آلا سادات  افقه  
وکیل پایه یک دادگستری

سوال: خانمی هستم که بعد از چندین سال زندگی مشترک و ۲ فرزند، همسرم اقدام به ازدواج مجدد دائم بدون اجازه من و بدون اجازه دادگاه نموده است. آیا امکانش هست من از شوهرم و همسر جدیدش شکایت کنم و هر دو نفر را محکوم کنم؟
پاسخ: خیر. بیش از ۴۰ سال است که مجازات زندان شوهر و زن دوم که آگاه به ازدواج قبلی مرد بوده، برداشته شده است. اگر ازدواج مجدد همسرتان بدون اجازه شما و بدون اجازه دادگاه باشد و بند ۱۲ قسمت (ب) سند ازدواج را امضا کرده باشید می‌توانید طلاق بگیرید. با این توضیحات که قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۵۳ در ماده ۱۷ خود مقرر کرده بود: «هرگاه مردی با داشتن همسر بدون تحصیل اجازه از دادگاه مبادرت به ازدواج نماید، به حبس از شش ماه تا یک سال محکوم خواهد شد. همین مجازات مقرر است برای زن جدید که عالم به ازدواج سابق مرد باشد».
ولی در سال ۱۳۶۳ شورای نگهبان، مجازات زندان برای شوهر و همسر جدیدش را خلاف شرع اعلام کرد و از این تاریخ اقدام به تعدد زوجات توسط مرد بدون اجازه مجازات زندان ندارد. در حال حاضر حتی مرد با دور زدن قانون می ‌تواند ازدواج مجدد بدون اجازه را ثبت کند. خانمی که شوهرش ازدواج مجدد بدون اجازه کرده باشد تنها راه حلی که دارد این است که اگر بند(۱۲) قسمت (ب) سند ازدواج را  امضا کرده باشند می تواند طلاق بگیرد. این بند مقرر می‌دارد: «زوج همسر دیگری بدون رضایت زوجه اختیار کند یا به تشخیص دادگاه نسبت به همسران خود اجرای عدالت ننماید زن وکالت بلاعزل دارد با رجوع به دادگاه و اخذ مجوز از دادگاه خود را مطلقه نماید». البته باید توجه داشت اگر ازدواج مجدد مرد با اجازه دادگاه و بخاطر عدم تمکین زن باشد این زن نمیتواند طلاق بگیرد. نکته قابل توجه اینکه زن نمی‌تواند موقع ازدواج شرط کند که مرد حق ازدواج مجدد نداشته باشد.