رئیس مرکز مطالعات افق عراق روایت‌هایی را از نقش سردار شهید حاج قاسم سلیمانی در تاریک‌ترین روزهای عراق و زمان حمله تروریست‌های داعش به این کشور بیان کرد.
«جمعه العطوانی» در گفت‌وگو با ایسنا این روایت را تشریح کرد که درپی می خوانید.
سردار شهید حاج قاسم سلیمانی نه تنها در عرصه های نظامی و امنیتی، بلکه در حوزه‌های اجتماعی و فرهنگی نیز نقشی بی‌بدیل در مبارزه با داعش ایفا کرد و با حضور در میدان نبرد، تقویت روحیه رزمندگان و تجهیز نیروهای الحشد الشعبی، عامل اصلی تغییر موازنه قدرت در برابر داعش بود. صحبت در مورد سردار شهید سلیمانی، موضوعی چندوجهی است. این مرد بزرگ در تمام عرصه های اجتماعی و فرهنگی و همچنین در حوزه‌های نظامی و امنیتی به پیروزی های چشمگیری دست یافت. ما هنوز تلخی آن روز سیاه را که در ژوئن ۲۰۱۴ بر عراقی‌ها گذشت، به یاد داریم؛ زمانی که تروریسم در غرب عراق گسترش یافت و به چند کیلومتری بغداد و همچنین شهرهای مقدس کربلا و نجف رسید. در آن زمان، ارتش عراق شروع به فروپاشی کرد، روحیه نیروهای سیاسی و رهبران سیاسی در حال تضعیف شدن بود و ترس و اضطراب مردم عراق را فرا گرفته بود. ما از طریق رسانه‌ها تصاویر وقایع استان‌های صلاح الدین، الانبار، نینوا و موصل را مشاهده کردیم. در آن زمان، همه احساس نگرانی و ترس می‌کردند و هیچ چشم انداز روشنی برای مقابله با این  تشکیلات تروریستی وجود نداشت.
فتوای آیت‌الله سیستانی و حضور حاج قاسم
در این برهه از زمان به ویژه تنها چند ساعت پس از فتوای تاریخی صادر شده از نجف توسط آیت الله سیدعلی سیستانی، مرجع عالی شیعیان، حاج قاسم سلیمانی را در قلب نبرد یافتیم. پیش از این فتوا، شهید سلیمانی چندین بار به نجف سفر کرده و در آنجا اوضاع را با مرجع دینی در میان گذاشته بود. به محض صدور فتوا، وی اولین شخصیتی بود که به منطقه «بلد» در استان صلاح الدین رفت. بلد، تنها چند کیلومتر با بغداد فاصله دارد و از توابع استان صلاح الدین است. ابومهدی المهندس، فرمانده شهید و یار حاج قاسم به همراه چند مقام ارشد ایرانی دیگر نیز حضور داشتند. از آن لحظه، روحیه مردم، به ویژه در میان گروه های سیاسی و علی الخصوص گروه‌های شیعه دوباره تقویت شد. بسیج آشکاری در تمام بخش‌های اجتماعی و نظامی، به ویژه گروه‌های مقاومت برای جذب داوطلبانی از مرکز و جنوب عراق که به فتوای آیت‌الله سیستانی لبیک گفته بودند، در حال شکل گیری بود. حاج قاسم سلیمانی نقش بسیار مهمی در تقویت روحیه رزمندگان دلاور و نیروهای مسلح ما، به ویژه نیروهای بسیج مردمی ایفا کرد. بُعد دیگر شخصیتی حاج قاسم این بود که برای اولین بار شاهد بودیم یک فرمانده برخلاف پروتکل‌های نظامی مرسوم که به موجب آن، فرمانده برنامه‌ریزی می‌کند و سپس برنامه‌ها را برای اجرا به رزمندگان می‌دهد، پیشاپیش حرکت می‌کند و در مرکز فرماندهی برای نظارت بر رویدادها می‌ماند. در نبرد با داعش، شاهد بودیم که شهید سلیمانی رهبری عملیات را بر عهده دارد و در خط مقدم حرکت می‌کند و پس از او رزمندگان و مسئولان گروه‌ها و تیپ‌ها نیز به او ملحق می‌شوند؛ این یک ویژگی بارز حاج قاسم سلیمانی بود.
ایران در کنار عراق
یکی دیگر از ویژگی‌های قابل توجه سردار سلیمانی، گشودن تمام انبارهای نظامی جمهوری اسلامی ایران بود، آنهم پس از اینکه ایالات متحده و دیگر کشورهای غربی از تأمین هرگونه سلاح برای مقابله با گروهک‌های تروریستی در عراق خودداری کردند. در آن زمان، سلاح‌ها به دست داعش افتاده بود که پس از عقب‌نشینی ارتش عراق، آنها را تصرف کرده بود. به لطف سردار سلیمانی، زرادخانه نظامی جمهوری اسلامی در اختیار رزمندگان نیروهای حشد الشعبی قرار گرفت. این موضوع یک عامل بسیار مهم در تداوم نبرد و توازن‌بخشی بین ظرفیت‌های نظامی عراق و سازمان‌های تروریستی مورد حمایت آمریکا بود. یکی دیگر از دستاوردهای سردار سلیمانی، جلوگیری از اختلافات فرقه ای بود. دشمن همیشه سعی در ایجاد درگیری فرقه‌ای در عراق داشت. سازمان‌های اطلاعاتی کشورهای حوزه خلیج فارس، آمریکا و کشورهای غربی حامی سازمان‌های تروریستی، بر شعله‌ور کردن اختلافات فرقه‌ای حساب باز کرده و مدعی بودند که داعش شعارهای فرقه‌ای سنی سر می‌دهد؛ گویی آنها در مقابل نیروهای حشد الشعبی که از محیط شیعه نشأت گرفته‌اند، برای دفاع از سنی‌ها در عراق آمده بودند. در حالی که حضور سردار سلیمانی در قلب نبرد و سهم او در آزادسازی زنان و کودکان استان‌های سنی نشین عراق از اسارت داعش، جامعه اهل تسنن را به این یقین رساند که شیعه و سنی یک پیکر هستند.
