آلبرت بغزیان، تحلیلگر اقتصادی در گفت و گو با «عصر ایران » درباره تبعات قیمت گذاری جدید بنزین و سه نرخی شدن آن اظهار داشت: وقتی دولت صحبت از تغییر قیمت بنزین میکند، باید ببنیم چه هدفی دارد. دنبال کاهش مصرف هستند یا گران شدن به این دلیل است که بنزین ارزان تر از آب معدنی است یا اینکه به فکر درآمدزایی هستند.
می خواهند، تقاضای خرید خودرو کم شود یا شاید گرانی را عاملی برای سبکی ترافیک می دانند تا مردم از حمل و نقل عمومی استقبال کنند؟
قیمت بنزین متناسب با قیمت آب نیست، اما این نمیتواند دلیل گرانی بنزین باشد، چون قیمت آب معدنی بی جهت بالا رفته است. پس چرا باید قیمت بنزین را به قیمت آب معدنی برسانیم؟
عضو اسبق شورای رقابت ادامه گفت: دولت شاید با گرانی بنزین دنبال درآمدزایی باشد. در واقع تا وقتی که مردم سهیمه سه هزارتومانی را تمام کرده و سراغ کارت جایگاه ها میروند، این روش منطقی است. یعنی تا زمانی که دولت به جایگاه ها بنزین گران می دهد، باید قیمت بنزین بالا برود تا به مردم بفروشد. اما اگر هدف کاهش مصرف باشد تا مشکل آلودگی و ترافیک رفع شود، باید دید، حمل و نقل آمادگی پاسخگویی به بالا رفتن میزان تردید غیر ماشین شخصی را دارد؟ آیا کرایه تاکسی مناسب است یا اتوبوس و مترو از استاندارد لازم برای سرویس دهی به مردم برخوردارند؟ شرایط حمل و نقل عمومی نشان میدهد، نمی توانیم مردم را راضی به استفاده نکردن از خودروی شخصی کنیم.
او افزود: درباره اینکه قیمت بنزین چقدر بالاتر برود، اگر بحث مصرف در میان است، باید گرانی به قدری باشد که مردم از استفاده غیرضروری از خودروی شخصی استقبال کنند. آیا ۵ هزار تومان بازدارنده است؟ حتما، نه. آیا بنزین ۱۰ هزارتومانی به استفاده کمتر از خودروی شخصی منجرمی شود؟ پاسخ باز هم «نه» است. اما بنزین ۲۰ هزار تومانی تا حد زیادی میتواند موجب کاهش استفاده از خودروی شخصی شود. البته راننده ها مازاد مصرف خود را با این نرخ تهیه میکنند. باید در نظر داشت، مردم برای استفاده از تاکسی، اتوبوس یا مترو باید شلوغی و ناپاکیزگی را تحمل کنند و به همین دلیل تعدادی دوباره ماشین خود را روشن می کنند.
وی توضیح داد: با گران شدن بنزین، کرایه های اسنپ و تبسی و حمل و نقل عمومی هم بالا میرود. از طرف دیگر با گرانی بنزین، قیمت خمیردندان، نانوایی، پیک موتوری هم گرانتر می شود. در واقع گرانی بنزین به همه بهانه گرانی میدهد. چون دولت توان جلوگیری از گران کردن فرصت طلبان را ندارد. نرخ ۵ هزارتومانی بنزین به دلیل گرانی بی دلیل کالاهای دیگر تغییر چندانی در مصرف صورت نمیدهد و بنابراین مردم دوباره خودروها را روشن می کنند.
کارشناس اقتصادی تصریح کرد: بهترین راه این بود، به جای اینکه هر ۱۰ سال یکبار بنزین را گران کنیم، سال به سال قیمت بنزین را بالا میبردیم. در اینصورت فشار زیادی روی مردم و مناسبات اقتصادی وارد نمی شد. مگر باید مجلس به مجلس قیمت بنزین را تغییر بدهیم؟ اصلا به جز یارانه، توانستهایم قیمت کالایی را ثابت نگه داریم که برای بنزین چنین رویکردی داریم؟
بغزیان یادآور شد: از همان روزی که طرح جدید قیمت بنزین اجرایی شود، باید منتظر زلزله در مخارج و سبد خرید خانوادهها باشیم. آن هم در شرایطی که تحریم، سوءمدیریت، فساد و . . . به خودیِ خود قشرهای مختلف مردم را برای تامین مایحتاج ابتدایی خود به چه کنم- چه کنم انداخته است.
عصر ایران: البته باید یادآور شد دو قیمت ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ باقی است و قیمت ۵ هزار تومان برای مازاد است و اگر جنبه روانی کنترل شود به لحاظ منطقی بنزین مازاد نباید توجیه افزایش قیمت باشد.
