سرویس سیاسی- اجتماعی:
آلودگی هوا، هیولایی است به غایت دهشتناک که علیرغم توصیه و هشدارهای صاحبنظران وکارشناسان به مردم برای مراقبت از خود دربرابر این بلیه صنعتی ، هر سال با شدت بیشتری نسبت به سال قبل، قربانی می گیرد.اما تنها تمهید ات وتصمیمات مسئولان ذیربط درمورد این معضل ، به جز همان فرمول تکراری تعطیلی مراکز آموزشی یا تعطیلی شهرهای آلوده ومواردی کم اثری ازاین دست ، شاهد اقدام موثری درجهت کاهش آلودگی هوا نیستیم. دولت فعلی هم با تشکیل منظم جلسات کارگروه ملی کاهش آلودگی هوا هم درصدد است چاره ای جدی برای این مساله بیابد که آشکارا باعث رنج بی شمار مردم است.
دراین چارچوب، نشست پنجم گفتمان پردیسان با موضوع آلودگی هوا درسازمان حفاظت محیط زیست برگزارشد و احمد طاهری، رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان در این نشست با تاکید بر اینکه بر اساس قانون هوای پاک، ۲۲ دستگاه در اجرای این قانون دارای مسئولیت هستند، می گوید: اسقاط ناوگان فرسوده از مهمترین محورهای قانون هوای پاک است. هر خودرو فرسوده ۹ برابر خودرو معمولی انتشار آلودگی دارد. براساس قانون هوای پاک، باید تمام ناوگان فرسوده کشور اسقاط میشد، اما اکنون بیش از ۲۴ میلیون ناوگان فرسوده در کشور داریم.اگرچه سال گذشته بااز رده خارج شدن ۳۵۰ هزار وسایل نقلیه فرسوده، رکورد اسقاط در کشور شکسته شد، اما همچنان با وضع مطلوب فاصله جدی دارد. اگر در سالهای آینده هرسال ۳۰۰ هزار خودرو فرسوده را از رده خارج کنیم، تا سال ۱۴۱۰ حدود ۳۷ میلیون خودرو فرسوده در کشور خواهیم داشت. این در حالی است که مطابق قانون برنامه هفتم توسعه باید سالانه ۵۰۰ هزار وسیله نقلیه فرسوده را از رده خارج کنیم .
او در پاسخ به انتقادات به سازمان محیط زیست در قبال عملکردش برای کاهش آلودگی هوا می گوید: سازمان حفاظت محیط زیست به عنوان ناظر بر اجرای قانون هوای پاک عمل می کند. از لحاظ قانون مشکلی نداریم اما تامین منابع مالی همیشه مساله است. ما در تعامل با دستگاهها سعی داریم با توجه به محدودیت بودجه، بر اساس نیازهای کشور و اولویت بندی بودجهای به سمت اجرای قانون حرکت کنیم.
طاهری می افزاید :اولویتهای امروز نظارت جدی بر انجام معاینه فنی، استاندارد سازی خودروها، بهبود کیفیت سوخت و اصلاح الگوی مصرف است. درمورد آلودگی هوا با انبوهی از ترک فعلها در سالهای گذشته مواجهیم.
وی با اعلام این مطلب که سالانه یک میلیون و ۲۰۰ هزار خودرو به ناوگان کشور اضافه می شود و مصرف سوخت هم با شیب تندی در حال افزایش است اضافه می کند :اکنون مصرف روزانه بنزین ۱۳۰میلیون لیتر است و اگر با شیب شش سال گذشته ، مصرف سوخت سالانه ۱۳درصد افزایش یابد، تا سال ۱۴۱۰ مصرف بنزین به روزی ۳۰۶ میلیون لیتر خواهد رسید؛ در حالی که حتی اگر تمامی طرح های وزارت نفت با موفقیت اجرا شود و تحریم ها هم نباشد، میزان تولید بنزین کشور ، سالانه حداکثر ۱۲۸ میلیون لیتر خواهد بود. پس باید به فکر چاره اساسی باشیم و تولید بیشتر سوخت راهکار اساسی نیست، بلکه باید طرح برقی سازی حمل و نقل و مصرف کمتر خودرو باجدیت اجرا شود .
طاهری به موضوع بعدی درباره آلودگی هوا که کنترل آلایندگی در منابع ساکن باشد اشاره و تاکید می کند: سال گذشته برای اولینبار در کشور سوخت مازوت کمگوگرد به نیروگاه شازند اراک اختصاص داده شد که اثر قابلملاحظهای بر کیفیت هوای کلانشهر اراک داشت و توانست میزان روزهای ناسالم گوگرد دیاکسید در این شهر را به میزان قابلملاحظهای کاهش دهد.همچنین براساس برنامهریزیهایی که امسال انجام گرفت، بیش از ۲۵۰ میلیون لیتر مازوت کمگوگرد در نیروگاههای کشور ذخیره شده است که در شرایط اضطرار آلودگی هوا مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
رفع آلودگی هوا اراده سیاسی می خواهد
هادی کیادلیری، معاون آموزش و مشارکتهای مردمی سازمان حفاظت محیط زیست هم که میزبان سلسله نشست های گفتمان پردیسان است، با بیان اینکه اگر اراده سیاسی برای رفع آلودگی هوا نباشد، مشکلات حل شدنی نیست، می گوید: آلودگی هوا یک پدیده محیط زیستی نیست و سلامتی انسان، اکوسیستمها، عدالت اجتماعی و اقتصاد را تحت الشعاع خود قرار داده است. طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی، بیش از ۹۹ درصد مردم جهان از آلودگیهای گوناگون رنج میبرند. بر اثر آلودگی هوا ،سالانه ۷ میلیون نفر در جهان و به طور میانگین هر ۵ ثانیه یک نفر جان خود را از دست میدهند. در کشور ما بهویژه در کلانشهرها آلودگی هوا تبدیل به یک چالش بزرگ شده است و میلیونها نفر بهطور مستقیم و غیر مستقیم با این چالش درگیر ند و بیماری های ناشی از الودگی هوا هزینههای اقتصادی فراوان داشته به سلامت عمومی آسیب رسا نده است.
