افت تحصیلی دانشآموزان در سالهای اخیر دلایل گوناگونی دارد که از جمله آنها، مسائل خانوادگی و اجتماعی، کیفیت آموزش و تجهیزات مدارس است که باید متناسب با نیاز دانشآموزان امروز، بهروز شود.
وزیر آموزش و پرورش در گفتگو با ایلنا، درباره کاهش میانگین معدل دانشآموزان در سطح کشور و چرایی این موضوع گفت: این موضوع را چند علت دارد؛ بخشی از این مسأله به خانوادهها برمیگردد. مشغلهها و مسائل خاصی که در خانواده به وجود آمده، تفاوت و شکاف و گسست بین والدین و دانشآموزان، تفردگرایی و انزواگرایی دانشآموزان، باعث شده که خانوادهها وقت رسیدگی به مسائل تربیتی و تحصیلی دانشآموزان را نداشته باشند مگر عدهای معدود که این کار را انجام میدهند.
علیرضا کاظمی افزود: گوشیهای امروز نه تنها دانشآموزان، بلکه من و شما را هم از پرداختن به مسائل اساسی زندگی بازمیدارد. بخش دیگر این افت تحصیلی به ساختار کلان نظام تعلیم و تربیت برمیگردد که شاید در اختیار آموزش و پرورش هم نیست. مثلاً در جایی یک دانشآموز پیشدبستانی یک، دو و سه را میگذراند و از ابتدا در فضای یاددهی و یادگیری رشد میکند. این را مقایسه کنید با دانشآموزی که در چنین فضایی قرار نگرفته، بهویژه در مناطق دوزبانه که دانشآموز یکباره وارد فضای آموزشی میشود.
وی یادآور شد: بخش دیگری از این کاهش کیفیت هم به خود آموزش و پرورش بازمیگردد که ما هم معتقدیم این سازمان سهم زیادی در این موضوع نسبت به بقیه دارد.
کاظمی با بیان اینکه استانداردهای موجود در فضا، تجهیزات و منابع انسانی نیز تأثیرگذار هستند، گفت: معلم در کلاس ۱۰نفره میتواند ۵دور با بچهها درس را دوره کند، اما در کلاس ۵۰نفره، باید عمومی درس بدهد و اصلاً نمیتواند تکالیف را بررسی کند.ا گر تجهیزات بهروز باشد و فناوریهای پیشرفته در اختیار معلم و دانشآموزان قرار گیرد، شرایط فرق میکند. بخشی هم به آموزش معلمان و توانمندیهای آنها برمیگردد که ما در این حوزه هم کار میکنیم.
وزیر آموزش و پرورش بیان کرد: یکی از برنامههای مهمی که در دولت و در دستور کار دکتر پزشکیان قرار دارد، موضوع کیفیتبخشی است. من معتقدم کیفیت با دو عامل دیگر باید لحاظ شود اما فعلاً آنچه در اختیار من است، یک مدرسه و یک کلاس درس است. من نه به خانواده دسترسی دارم و نه میتوانم در فضای مجازی و جامعه تغییراتی ایجاد کنم. اما فعلاً با تکیه بر دو عامل میتوانم تحول ایجاد کنم و کیفیت را ارتقا دهم؛ یکی توانمندسازی معلم در کلاس درس و دیگری تغییر فضای کلاسی است .
وی افزود: اول باید معلمان را توانمند کنیم و سپس روشهای یاددهی و یادگیری فعال داشته باشیم که دانشآموزان در آن مشارکت داشته باشند. به عبارت دیگر، ما باید دانشآموزان را به کنشگران فضای یادگیری و یاددهی تبدیل کنیم نه یک شنونده محض.
کاظمی گفت: سومین مورد این است که باید فضای کلاس را از این حالت خشک و بیروح تغییر دهیم، باید چیدمان کلاس را بههم بریزیم و به اختیار معلم و دانشآموز قرار دهیم. میتواند دایرهای باشد یا گروهبندی شود. هر طور که دوست دارند، کلاس را بچرخانند تا دانشآموز حس خوبی در کلاس داشته باشد. فضای کلاس را هم با کمک دانشآموزان به یک فضای مفرح، شاد و بانشاط تبدیل کنیم. بخشی از این کار میتواند توسط خود دانشآموزان و خانواده انجام شود.
