در سومین روز از برنامه «سینمای ایران برای وطن»، نسخه مرمتشده فیلم «گیلانه» ساخته رخشان بنیاعتماد و محسن عبدالوهاب در موزه سینما به نمایش درآمد و سپس نشستی تحلیلی با حضور بهرام رادان، آنتونیا شرکا و با اجرای حمیدرضا مدقق برگزار شد.
به گزارش ایلنا، در ابتدای نشست، بهرام رادان با اشاره به جای خالی رخشان بنیاعتماد، فاطمه معتمدآریا، باران کوثری و ژاله صامتی گفت: «گیلانه» بهواسطه روایت انسانی و ضدجنگ خود، اثری ماندگار در سینمای ایران شد. او تأکید کرد که روایت همدلانه فیلم از پیامدهای جنگ و رنج مادران، باعث همراهی مخاطبان داخل و خارج از کشور شدهاست.
رادان افزود: فیلم در زمان حمله آمریکا به عراق ساخته شد؛ دورهای که رسانهها پر از تصاویر جنگ بودند و همین موضوع به درک بهتر فضای ضدجنگ فیلم کمک کرد. تماشاگران غیرایرانی نیز هنگام نمایش فیلم در جشنواره تورنتو، واکنش احساسی و مثبتی به داستان نشان دادند.
این بازیگر با یادآوری روند ایفای نقش جانباز شیمیایی در فیلم گفت: نقش اسماعیل از نظر سنی ده سال از من بزرگتر بود. برای باورپذیر شدن شخصیت، ماهها به آسایشگاهها، بیمارستانها و خانههای جانبازان شیمیایی سر زدم. از دوستی به نام آقای دبیری بسیار آموختم. الگویی که از جانبازان واقعی گرفتم، به خلق شخصیت کمک بزرگی کرد.
او ادامه داد: اسماعیل مانند شمعی بود که در برابر چشمان مادرش آب میشد. شخصیت او فقط از نظر فیزیکی آسیب ندیده، بلکه در رنج عمیق روانی هم گرفتار است. ارتباط او با مادرش، هسته احساسی فیلم را شکل میدهد.
آنتونیا شرکا، منتقد سینما هم در ادامه نشست با اشاره به ساختار دو اپیزودی «گیلانه» گفت: قسمت اول در فضای بیرونی و در دل سفر روایت میشود، اما قسمت دوم در فضای ایستا و بسته خانه شکل میگیرد. هر دو بخش مکمل یکدیگرند و دو وضعیت متفاوت از تأثیر جنگ بر زندگی انسانها را به تصویر میکشند .
او با مرور تحولات سینمای دفاع مقدس در ایران افزود: در دهه ۶۰سینمای جنگ روایتگر قهرمانسازی بود. اما در دهه ۷۰و ۸۰سینما به سمت بیان رنجهای انسانی و ضدجنگ حرکت کرد. «گیلانه» نقطه عطفی در این مسیر بود؛ چون برای اولینبار قهرمان اصلی فیلمی در این ژانر، یک زن با دغدغههای اجتماعی و خانوادگی بود.
شرکا تأکید کرد: بازی بهرام رادان در نقش یک جانباز، ترکیبی از درد جسمی و رنج روانی را نشان داد. شخصیت او باید سکوت میکرد اما در سکوتش فریاد میزد. این تضاد احساسی، اجرای این نقش را دشوارتر میساخت.
وی افزود: شخصیت گیلانه نماد فداکاری زنانیست که قربانی جنگ شدند. گیلانه فقط یک مادر نیست، یک الگو و کهنالگوی زنانه است. چندلایگی شخصیت او از جمله عواملیست که فیلم را ماندگار کرده است.
شما چه نظری دارید؟