ستاره صبح نوشت: هفتم دسامبر سال میلادی گذشته، خبرگزاری تاس روسیه در گزارشی اعلام کرد: «معاون وزیر خارجه روسیه گفته است کشورش همچنان شانه ‌به ‌شانه ونزوئلا ایستاده است.» سرگئی ریابکف گفته بود: «ما همبستگی خود را با ونزوئلا، که با آن توافق مشارکت راهبردی و همکاری امضا کرده ‌ایم را اعلام می‌ کنیم. ما از ونزوئلا حمایت می‌ کنیم. در این روزهای دشوار، در کنار کاراکاس و رهبران ونزوئلا ایستاده‌ ایم.» آنچه طی روز های گذشته جهان در مورد نیکلاس مادورو شاهد بود، نشان داد که حمایت روسیه از رییس دولت ونزوئلا صرفا در حد یک شعار یا نمایش باقی ماند. تامل در سرنوشت سیاسی بشار اسد و نیکلاس مادورو این سوال را برای افکار عمومی پیش می آورد که چرا اتحاد با روسیه، بیش از آن که عملی و سود آور باشد، توافقی کاغذی و بی ثمر است؟ ستاره صبح در گفت و گو با نعمت الله ایزدی، سفیر پیشین ایران در روسیه به بررسی این موضوع پرداخته که در ادامه می خوانید:

ایزدی در پرسش به این سوال ستاره صبح که چرا روسیه از متحد استراتژیک خود در آمریکای جنوبی دفاع نکرد، گفت: باید این واقعیت را در نظر گرفت که روسیه امروز، شوروی سابق نیست. اگرچه ولادیمیر پوتین علاقمند به نشان دادن تصویری قدرتمند از روسیه است، ولی وقتی موارد مختلف را کنار هم قرار می دهیم این واقعیت را نشان می دهد که روسیه فقط وارث معنوی اقتدار شوروی سابق است و از روس ها برنمی آید که در جهان مثل سابق نقش بازی کنند.

ایزدی در ادامه افزود: موضوعات دیگری نیز در کنار این مساله قابل طرح است. روسیه گرفتار اوکراین است و اگرچه امروز طرح صلح اوکراین مطرح است، اما این ابتکار هم با پیشنهاد سخاوتمندانه آمریکا به جریان افتاد و زلنسکی را مجبور به پذیرش کردند وگرنه روسیه نمی توانست این گرفتاری را به تنهایی رفع کند.

وی در رابطه با مقایسه سقوط بشار اسد و نیکلاس مادورو اظهار داشت: در مورد سقوط دولت مادورو در ونزوئلا می توان این گمانه زنی را مطرح کرد که روس ها از ماجرا مطلع بودند و کاری شبیه به آنچه در سوریه برای اسد رخ داد در ونزوئلا اتفاق افتاده است با این تفاوت که اسد در منطقه بود و روابطی شخصی با پوتین داشت از این رو در زمان سقوط توسط روسیه حمایت شد و اگرچه امروز در مسکو تحت کنترل است اما دولت روسیه در لحظات حساس هوای این متحد منطقه ای را داشت.

دیپلمات پیشین در این خصوص اضافه کرد: ونزوئلا حیات خلوت ایالات متحده است و مادورو از لحاظ منطقه ای در حیطه قدرت سیاسی و نظامی آمریکا قرار گرفته بود. به لحاظ جغرافیایی ابتکار عمل در دست آمریکایی ها بود و پوتین نمی توانست به راحتی با آنچه رخ داد مقابله کند، البته به جز واکنش های سیاسی که تا اندازه ای نشان داده شد. اگرچه عملیات آمریکا در کاراکاس برق آسا بود که جایی برای اقدامی از سوی روسیه یا هر کشور دیگری باقی نمی گذاشت.

وی با اشاره به مقایسه ای تاریخی در رابطه با قدرت روس ها متذکر شد: اگر آنچه که برای مادورو اتفاق افتاد را با وقایع قرن گذشته و تجربه های مشابهی که در کوبا رخ داده بود، مقایسه کنیم؛ واکنش شوروی قابل توجه بود به همان دلیل که در ابتدا گفته شد و شوروی قدرت و اقتدار داشت درحالیکه امروز نمی توان چنین انتظاری از روسیه کنونی داشت. روس ها، روس های گذشته نیستند و ساختار فکری آن ها از حوزه ایدئولوژیک به سمت کاسب کاری و معامله گری رفته است.

وی افزود: اگر اتحاد بین روسیه و هر کشوری به صورت رسمی و در متن و توافقی مکتوب نوشته و امضا شده باشد، و روس ها انجام اقداماتی را در شرایط خاص وعده داده باشند، شاید در موقعیت های ویژه کاری بکنند. ولی امروز روسیه به سمت امضای چنین توافقاتی نمی رود مگر در خصوص متحدین جدی که تعداد اندکی هستند. در گذشته روس ها بلوکی را در دنیا شکل داده بودند و پشتوانه تسلیحاتی، مالی و اقتصادی کشور های عضو را تحت عنوان پیمان ورشو تامین می کردند.

سفیر پیشین ایران در مسکو ضمن اشاره به موضع گیری روس ها در مورد انقلاب 57 خاطرنشان ساخت: روس ها در دوران شوروی حتی در کلام هم به سرعت پاسخ می دادند در مورد انقلاب ایران در ماه های آخر آمریکایی ها ایران را تهدید کردند که اگر شرایط به این صورت ادامه پیدا کند دخالت نظامی می کنند و مانع از فروپاشی حکومت پهلوی خواهند شد، بلافاصله شوروی عکس العمل نشان داد و برژنف که دبیر کل حزب بود اولتیماتوم داد که در صورت دخالت آمریکا روس ها مقابله خواهند کرد.

وی گفت: امروز می بینیم آمریکا چنین رفتارهایی را در جهان تکرار می کند و تهدیداتی مطرح می کند. در مورد ایران ترامپ ایران را تهدید کرده است، ولی روس ها در موقعیت گذشته نیستند و پاسخ های زمان شوروی را نمی شنویم!

این کارشناس سیاست خارجی با تاکید بر تاثیر کاهش قدرت سیاسی روسیه در جهان بر میزان تعهدش نسبت به کشور های دوست، اظهار داشت: در چنین شرایطی حتی اگر توافقی بین روسیه و متحدان اش مکتوب شده باشد هم معلوم نیست که روس ها بتوانند از متحدین خود در سطح عالی دفاع کنند که اگر توافقی نباشد و اتحاد ها صرفا حمایت های سیاسی و تبلیغاتی بوده که اصلا نباید انتظاری از روسیه داشت. روس ها در مقامی نیستند که به راحتی واکنش نشان بدهند و خودشان گرفتاری های زیادی دارند که یک سر حل و فصل اش به آمریکا وابسته است.

نعمت ایزدی در پایان گفت و گو با یادآوری لزوم استقرار واقع بینی در سیاست خارجی، تاکید کرد: روسیه وزنه ای در دنیا است ولی باید به اندازه خودشان به آن ها بها داد و نباید زیاد روی قدرت روس ها حساب کرد. محاسبه غلط روی توانایی های روسیه هزینه دارد. هر کشوری که حساب روی روسیه باز کند دچار خسران و گرفتاری خواهد شد. نمی توان از ظرفیت روس ها استفاده کرد. عاقبت اسد و مادورو نمونه هایی از سرنوشت متحدان روسیه در روزهای سخت است.