وزیر آموزش و پرورش با تاکید بر ضرورت نقشپذیری دانشآموزان در یادگیری آنان، گفت: به هر دانشآموز یک نقش بدهند؛ یکی همیار معلم شود، یکی نماینده کلاس، یکی مسئول حضور و غیاب و دیگری مسئول نظافت و بهداشت کلاس شود و در اداره کلاس نقش داشته باشند. این موضوع یعنی تکیه بر کلاس و معلم بسیار مهم است.
وی ادامه داد: یک بخش هم نرمافزار و سختافزار کلاس است که باید استانداردها را تغییر دهیم. دانشآموزان در نیمکتهای سه یا چهار نفره حس خوبی ندارند. باید اینها را شخصیسازی کنیم و به اصطلاح، میزهای تکنفره بگذاریم و مرتب کنیم. باید حداقل تجهیزات مبتنی بر فناوریهای جدید را هم در کلاس مهیا کنیم. یکی دو نرمافزار خوب هم به معلمان ارائه دهیم تا کنشگری بیشتر و سریعتر صورت گیرد. اینها کارهایی است که میتوانیم در کلاس انجام دهیم.
کاظمی گفت: دانشآموز وقتی وارد مدرسه میشود، باید حس خوبی به او دست دهد. من رئیس آموزش و پرورش بودهام و وارد مدرسه که میشدم، اولین جایی که بازدید میکردم سرویسهای بهداشتی بود، زیرا معتقدم دانشآموز در مدرسه باید احساس راحتی کند؛ یعنی اگر مدرسه سرویس بهداشتی کثیفی داشته باشد، دانشآموز اذیت میشود و در عذاب است. مشخص است که در این وضعیت نمیتواند درس گوش دهد.
وزیر آموزش و پرورش بیان کرد: باید مدیر مدرسه را توانمند کنیم؛ یعنی مدیرانی عاشق، دلسوز، توانمند و فعال داشته باشیم که ظرفیتهای اجتماعی محله را بشناسند و در محیط مدرسه تغییرات ایجاد کنند تا وقتی دانشآموز از مدرسه بیرون میآید حس خوبی داشته باشد. مدیری موفق است که تمیزترین سرویس بهداشتی و فضای ورزشی خوبی داشته باشد، امکانات ورزشی حداقلی داشته باشد و به بچهها در فضای مدرسه نقش دهد.
کاظمی درباره اینکه برخی ادعا میکنند دانشآموزان ترک تحصیل میکنند تا وارد بازار کار شوند، گفت: چنین چیزی کذب است. حدود ۹۵۰هزار دانشآموز بر اساس مدارک و مستندات رسمی سامانه جزو بازماندگان یا ترک تحصیلیها هستند. آمار بازماندگان را نفر به نفر داریم.
وی درباره عمده دلایل بازماندگی یا ترک تحصیل، بیان کرد: ده الی بیست ردیف دارد. به عنوان مثال، یکی از دلایل مهاجرت است. تعداد زیادی از دانشآموزان شرایط حضور در مدارس خارج از کشور را دارند و با خانوادههایشان به خارج از کشور میروند و ما هم هیچ اطلاعاتی نداریم.عده زیادی از دانشآموزان معلول هستند و از نظر جسمی اصلاً شرایط تحصیل در مدرسه را ندارند. برخی وارد مدارس طلاب علوم دینی میشوند و ما اصلاً اطلاع نداریم؛ یعنی در یک سامانه جامع ثبت نشدهاند.کمترین مورد بازماندگان از تحصیل که حدود سه درصد هستند، به این برمیگردد که شرایط مناسب آموزشی از نظر دسترسی به فضا وجود ندارد یا در فضای آموزشی موجود حاضر نیستند به مدرسه بروند. مثلاً فرض کنید دختری در جایی باید درس بخواند که در کلاس مختلط بنشیند، والدین راضی نیستند اینجا دسترسی وجود دارد، اما فضا مناسب نیست. فقر اقتصادی هم یک دلیل دیگر است و در این زمینه طبیعتا تأثیرگذار است.
شما چه نظری دارید؟