوم، از شدت هیجان نمیتوانم همراهی کنم و به خود میگویم: بهشت عدْن اگر خواهی، بیا با ما به این میدان. بهخصوص اینجا کنار کتابخانه، صندلی و میز و نقاشی هم گذاشتهاند و دختری دارد پشت دست زینب پرچم میکشد. باز دیگری آمد و این بار پرچمش را از زیر عینک زد به چشمم! «با تو ای پاسبان بنیآدم، چه کنم؟!» طاهری داد میزند: شاه فقط شاه نجف!
مردم نعره میکشند: نه پهلوی بیشرف!
بعد «رخصت، رخصت را میخواند» که مردم مست میشوند. ماهیچه کتفم تحلیل رفته و از شدت درد میخواهد مرا زمین بیندازد؛ دلم میخواهد یک مسلمان پیدا شود و چند تا مشت بر آن بکوبد تا آرام شود. ناچار به جوانی رو میاندازم، نوازشی میکند: «دلم نمیآید!» دوستش میزند. میگویم: «فکر کن به نتانیاهو میزنی!»
ـ دور از جون.
بالاخره میزند و به مردی که رد میشود، میگویم: «ترامپ را میزند»، خندهشان بلند میشود. طاهری سخن ناکسی را بازگو میکند که در پاریس گفته: «اینها که میگویند: «میدان از تو، خیابان با ما» مزدورند!» چه بدبختاند اینها. خودش جواب می دهد: «اگر بیوطن نبودند که وطن را ترک نمیکردند. بزنید به دهانشان!» و آن قسمت را میخواند: ای مردم، تیغ برّان با ما
مردم از جا میجهند و میگویند: میدان با تو، خیابان با ما ـ مرگ شیطان با ما...
مردم که آن توهین را از زبان ایادی شیطان شنیدهاند، فریاد میزنند: میدان با تو، خیابان با ما
طاهری جان میگیرد و از زبان نظامیان میگوید: رعد و طوفان با ما!
ـ میدان با تو، خیابان با ما
ـ : این میهن، استان به استان با ما
این جمله همیشه منقلبم میکند؛ نظامیها (از ارتش و سپاه تا بسیج و نیروی انتظامی) مرد و مردانه جلوی اینهمه مردم، قول شرف میدهند که از یکیک استانها با خون و جان عزیزشان نگهبانی کنند، لرستان باشد، خوزستان باشد، کردستان باشد، گیلان باشد، آذربایجان باشد و هر جای دیگر، همین که بخشی از ایرانجان است، خود را فدایش میکنیم، فقط شما در خیابان بمانید. چند دهه است کار و بار اصلیام شده تحقیق و نوشتن درباره ایران و حالا یکی میآید و با لحنی مؤثر و آتشافکن، خلاصة همه آن مطالب را در چند جمله بیان میکند و مردم را به جوش میآورد و درجا جواب میگیرد که: «خیالتان راحت، خیابان را حفظ میکنیم تا دیگر دیماه رخ ندهد؛ تا دیگر کسی طمع نکند؛ تا کسی غلط زیادی نکند...» میخواهید بشنوم و از پا نیفتم؟ طاهری داد میزند: تکرار رستم دستان با ما
من که نمیتوانم جواب بدهم، پس میافتم، ولی مردم جانانه میگویند: میدان با تو، خیابان با ما!
طاهری یکباره دردمندانه زبان حال (به قول خودش) بچههای پای لانچر میشود و میگوید:
ـ حفظ مجتبای دوران، با ما
اینجا که میرسد، گاه از ته دل دعا میکند: «به حق امیرالمؤمنین، خدا حفظش کند!» قلبم میلرزد،ضمن اینکه این مصرع تلمیحی به رفتار زننده خوارج نیز دارد که وقتی فهمیدند امام مجتبی(ع) ممکن است با معاویه مصالحه کند، سر نماز به ایشان حمله کردند، سجاده را از زیر پایش کشیدند و یکی ضربه خنجری هم به پای مبارکش زد که ایشان برای مدتی مجروح بودند.
در همین وقت، باور کنید همین است که مینویسم: در همین وقت متوجه شدم مردی یکتنه در برابر تندروهای میدان که علیه هیأت ایرانی مذاکره، اقدام میکنند، حرف میزند و آنها میخواهند او را بدرند.
تا حدی حق دارند، باید از آغاز مثل آقای حامد کاشانی، دو سوی دفاع مقدس مطرح میشد: هر وقت صلاح دانستیم، جنگ و هر گاه صلاح دانستیم و به نفع ما بود، آتشبس و مذاکره؛ تصمیم نهایی با مقامات عالی نظامی و فرماندهی کل قواست، نه با فلان شاعر و مداح یا سخنران و واعظ.
کاشانی همان روزهای اول گفت: «بیعت ما با رهبری مشروط نیست، مطلق است» و محمدرضا طاهری هی تکرار کرد: «فرمانده بده فرمان، حکم آنچه تو فرمایی!» اما برخی پیوسته در کوره عواطف دمیدند و جوّ را تندتر و تندتر کردند، این هم نتیجهاش.
حالا مرد دیگری به جمعشان پیوسته و طعنه آمیز میگوید: «بهترین دوره مذاکره، زمان
رئیس جمهوری بود که نمایندهاش هر بار میرفت، با یک قطعنامه علیه ایران برمیگشت؛و میگفت: آنقدر قطعنامه بدهید که قطعنامهدان شما پاره شود!» و خودش را برای انکار هولوکاست کشت که به ما هیچ ربطی نداشت...
این آقا میگوید «ربطی به ما نداشت»؛ اما به نظر من داشت. هر کجا که مظلومی کشته شود یا مورد ظلم قرار بگیرد، به حکم انسانیت، به ما ربط دارد و باید محکوم کنیم، چه سرخپوست بومی آمریکا باشد، چه سیاهپوست برده آفریقایی، چه یهودی گتوهای اروپایی، چه مسلمان و مسیحی دربند فلسطینی. چه هابیل مظلوم باشد در سپیدهدم تاریخ بشریت و چه آخرین شهید و ستمدیده باشد در غروب تاریخ هستی. «به ما ربطی ندارد»، بیمعنی است. این آقا همچنان نطق میکند:
ـ وقتی به چیزی گیر میدهیم، ول نمیکنیم تا تمام فرصتها را از دست بدهیم...
خدایا، من گوش نایستادهام که امشب از چپ و راست، پرچم است که به گوش و صورتم میخورد. دیگر احساس درد میکنم.
باور کنید از سر گلایه نمیگویم، ولی آخر یک نفر از اینکه خواسته یا ناخواسته دیگری را میزند (چه با پرچم، چه با دستهاش و چه با آرنجش)، نباید عذرخواهی کند یا اظهار شرمندگی یا دستکم ابراز همدردی؟ هرچند سعدیوار میگویم: «از من بحِل است قاتل من»، ولی نفس ادب را کار دارم و اینکه شاید در مواردی خدای نکرده عواقبی برای زننده و آسیبرسان داشته باشد.
ادامه دارد
شما چه نظری دارید؟