خط بطلان بر ادعای دخالت ایران
پیروزی دیگری که به لطف روح پاک شهید سلیمانی حاصل شد، رد ادعاهایی بود که سازمان‌های اطلاعاتی اعراب خلیج فارس، رسانه‌های بعثی و حتی رسانه‌های آمریکایی مبنی بر دخالت منفی ایران در امور عراق و دامن زدن به درگیری‌های فرقه‌ای مطرح می‌کردند. خون‌های ریخته شده حاج قاسم و ده‌ها افسر ارشد سپاه در این نبرد برای رهایی مردم سنی و سایر مردم عراق از چنگال تروریست‌ها، بدون شک بیانگر ماهیت انسجام اجتماعی، نه تنها بین سنی‌ها و شیعیان، بلکه بین جمهوری اسلامی ایران و همه مردم عراق بود و اینکه دشمن سنی‌ها و شیعیان، یکی است.
شخصیتی استثنائی و کاریزماتیک
یک نکته مهم در اینجا لازم به ذکر است و آن کاریزمای حاج قاسم سلیمانی بود که تأثیر بسزایی در جذب شخصیت‌های ارشد نیروهای حشد الشعبی و حتی سایر نهادهای نظامی به او داشت. روحیه لطیف و خونگرم، فروتنی، درستکاری، تقوا و بردباری از ویژگی‌های بارز شخصیتی حاج قاسم سلیمانی بود. او با وجود شرایط سخت نبرد، لبخند می‌زد و چهره‌اش نوید پیروزی را می‌داد. به همین دلیل است که همه رهبران نیروهای حشد الشعبی وقتی نبرد شدت می‌گرفت، به حاج قاسم سلیمانی روی می‌آوردند تا از تجربیات نظامی و امنیتی او بهره‌مند شوند. حضور او در نیروهای حشد الشعبی تضمین واقعی برای دستیابی به پیروزی بود. از این رو می‌گویم که حاج قاسم سلیمانی شخصیتی استثنایی بود و نمایانگر ارزشی والا برای مردم عراق و نماد قدرتمندی است.
ترور سردار، بزرگترین جنایت در عراق
دشمن متوجه نقش مهم و پیشگامانه سردار سلیمانی در دستیابی به مهمترین پیروزی در این نبرد شد؛ نبردی که دشمن آمریکایی و سرویس‌های اطلاعاتی کشورهای خلیج فارس بر روی تداوم آن برای دهه ها حساب باز کرده بودند. این دستاوردها برای آمریکا و سازمان های اطلاعاتی کشورهای خلیج فارس آشکار کرد که رمز پیروزی بر داعش در دستان حاج قاسم سلیمانی به عنوان یکی از بزرگمردان نبرد است و به همین دلیل نقشه ترور او را کشیدند و آنچه اتفاق افتاد، بزرگترین جنایتی بود که تاکنون در عراق رخ داده است. ما آن را بزرگترین جنایت می‌نامیم، زیرا وی در حالی ترور شد که به درخواست «عادل عبدالمهدی» نخست وزیر سابق، برای یک سفر رسمی به عراق آمده بود. بنابراین طبق رویه‌های قانونی، این نقض قوانین بین‌المللی به شمار می‌رود، زیرا حمله به کشوری صورت گرفت که آنطور که ادعا می‌کنند، دشمن آمریکا نیست و هیچ جنگی بین عراق و آمریکا وجود ندارد.
نماد قدرت برای مردم عراق
حتی پس از پایان نبرد، یکی از ویژگی‌های متمایز شهید سلیمانی، روابط اجتماعی قوی او بود. حاج قاسم، با وجود اینکه یک ژنرال نظامی بود و انتظار می‌رفت با طرف‌های هم‌تراز خود، ازجمله افسران عراقی، اعضای ارشد حشد الشعبی و حتی مقامات دولت عراق روابط داشته باشد، اما با خانواده‌های عراقی روابط اجتماعی داشت و در هر مناسبتی به دیدارشان می‌رفت. شهید سلیمانی با قبایل عراقی از طوایف مختلف جوامع سنی، کرد و شیعه روابط اجتماعی داشت. از این رو، حاج قاسم با توجه به وسعت شخصیتش، به نمادی قدرتمند برای مردم عراق تبدیل شده و جایگاه اجتماعی او بسیار گسترده است.