وی خاطرنشان می کند : نکتهای که باید به آن توجه کرد این که اگر تصمیمگیری بر اساس علم نباشد، نمیتوانیم مشکلات را حل کنیم. باید از ابزارهای جدید کاهش آلودگی هوا مانند مالیات سبز، سیستم پایش هوشمند و ارزشیابی استفاده کنیم که مکمل دانش علمی برای حل مشکلات است.
خودروهای بیکیفیت؛ متهم ردیف اول آلودگی هوا
درارتباط با این موضوع معاون بهداشت وزیر بهداشت هم از عملکرد خودروسازان داخلی انتقاد می کند و می گوید: سالانه بیش از ۷۷هزار نفر در کشور به دلیل آلودگی هوا و حوادث ترافیکی جان خود را از دست میدهند؛ دو پدیدهای که همچون زنجیرهای به خودروسازیهای بیکیفیت داخلی متصل هستند.
دکترعلیرضا رئیسی می افزاید : متأسفانه سالانه ۵۷هزار نفر بر اثر آلودگی هوا جان خود را از دست میدهند و آلودگی در کلانشهرهایی چون تهران، اصفهان، اراک و اهواز در سطح بسیار بالایی قرار دارد.
به اذعان این مقام وزارت بهداشت ، مرگومیر ناشی از آلودگی هوا فقط بخش ظاهری هزینههاست؛ چرا که بخش عمده خسارات آن بهصورت بیماریهای تجمعی و مزمن در بدن ظاهر میشود. آلودگی هوا عامل تشدید بیماریهایی مانند سرطان و بیماریهای قلبیعروقی است و سموم آن از طریق پوست و تنفس وارد بدن میشود.
معاون وزیر بهداشت با تأکید بر اینکه کشور هنوز با استانداردهای کنترل آلودگی هوا فاصله زیادی دارد، تاکید می کند که کیفیت پایین خودروها و مصرف سوخت بالا از مهمترین عوامل این بحران است.
اکنون، طرح واردات خودروهای برقی در دست بررسی است، اما زیرساختهای لازم ازجمله ایستگاههای شارژ و تأمین برق کافی باید از سوی شهرداریها، دولت و وزارت نیرو فراهم
آید .
رئیسی بااشاره به این نکته که با مافیای خودروسازی در کشور مواجهیم ادامه می دهد: برخی شرکتها خودروهایی بیکیفیت با مصرف سوخت بالا تولید میکنند که نه فقط جان مردم را تهدید میکند، بلکه هوای شهرها را هم آلودهتر میسازد.
توصیه به خودروسازان داخلی
وی سپس به خودروسازان داخلی توصیه می کند که به جای تولید خودروهای بیکیفیت، به واردات و مونتاژ خودروهای برقی اقدام کنند تا آسیب به سلامت مردم کاهش یابد.
رئیسی با طرح این پرسش که اگر خودروسازی در کشور واقعاً داخلی است، چرا قیمت خودرو با افزایش نرخ دلار تغییر میکند؟ تاکید می کند: خودروسازی کشور باید مسئولیت اجتماعی خود را در قبال سلامت مردم بپذیرد و به جای منافع کوتاهمدت اقتصادی، به سمت تولید ایمن، پاک و مقرونبهصرفه حرکت کند. معاون وزیر بهداشت همچنین به حوادث ترافیکی اشاره می کند ومی گوید: خودروهای بیکیفیت تنها عامل آلودگی نیستند؛ بلکه در تلفات جادهای هم نقش دارند. این موضوع در کنار جادههای ناایمن و قوانین ناکارآمد، چرخهای خطرناک ایجاد کرده است. رئیسی قوانین راهنمایی و رانندگی را دارای بازدارندگی لازم نمی دا ند وخاطرنشان می سازد : اصلاح خودرو، جادهها و قوانین باید در کانون توجه قرار گیرد تا بتوان میزان مرگومیر ناشی از حوادث ترافیکی را کاهش داد.
آمارهامی گوید که سالانه حدود ۲۰هزار نفر در کشوردرحوادث ترافیکی و۵۷هزار نفر دراثر آلودگی هوا جان خود را از دست میدهند. به گفته معاون وزیر بهداشت، این رقم معادل یکدهم نرخ باروری کل (TFR) است؛ در حالی که کشور در مسیر جوانی جمعیت حرکت میکند.
رئیسی دراین باره توضیح می دهدکه اکثر قربانیان آلودگی و تصادفات، جوانان و نیروهای مولد جامعه هستند و این مساله میتواند به ساختار جمعیتی کشور لطمه جدی وارد کند.
شما چه نظری دارید؟